sobhe-no.ir
902
سه شنبه، ۲۰ اسفند ۱۳۹۸
14
ضرورت گفت‌وگو درباره شیوع کووید ‌۱۹

احتمالات آینده و پیامدهای فرهنگی-اجتماعی

یادداشت دکتر شهاب اسفندیاری / پدرم پزشک و استاد دانشگاه علوم پزشکی هستند‌. دیروز داوطلبانه چند ساعت در دانشگاه به تماس‌های تلفنی مردم درباره کرونا پاسخ داده بودند. پس از این تجربه، به شدت نگران شدند‌. نه به‌خاطر خطر ابتلای مردم به کرونا، بلکه به‌دلیل میزان اضطراب، استرس و هراسی که مردم را فرا گرفته است. زنی تماس گرفته و گفته «از بازار پارچه خریدم و گذاشتم در کمد و الان شک دارم که آیا همه لباس‌ها در کمد به ویروس آلوده شده یا نه؟ جرأت ندارم در کمد را باز کنم». مردی تماس گرفته و گفته تنگی نفس دارم. اما هیچ‌یک از سایر علائم کرونا را نداشته. با پرس‌و‌جوی بیشتر مشخص می‌شود هر روز داخل ماشین خود را با الکل ضدعفونی می‌کند و از ترس ورود ویروس شیشه‌ها را پایین نمی‌دهد و در اثر بخارات الکل (شاید از نوع صنعتی) تنگی نفس گرفته است. پدرم بعد از این تجربه، به مسوولان توصیه کرده‌اند روانشناسان و روانپزشکان را هم به ستادهای مبارزه با کرونا دعوت کنند.

صبح نو

ضرورت گفت‌وگو درباره شیوع کووید ‌۱۹

احتمالات آینده و پیامدهای فرهنگی-اجتماعی

یادداشت دکتر شهاب اسفندیاری / پدرم پزشک و استاد دانشگاه علوم پزشکی هستند‌. دیروز داوطلبانه چند ساعت در دانشگاه به تماس‌های تلفنی مردم درباره کرونا پاسخ داده بودند. پس از این تجربه، به شدت نگران شدند‌. نه به‌خاطر خطر ابتلای مردم به کرونا، بلکه به‌دلیل میزان اضطراب، استرس و هراسی که مردم را فرا گرفته است. زنی تماس گرفته و گفته «از بازار پارچه خریدم و گذاشتم در کمد و الان شک دارم که آیا همه لباس‌ها در کمد به ویروس آلوده شده یا نه؟ جرأت ندارم در کمد را باز کنم». مردی تماس گرفته و گفته تنگی نفس دارم. اما هیچ‌یک از سایر علائم کرونا را نداشته. با پرس‌و‌جوی بیشتر مشخص می‌شود هر روز داخل ماشین خود را با الکل ضدعفونی می‌کند و از ترس ورود ویروس شیشه‌ها را پایین نمی‌دهد و در اثر بخارات الکل (شاید از نوع صنعتی) تنگی نفس گرفته است. پدرم بعد از این تجربه، به مسوولان توصیه کرده‌اند روانشناسان و روانپزشکان را هم به ستادهای مبارزه با کرونا دعوت کنند.

البته در کنار این موارد روایت‌هایی هم می‌شنویم از بی‌توجهی بخشی از مردم به توصیه‌ها. واقعیت چیست؟ آیا سیاست تبلیغاتی دولت و رسانه‌ها درباره کرونا بیش از اندازه هراس‌افکنی کرده، یا اینکه به اندازه کافی هشدار‌دهنده نبوده؟ پاسخ این پرسش دشوار است. چون ابعاد ماجرا را نمی‌دانیم. اولاً نمی‌دانیم خطر کرونا چقدر است. لااقل نسبت به سایر بیماری‌های ویروسی و مسری. روزهای اول مسوولان گفتند کرونا از ویروس‌های دیگر مثل‌N1H1‌، ابولا و حتی آنفلوآنزا خطرناک‌تر نیست، اما مسأله فقط نسبت تلفات به ابتلا نیست. سرعت شیوع هم هست. یا سرعت دو برابر شدن مبتلایان. دکتر ریچارد هتچر، رییس گروه تحقیق برای ساخت واکسن کرونا در انگلستان می‌گوید: کرونا «ترسناک‌ترین بیماری‌ای است که در طی ۲۰‌سال کار تحقیقاتی‌اش دیده است». می‌گوید لااقل از سال‌۱۹۱۸ چنین شیوع گسترده‌ای سابقه نداشته است. در سال‌۱۹۱۸ یک بیماری ویروسی که به «آنفلوآنزای اسپانیایی» مشهور شد جهان را فراگرفت. گفته می‌شود ۵۰۰‌میلیون نفر، که معادل ۲۷٪‌جمعیت وقت جهان بوده، مبتلا شدند. تعداد تلفات به‌دلیل سانسور آمار توسط دولت‌های وقت دقیق نیست. چیزی بین ۱۷‌تا ۵۰‌میلیون نفر.
 دکتر هتچر تشبیه کردن شرایط کنونی به «وضعیت جنگی» را اغراق نمی‌داند و می‌گوید برای مقابله با این شرایط به یک بسیج عمومی و مردمی نیاز داریم. باید همه هشیار و درگیر موضوع شوند. او تجربه چین، هنگ‌کنگ و سنگاپور که دولت با قدرت وارد میدان شده را در کنترل بیماری موفق می‌داند. نکته مهم اما پیش‌بینی او نسبت به آینده است. می‌گوید ساخت، تولید و عرضه واکسن کرونا حداقل ۱۲‌تا ۱۸‌ماه زمان می‌برد. در آن زمان هم واکسن برای همه در دسترس نخواهد بود. لذا مهم‌ترین مسأله در کنترل بیماری هوشیاری مردم و مشارکت جدی آن‌ها در رعایت توصیه‌های بهداشتی است. با این حال؛ برآورد او این است که کرونا به این زودی رفتنی نیست. می‌گوید جهان «تا چند سال آینده» درگیر کرونا خواهد بود. او که خود یک آمریکایی است به شدت نگران ناکارآمدی نظام بهداشت و درمان «نابرابر و تبعیض‌آمیز» آمریکا در مقابله با شیوع کروناست. 
اکنون در اغلب کشورها بحث درباره اینکه «چه باید کرد» رایج شده است. آیا به‌دلیل خطر کرونا باید کشور را تعطیل کرد؟ در همین گفت‌وگو مجری از دکتر هتچر درباره تعطیلی مدارس در انگلستان سؤال می‌کند، ولی او توصیه قطعی به تعطیلی همه مدارس ندارد. در مورد کار و اشتغال هم همینطور. نکته مهم این است که آیا عوارض تعطیلی کسب‌و‌کارها و مخاطرات آن سنجیده شده؟ عوارض میلیون‌ها نفر بیکار، میلیون‌ها خانواده بدون درآمد. اگر این شیوع نه چند هفته و چند‌ماه، بلکه چند سال ادامه داشته باشد، آیا همچنان می‌توان کشور را نیمه تعطیل 
نگه داشت و به مردم گفت در خانه بمانید؟ 
از عالمان دینی و متفکران و جامعه‌شناسان و اقتصاددانان تا روانشناسان و مشاوران کودک و خانواده و صاحب‌نظران رسانه و ارتباطات باید مثل پزشکان و پرستاران در فضای عمومی بسیج شوند. از حرف زدن درباره این وضعیت و احتمالات آینده نباید ترسید. فقدان گفت‌وگو است که ابهام و تعلیق و ترس را تشدید می‌کند. اگر گفت‌وگوها عالمانه نباشد، فضا مستعد شایعات بی‌اساس می‌شود. آگاهی مردم از ابعاد ماجرا، مشارکت آن‌ها در برنامه‌ها و سیاستگذاری‌ها را هم افزایش می‌دهد.
در این گفت‌وگوها ممکن است مشخص شود که مسأله اصلی کشور، فقط این نیست که چگونه کرونا را شکست دهیم. کرونا آنگاه «کشنده» است که به «زندگی» خاتمه دهد. پس شاید مسأله اصلی این باشد که چگونه (با حفظ همه توصیه‌های بهداشتی و نکات ایمنی) با کرونا زندگی کنیم.

captcha
شماره‌های پیشین