sobhe-no.ir
969
سه شنبه، ۱۷ تیر ۱۳۹۹
5
ولیعهد عربستان با پرونده‌سازی مالی به دنبال حذف رقبایش در عرصه سیاست شد

مرگ تدریجی شاهزاده‌های سعودی

گزارش روح الله فرقانی

حسین صادقی، آخرین سفیر کشورمان در عربستان در گفت‌وگو با صبح نو از فراز و نشیب‌های روابط تهران و ریاض و دورنمای آن گفت

به سعودی ها گفتم نگرانی شما از ایران بیجاست

گفت‌وگو حسام رضایی / جمهوری اسلامی ایران سال‌هاست که با هدف ایفای نقش مصلحانه و سازنده خود در منطقه، در پی جلب مودت کشورهای همسایه است. مهرماه سال گذشته و پس از بروز سلسله حوادث ضدامنیتی در خلیج‌فارس؛ حسن روحانی، رییس‌جمهوری کشورمان در سخنرانی خود در صحن سازمان ملل، از طرح «ابتکار صلح هرمز» که هدفش تأمین امنیت خلیج‌فارس با مشارکت همه کشورهای مستقر در منطقه و بدون دخالت قدرت‌های بیگانه بود، رونمایی کرد. طرحی که با وجود اشتیاق ایران برای اجرایی شدن، از طرف کشورهایی نظیر عربستان، با سردی رد شد. پس از حمله به تاسیسات نفتی آرامکو، ریاض از سر اجبار و به‌دلیل تحت فشاربودن از دو جبهه یعنی جنگ علیه یمن از یک‌سو و کاهش شدید درآمدهای نفتی از سوی دیگر، به ارسال پالس‌های مثبت دیپلماتیک به ایران روی آورد. با وجود تمایل ایران به ازسرگیری گفت‌وگوهای دوجانبه و رفع مناقشات سیاسی، چندی بعد؛ عربستان دوباره همان مسیر قبلی را پیمود و دست‌در‌دست قدرت‌های فرامنطقه‌ای، اعمال فشار علیه تهران را از سر گرفت. فشار سنگین ریاض به شخص گوترش، دبیرکل سازمان ملل برای انتشار گزارش جهت‌دار درباره حملات آرامکو که صراحتاً موشک‌های اصابتی را «با منشأ ایرانی» عنوان کرد، از جمله آخرین موارد سوءنیت عربستان در قبال کشورمان بوده است. در گفت‌وگویی با حسین صادقی ، آخرین سفیر جمهوری اسلامی ایران در عربستان، به دورنمای روابط تهران و ریاض پرداختیم. در ادامه گفت‌وگوی مشروح «صبح‌نو» با مشاور پیشین دکتر ظریف، وزیر امور خارجه کشورمان را از نظر خواهید گذراند.

صبح نو

ولیعهد عربستان با پرونده‌سازی مالی به دنبال حذف رقبایش در عرصه سیاست شد

مرگ تدریجی شاهزاده‌های سعودی

گزارش روح الله فرقانی

ولیعهد سعودی که دو سالی است برای رسیدن به تخت پادشاهی کاخ ریاض از هر تلاشی دریغ نکرده، گویا این بار قصد دارد با پرونده‌سازی فساد مالی برای «محمد بن نایف» ولیعهد سابق که از محبوبیت مردمی نیز برخوردار است، مرگ سیاسی یا فیزیکی او را رقم زند تا راه برای رسیدنش به قدرت هموارتر بشود و مبادا دچار اعتراضات داخلی از سوی شاهزادگان در دستگاه آل سعود شود.  «محمد بن‌سلمان» شاهزاده 34 ساله‌ای که با انجام برخی اقداماتش در دو سال اخیر صندلی ولیعهدی را تصاحب کرده است، اکنون عزمش را جزم کرده تا تخت پادشاهی کاخ سلطنتی ریاض را هم به دست آورد؛ تختی که برای به دست ‌‌آوردن آن خودش را در این سال‌ها، به آب و آتش زده؛ از ایجاد اصلاحات و توسعه برنامه‌‌‌های اجتماعی (آزاد ‌کردن رانندگی برای بانوان و رفتن آنها به ورزشگاه‌ها) با عنوان چشم‌انداز 2030 گرفته تا شعله‌ور ‌شدن جنگ ظالمانه ائتلاف سعودی در یمن. این شاهزاده خام سعودی برای رسیدن به قدرت حتی از طرح‌‌‌های شوم عبری و غربی در منطقه نافرمانی نکرد و با حمایت از تروریست‌‌‌های داعش در سوریه و عراق و حتی یمن، بزرگترین قراردادهای نظامی را با دونالد ترامپ، رییس‌جمهور آمریکا بست تا مگر حلقه وصل او برای تکیه زدن به سلطنت در کاخ ریاض باشد. او برای رسیدن به روزها و رویاهایی که در سر دارد، افراد زیادی را از قدرت به زیر کشید و شاهزاده‌‌‌های زیادی را به زندان‌ها و هتل‌ها مجلل (ریتزکارلتون) به اقامت اجباری برد. «ولید بن طلال»، شاهزاده میلیاردر سعودی یکی از این افراد بود که بازداشت او را با پرونده پولشویی و مبارزه با فساد گره زد. کسی که مخالف سیاست‌هاي دونالد ترامپ بود و حتی برای پیروز نشدن او در سال 2015 هزینه‌‌‌های مادی هم کرد.
 عزم بن‌سلمان برای مرگ سیاسی بن نایف
اما ولیعهد سعودی در این روزها بار دیگر قصد دارد تا برای حذف قطعی رقبایش که «محمد بن نایف» یکی از آنهاست، اقدام جدی‌تری انجام دهد. هر چند دو سال پیش او را از مقام ولیعهدی به پایین آورد اما این بار گویا قصد گرفتن جان یا تدارك زندان ابدی برای او را دارد تا احتمال خطر کودتا یا شورش‌‌‌های احتمالی از رقبایش را دور کند. به همین منظور فصل جدیدی از رقابت بر سر کسب قدرت در ریاض شروع شده است. از این رو است که بن‌سلمان برای بن نایف که از محبوبیت مردمی هم برخوردار است، پرونده‌‌ای با موضوع فساد و پولشویی آماده کرده تا کم‌کم او را از صحنه سیاسی و قدرت احتمالی بیرون انداخته و مرگ سیاسی‌اش را رقم زند.
 بازی تاج و تخت بن‌سلمان
بازی تاج و تختی که بن‌سلمان این روزها در عربستان شروع کرده است، نشان می‌ دهد خیز او برای در اختیار ‌گرفتن سلطنت جدی‌تر شده است و به این خاطر است که برای محاکمه «محمد بن نایف»، ولیعهد پیشین این کشور و رقیب فعلی خود اتهام‌هایی مانند فساد و خیانت را فراهم می‌کند. بنا به اعلام منابع سعودی و آمریکایی، محمد بن‌سلمان با تشکیل کمیته ضدفساد، به مراحل پایانی تحقیقات خود در مورد اتهام‌های محمد بن نایف که دستیار ارشد پدرش در سمت وزیر کشور و وزیر کشور عربستان در سال‌های ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۷ بود، نزدیک شده است؛ این تحقیقات نشان می‌دهد که بن نایف در زمان مدیریت برنامه ضدتروریسم در وزارت کشور عربستان، میلیارد‌ها ریال سعودی را از طریق شرکت‌های صوری و حساب‌های شخصی برداشت و در امور متفرقه‌ای هزینه کرده است. بازرسان سعودی می‎گویند وی ۱۵ میلیارد دلار را دزدیده است، اما هنوز نحوه چگونگی محاسبه این مبلغ اعلام نشده است.
 واکنش هواداران بن نایف
هواداران بن نایف ضمن دروغ‌خواندن این اتهام‌ها، می‌گویند این ادعا با حکم سلطنتی ۲۰۰۷ ملک عبدالله مبنی بر صدور مجوز برای همه فعالیت‌های بن نایف و دریافت گزارش دقیق سالانه، در تناقض است؛ ضمن اینکه براساس اسنادی که اطرافیان بن نایف در اختیار روزنامه واشنگتن‌پست قرار داده‌اند، ادعای او در مورد فعالیت‌های محرمانه مالی‌اش که توسط پادشاه سابق تایید شده بود، درست است.
 تلاش آل‌سعود برای بازگرداندن شاهزاده‌‌‌های فراری
هرچند «محمد بن‌سلمان» درطول سال‌های گذشته تمام تلاش خود را برای حذف رقیبان به کار گرفته بود، یکی از آن‌ها توانست فرار کند و خود را به کانادا برساند؛ فردی که گفته می‌شود «سعد الجابری» رییس اسبق دستگاه اطلاعات سعودی است و اسناد مهمی را با خود به همراه دارد و چه‌بسا کلید تکیه بر قدرت در عربستان باشد؛ فردی که موجب شده تا بن‌سلمان برای بازگرداندنش از کانادا اصرار ورزد. در ماه‌های گذشته، ولیعهد سعودی فشارهای خود را بر خانواده و نزدیکان سعد الجابری افزایش داده و فرزندانش را بازداشت کرده است تا او را برای بازگشت به عربستان مجبورکند. «سعد الجابری» معاون «محمد بن نایف» پیش از کودتای بن‌سلمان در ژوئن ۲۰۱۷ بود و ریاست سازمان اطلاعات سعودی را برعهده داشت و گفته می‌شود اسنادی که در دست دارد، می‌تواند برای حذف کامل بن نایف و دیگر رقبا مفید باشد و همزمان می‌تواند به شدت علیه بن‌سلمان به کار گرفته شود و بنابراین لزوم بازگشت وی به عربستان برای بن‌سلمان مسجل شده است. یک مسوول امنیتی و دیپلمات سابق سعودی به رویترز گفت که «سعد الجابری» همچنین اسنادی از معاملات حساس مسوولان رده‌بالای سعودی ازجمله سلمان بن عبدالعزیز و بن‌سلمان را در دست دارد. این اسناد برای دوره‌ای است که سلمان در زمان ملک عبدالله حاکم منطقه ریاض بود. مأموران سعودی پس از بازداشت «محمد بن نایف» در مارس ۲۰۲۰ (اسفند ۹۸) پسر ۲۱ ساله و دختر ۲۰ ساله «سعد الجابری» را نیز بازداشت ‌کردند.
 سیاست کاسبکارانه آمریکا در قبال بن نایف
در سال‌‌‌های پایانی ریاست‌‌جمهوری اوباما، از«محمد بن نایف» به عنوان گزینه آمریکا برای پادشاهی آینده عربستان پس از ملک سلمان نام برده می‌‌شد چرا که کاخ سفید معتقد بود «محمد بن نایف» در مبارزه با گروه‌‌‌های تندرو خبره است و با داشتن سه دهه مشارکت در قدرت در مقایسه با شاهزاده «محمد بن‌سلمان» که هیچ تجربه‌‌ای در حاکمیت ندارد و دارای قدرتی نوپاست، برای اداره کشور مناسب‌‌تر است؛ اما روی کارآمدن «دونالد ترامپ»، سبب شد تا محمدبن‌سلمان متحدی قدرتمند پیدا کند و اين سرنوشت بن نایف را تغییر داد؛ یک ماه پس از حضور ترامپ در کاخ سفید، بن‌سلمان که در آن زمان معاون بن نایف بود از وی خواست تا از سمت خود استعفا دهد؛ در نهایت در ژوئن ۲۰۱۷ حکم برکناری بن نایف از ولیعهدی نیز صادر و محمد بن‌سلمان جانشین او شد.
 مرگ سیاسی یا فیزیکی
گفته می‌‌​​​​​​​شود محمدبن نایف از زمان برکناری از خروج از این کشور منع شده و در قصر خود در جده است. او تاکنون چهار بار توسط استخبارات عربستان (ملک سلمان) مورد ترور واقع شده که آخرین آن در اوت ۲۰۱۰ اتفاق افتاد و جدی‌ترین حمله، به ۲۷ اوت ۲۰۰۹، جایی که یکی از اعضای القاعده قصد کشتن او را با حمله‌ای انتحاری داشت، مربوط می‌شود. محمد بن نایف، داماد سلطان بن عبدالعزیز آل‌سعود، نخستین ولیعهد ملک عبدالله است. او دو دختر به نام‌های ساره و لولوه دارد.

captcha
شماره‌های پیشین