sobhe-no.ir
978
دوشنبه، ۳۰ تیر ۱۳۹۹
13
حجت‌الاسلام ناصر رفیعی پاسخ داد

دلیل اختلاف در فتاوای مراجع تقلید چیست؟

حجت‌الاسلام پارسانیا در نشست تخصصی «علم دینی»:

در نظام آموزشی امروز، دروس حوزوی علم به حساب نمی‌آیند

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی گفت: دروس حوزوی ما در تعریفی که امروز در نظام‌های آکادمیک برای علم وجود دارد، علم نیستند و در تقسیم‌بندی علوم موجود نه جزو علوم اجتماعی حساب می‌شوند و نه جزو علوم پایه.

فلسفه اجتماعی قرآن پاسخگوی دغدغه‌های اندیشه‌های ذهن کاوشگر بشر است

صبح نو

فلسفه اجتماعی قرآن پاسخگوی دغدغه‌های اندیشه‌های ذهن کاوشگر بشر است

کرسی علمی ترویجی «ناثنویت‌گرایی در فلسفه اجتماعی قرآن» توسط گروه تخصصی قرآن 
و علوم‌انسانی در پژوهشگاه به صورت مجازی و تحت نرم‌افزار اسکایپ برگزار شد. این کرسی علمی توسط آقای دکتر سیدحسین فخرزارع، عضو هیات‌علمی گروه فرهنگ‌پژوهی ارائه و به‌خاطر میان‌رشته‌ای‌بودن بحث، توسط اساتید محترم جامعه‌شناس و قرآن‌پژوه، حجج اسلام آقایان دکتر کریم خانمحمدی، محمدعلی اسدی‌‌نسب، دکتر قاسم ترخان و محمد عابدی مورد نقد واقع شد.
در این جلسه ابتدا دبیر علمی کرسی، جناب حجت‌الاسلام والمسلمین عابدی به طرح کلیاتی از مباحث اشاره ‌کردند و سپس آقای دکتر فخرزارع به ارائه بحث پرداخت. ایشان در طرح بحث ناثنویت‌گرایی در فلسفه اجتماعی قرآن خاطرنشان کرد: فلسفه اجتماعی، سلسله‌ای از مسائل و مباحث هستی‌شناسانه و نظریه‌پردازی‌های فلسفی درباره زندگی اجتماعی انسان‌ها و چگونگی نظام‌بخشی به آن است که در شبکه‌ای منسجم و پویا تبیین شده و شالوده‌ساز نظریه و نظام اجتماعی است، به طوری که هرگونه رشد و تغییر در آن‌ها مرهون بسط و تحول در این دسته از مباحث است. در برخی قرائت‌های دانش انسانی جهان مدرن، انسان چون هویت و جهان‌بینی خود را صرفا در دنیای مادی جست‌وجو کرده، اندیشه‌های برساخته این هویت و جهان‌بینی را نیز صرفا محصور به برداشت‌های ماتریالیستی، اومانیستی و سکولاریستی کرده و لذا نتوانسته‌ پاسخ ایده‌آل و مناسبی را به تمام نیازهای ذهنی و واقعی خود پیدا کند. فلسفه اجتماعی ناشی از این اندیشه‌ها نیز به روی‌آوردهای ثنویت‌گرا و دوگانه‌ای منجر شده که سرعت شتابان در اخذ یک ‌سوی این دوگانگی‌ها، او را از واقعیت‌های اساسی زندگی محروم کرده است.
ایشان در بخش دیگری از ارائه مطالب خود گفتند: در شرایط موجود، سیطره دانش غرب در کانون‌های علمی، اندیشه مقتضی خود را که ناشی از فرهنگ و تمدنی خاص است، تولید کرده و اندیشه اجتماعی را در عرصه‌های موضوع، روش و غایتمندی، صرفا به برداشت‌های ناقصی تقلیل داده و دانش و اندیشه اجتماعی را با خطاهای ایدئولوژیک و متدولوژیک روبه‌رو كرده است؛ از جمله این خطاها، اخذ دیدگاه‌های ثنویت‌گرا و دوگانه‌نگری در بسیاری از مفاهیم و مسائل و میل شتابان به یک‌سو به عنوان حقیقت و بنیان‌‌نهادن عناصر مختلف دیگر بر آن است. در فلسفه اجتماعی و دانش جدید این دوگانه‌نگری در مباحثی مانند فرد و جمع، گرانباری و ناگرانباری دانش از ارزش، علم و فلسفه، پویایی و ایستایی، ذهنیت و عینیت، وفاق و ستیز، ثنویت‌های روش‌شناختی (تجربی و غیرتجربی)، سوژه و ابژه و… خود را نشان داده و گرایش‌های متفاوتی را به وجود آورده است، لیکن فلسفه اجتماعی مستخرج از آیات قرآن، برخلاف این نگرش‌ها، به لحاظ توجه به ابعاد و اضلاع زندگی انسان، معطوف به فراگردی دیالکتیکی و تقابلی شدیدا به هم پیوسته میان همه عناصر حیات بشری است که در افقی ناثنویت‌گرا مورد تحلیل قرار می‌گیرند. در این فراگرد، نوعی تکثر روشی که ناظر به جنبه‌های مختلف هستی‌شناختی و انسان‌شناختی است، رقم می‌خورد و فلسفه اجتماعی وجاهت‌یافته و کمال‌گرایانه‌‌ای ترسیم می‌کند که حسب اقتضا و حقایق زندگی بشر معاصر، پاسخگوی دغدغه‌های اندیشه‌ای ذهن کاوشگر اوست. اتکا به این مسائل به آیات قرآن و منطق توحیدی، حسب جامعیت آن، موجب می‌شود از نگرش‌های ثنویت‌گرا که در دانش اجتماعی معاصر سیطره دارد، پرهیز شود. همگرایی و هم‌افزایی این زمینه‌ها در منطق آیات قرآن که در سیستمی جامع، برای ایجاد یک فلسفه و نظام اجتماعی قرآن‌بنیان ترسیم می‌شود از دغدغه‌های مورد نظر است.
ادامه جلسه به پاسخ سوالات و نقدهای اساتید محترم که از زاویه نگاه تفسیری و قرآنی و نیز برداشت‌های جامعه‌شناختی مطرح شد، توسط ارائه‌‌دهنده بحث پرداخته شد. ایشان در پایان، اظهار كرد: برای ترسیم یک اندیشه اجتماعی که ناظر به تمام ابعاد هستی، انسان و دانش باشد، لازم است با توجه به آموزه‌های قرآنی، بازخوانی عمیقی از این موضع‌گیری‌ها صورت گیرد و اصول و بنیان‌های این اندیشه، در فراانگاره‌ای قرآنی بازتولید شود. مباحث فلسفه اجتماعی با تکیه بر آیات قرآن، مهم‌ترین تمهیدی است که ضرورت آن در راستای دگروارگی اندیشه معاصر اجتماعی و اسطوره‌زدایی از آن احساس می‌شود. به‌علاوه، دستیابی به فهم دقیق از واقعیت اندیشه اجتماعی براساس کتاب وحی، زمینه‌‌‌سازی برای نظریه‌پردازی و مدل‌‌‌سازی در راستای تحول دانش انسانی و ابتنای بنیان‌های آن بر نظام معرفتی و اصول فکری قرآن، از جمله دستاوردهای این تمهیدات است. در این راستا قرآن ضمن همگرایی این دست از مفاهیمی که به نحوی با زندگی انسان و سعادت او در ارتباط است، به صورت لابشرط، اقتضایی و ناثنویتی توجه دارد و با نفی افتراق آنها از یکدیگر، سیستم جامعی را برای ساخت یک فلسفه و نظام اجتماعی ترسیم می‌کند.

captcha
شماره‌های پیشین