sobhe-no.ir
863
یکشنبه، ۲۲ دی ۱۳۹۸
8
خبر

گفت‌و‌گوی «صبح‌نو» با یکی از جوانان انقلابی دغدغه‌مند در حوزه تفریح و گردشگری

جای خالی تفریح در سبد خانوارهای ایرانی

گفت‌وگو عارف چراغی / کشورهای مختلف هرکدام برای تفریح و گردشگری و جذب توریست الگوهایی ارائه داده‌اند، سالیان سال است که مراکز تفریحی نظیر دیزنی‌لند الگویی برای سایر کشورها شده؛ اما با توجه به تمدن اسلامی هنوز ایران اسلامی در حوزه تفریح و گردشگری الگویی ارائه نداده است. در این خصوص با آقای حسین زینلیان بروجنی، کارشناس مطالعات منطقه‌ای و پژوهشگر حوزه تفریح و گردشگری و عضو قرارگاه امام رضا؟ع؟ به گفت‌و‌گو نشستیم.

صبح نو

گفت‌و‌گوی «صبح‌نو» با یکی از جوانان انقلابی دغدغه‌مند در حوزه تفریح و گردشگری

جای خالی تفریح در سبد خانوارهای ایرانی

گفت‌وگو عارف چراغی / کشورهای مختلف هرکدام برای تفریح و گردشگری و جذب توریست الگوهایی ارائه داده‌اند، سالیان سال است که مراکز تفریحی نظیر دیزنی‌لند الگویی برای سایر کشورها شده؛ اما با توجه به تمدن اسلامی هنوز ایران اسلامی در حوزه تفریح و گردشگری الگویی ارائه نداده است. در این خصوص با آقای حسین زینلیان بروجنی، کارشناس مطالعات منطقه‌ای و پژوهشگر حوزه تفریح و گردشگری و عضو قرارگاه امام رضا؟ع؟ به گفت‌و‌گو نشستیم.

 آقای زینلیان، به‌طور کلی بفرمایید تعریف شما از تفریح چیست و چرا دغدغه شما این حوزه از گردشگری بود؟
در حوزه تفریح در جمهوری اسلامی در این 40‌ساله اتفاق خاصی رقم نخورده است دلایل متفاوتی دارد. اسلام دین غمگینی نیست اما برداشتی که در این 40‌ساله از اتفاقات می‌بینیم با این نگاه و با انقلاب دینی متفاوت است؛ به‌دلیل اینکه همیشه سعی کرده‌ایم برای مناسک مذهبی خود به خوبی عمل کنیم و آن‌ها را پاس بداریم، اما برای شادی مردم احساس می‌شود که اتفاق خاصی نیفتاده است. در کشور متولی تفریحات نداریم و هیچ مجموعه‌ای نیست که بگویید مردم می‌خواهند شاد باشند و از آن‌ها بپرسیم که چرا این تفریحات وجود ندارد.
در بحث تفریح ساده‌ترین آن مراکز تفریحی است و قرارگاه ما بر روی آن کار می‌کند ایجاد مراکز تفریحی است مثل شهربازی‌ها که برای کلیت فضا می‌آیند و پاسخگوی کار خود هستند همچنین سازمان استاندارد در کنار این کار است اما کسی نیست که بگوید این شهربازی باید بعد از 40سال این تغییرات را داشته باشد. در حوزه گردشگری چون حوزه متولی دارد برای ورودی و خروجی سالانه حوزه گردشگری آمار مخشص داریم. به صورت مثال هتل‌ها را بازخواست می‌کنند 10میلیون خروجی داریم و 5‌میلیون ورودی داریم در این حوزه که از این تعداد 5‌میلیون گردشگری مذهبی است و 5‌میلیون گردشگری کشورهای دیگر است. اما در حوزه تفریح این برنامه‌ریزی و تسهیل‌گری را نمی‌بییند که مثلاً برنامه‌ریزی کنند و شهربازی در اصفهان و یا دیگر شهرها تأسیس کنند. تفریح در کشور ما متولی ندارد و فعلاً در حد این است که می‌دانیم زندگی شهری نیازمند تفریح است،
 نه بیشتر.

 به‌نظرتان چرا علی‌رغم پیشرفت در حوزه گردشگری، در موضع تفریح تا این حد عقب مانده‌ایم؟
ما سند مصوبی در این حوزه نداریم. گردشگری در حوزه تفریحات است، اما در حوزه تفریحات سند بالادستی نداریم؛ نه شورای عالی انقلاب فرهنگی و نه هیچ کجای دیگر. البته در دهه هفتاد مراکزی مثل کانون پرورش فکری کودکان‌و‌نوجوانان ورود کرده‌اند و حرکات کلی اتفاق افتاد ولی سندی وجود ندارد که بگوییم طبق این چشم‌انداز باید حرکت کنیم. نه متولی، نه سیاست‌گذار و نه اینکه جریانی که بخواهد زیر علم مشکلات انقلاب باشد مثل افراد حزب‌اللهی در این مسأله دغدغه‌مند نیستند. مثل حوزه‌های کار جهادی یا اردوهای مختلف، این حوزه هم فقیر است و نیازمند کار است. مشکل چهارم این است که حوزه تفریحات ما از لحاظ ادبیات علمی که نمی‌دانیم تفریح با چه چیزی مواجهه است دچار مشکل است؛ 
با وجود غیر انقلابی‌ها و نگاه سرمایه‌دارانه آن‌ها به این مسأله، در نگاه دیگر هم ما رشته دانشگاهی تفریحات نداریم گردشگری را داریم، سینما و مدیریت فرهنگی یا تربیت بدنی داریم اما تفریحات خیر. چون تفریحات یک قسمت از آن بحث‌های دینی است در حوزه هم اتفاقی نیفتاده است، یعنی درس خارجی که شادی، فرح و سرور را تبیین 
کرده باشد نداریم. هم حوزه و هم مجموعه دانشگاهی به آن ورود نکرده است. جدیداً با فشاری که علوم تربیتی و روانشناسی وارد کرده است فعالانی که در این زمینه بودند ورود کرده‌اند اما در مقطع کودکان یعنی بحث بازی کودکانه و تربیت کودکانه از منظر بازی در همان حد خلاصه می‌شود اما آن هم بر روی زمین اتفاقی رخ نمی‌دهد بنابراین ما علم آن را هم نداریم.
 و چطور شد که شما تصمیم به ورود به حوزه تفریح گرفتید؟
پس از بررسی این شکاف‌ها، بچه‌های انقلابی که متخصص این حوزه هم نبودند در کنار هم قرار گرفتند و خلاءها را شناسایی کردند و به این نتیجه رسیدند که باید نگاهی ایجاد کنیم که این نگاه‌ها و سیکل‌ها ایجاد شوند. بچه‌های انقلابی را دغدغه‌مند کنیم و به مسوولان بگوییم که این مشکل وجود دارد راه‌حل پیشنهاد دهیم و الگو طراحی کنیم؛ این مسأله سبب شد که مجموعه قرارگاه فرهنگی اجتماعی امام رضا؟ع؟ تشکیل شود ایجاد این قرارگاه با نگاه به این چهار عامل بوده است و به سراغ افرادی رفته است که دغدغه‌مند بودند و الگویی در ذهن داشته‌اند که اگر وقت بگذارند به نتیجه خوبی برای انقلاب می‌رسیدند. در سال گذشته طراحی ایجاد الگوی تفریحات این قرارگاه ایجاد شد که این الگو شامل سند باشد و هم طراحی مفهومی و طراحی عینی روی زمین بحث کردیم، جلسه داشتیم و نهایتاً قرار شد که از طریق بنیاد مستضعفان به‌دلیل داشتن مراکز تفریحی مشخص برویم.
 اکنون تحقیقات‌تان در چه مرحله‌ای است و آیا وارد فاز عملیاتی هم شده‌اید؟
ما اصلاحات را به بنیاد مستضعان ارائه داده‌ایم از لحاظ حقوقی، فرهنگی و اجتماعی یا مدیریتی حتی بحث ایمنی؛ این نواقص را اعلام کرده‌ایم اما این وظیفه کوچکی از ما 
بوده است. وظیفه ما این است که بگوییم حوزه تفریحات را سامان‌دهی معنایی کنیم و ببینیم که در حوزه اسلام و فرهنگ ایرانی چه جایگاهی دارد. مثلاً در ارم یک بازطراحی مصداقی داشته باشیم؛ این کاری است که در قرارگاه فرهنگی اجتماعی امام رضا؟ع؟ قرار است رخ دهد البته اگر بنیاد مستضعفان در کنار کار باشد. طبق جلساتی که داشتیم نهایتاً قرار شد که به سراغ بنیاد مستضعفان به‌دلیل داشتن مراکز تفریحی مشخص برویم. بنیاد مستضعفان همانطور که می‌دانید به صورت قهری بعد از انقلاب به آن میراث رسیده است؛ مثل پارک خرم یا همان ارم که از سال‌1353 به آن رسیده است و سال 58‌هم مصادره شده است و از آن فقط برای نگهداری سد استفاده می‌کند و یا تله کابین توچال که سال 58مصادره شده است، سعی کرده‌ایم از آن نگهداری کنیم و یا بولینگ عبدو سابق که مجموعه فرهنگی شهید چمران فعلی است؛ در این مجموعه ابزار و تکنولوژی همان است و هیچ تغییری در ساختار ندارند حتی همگام با انقلاب اسلامی نکرده‌اند. ما باید در دهه اول و دوم انقلاب باید سختگیرانه‌تر عمل می‌کردیم؛ همین مسأله موجب شد که برای ما خوشحالی باشد که سراغ مجموعه‌ای رفتیم که می‌توانیم حرف‌های تئوریک را عملی کنیم و ابتدا اصلاحات را برای آنان تعریف کنیم و آن را رقم بزنیم و مسائل و مواردی که با فرهنگ ایرانی- اسلامی متفاوت است را به آنان بگوییم و مجموعه فرهنگی تراز با مرکز بنیاد مستضعفان ایجاد کنیم.
به ما بگویید وضعیت تفریح در غرب به چه شکل است؟ آیا آنجا تعریف متفاوتی دارند؟
ابتدا باید بدانیم دین اسلام ساعاتی به‌عنوان فراغت از همه‌چیز و رهایی از مسوولیت را به رسمیت نمی‌شناسد. به‌عنوان‌مثال مقام معظم رهبری در تفسیر آیه هفتم سوره انشراح (فَإِذَا فَرَغْتَ فَانْصَبْ) می‌فرمایند: وقتی از کار فراغت پیدا کردی، یعنی کارت تمام شد، تازه قامت راست کن، یعنی شروع کن به کار بعدی؛ توقف وجود ندارد اتفاقاً این مفهوم یکی از دوگانه‌هایی است که در این حوزه بین ما و تمدن غرب وجود دارد. البته غرب در دوران پست‌مدرن به سمت جهت دادن به تفریح پیش رفته است و اینطور نیست که بگوییم در غرب هم تفریح مطلقاً برای تفریح است. در نگاه بسیاری از مردم ما این انگاره وجود دارد که اوقاتی در زندگی هست که باید فارغ از همه‌چیز آن را بگذرانیم. بازی‌ها اعم ازورزشی،جسمی،روحی،ذهنی و... جهت‌دار خواهد شد و لازم است پارک‌ها و شهربازی‌هایی چون تم پارک، پارک مهارت، کار بازی، پارک دانش، شهربازی معارفی، پارک طبیعت، اردوهای آموزش پایه و گردشگری هدفمند مثل گردشگری مذهبی، گردشگری سلامت و... برای فعالان انقلابی این عرصه و مسوولان جمهوری اسلامی اهمیت پیدا کند. براساس این رویکرد که می‌توان از آن به «جهت‌داری عرصه تفریح و گردشگری» نام برد، جبهه انقلاب باید به‌صورت جدی در شیوه‌ها و قالب‌های مختلف تفریحی برای انتقال مفاهیمی چون انسانیت، عدالت، شجاعت، مقاومت، معنویت، تدبر، تفکر، اعتقادات، بصیرت، سبک زندگی اسلامی و دیگر مفاهیم بلند انقلاب اسلامی تأمل کنند و به اندیشه ورزی، نوآوری و الگوسازی بپردازند.
در غرب در سال‌های اخیر این حوزه رها نشده است بلکه خیلی از مفاهیم آموزشی و مهارتی را در قالب بازی انتقال داده می‌شود. به‌طور مثال مراکز تفریحی مذهبی مختلفی در دنیا وجود دارد، مراکز تفریحی مسیحیت شعارش این است که سرزمین مقدس عیسی دارد و خواسته دینش را با حوزه تفریحات به مردم نشان دهد اتفاقی که می‌افتد داستانی است نه تکنولوژی‌محور. یهودیت مثلاً یک مرکز جدید می‌خواهد راه‌اندازی کند و می‌گویند که ما یهودی‌ها در تکنولوژی و دارو وضعیت خوبی داریم و زمان آن رسیده است که چیزی هیجان‌انگیز داشته باشیم که الان در صحرای دیمونا در حال احداث و راه‌اندازی شهربازی خود هستند. بودایی‌ها هم پارک دارند که فرق با مجموعه‌های دیگر این است که بازی محورتر است و از لحاظ لوکیشنی شادتر است. کنفسیوس نیز المان‌های رفاهی دارد اما جهنم را هم بازتعریف 
کرده است.
جهان اسلام و کشورهای پیشرو مثلاً امارات بیشتر سعی می‌کند که شعب مرکز تفریحی غرب در آن افتتاح شود. در دبی مجموعه دهکده جهانی را تأسیس می‌کند و هر کشور غرفه خود را دارد که بیشتر گردشگری است اما به حوزه‌ای ورود می‌کند که الگویی برای خود داشته باشد. در مدل دوم پارک قرآنی دبی را افتتاح می‌کند که تمامی میوه‌ها و درختان و معجزات قرآن را بازنمایی کرده است. مالزی پارک مینیاتوری تأسیس 
کرده است و مساجد مهم جهان اسلام را در این پارک می‌توانید مشاهده کنید. ما وقتی کارنکنیم و مراکز تفریحی درست نکنیم چینی‌ها شهر جهانی اسلام برای ما تأسیس می‌کنند. برای اینکه مسلمانان را دولت چین با خود همراه کند یک فرهنگ هضم شده اسلامی در یک فرهنگ چینی را تأسیس کرده است.
 البته ما مدل باغ کتاب مجموعه دانش بنیانی که در باغ کتاب است را داریم که آن‌ها هم در این حوزه علم و فناوری سعی شده است که تفریحی باشد اما به صورت مجزا از منظر دینی پارک معارف مشهد است. مجموعه فرهنگی تبیان موسسه‌ای در قم است که پارک معارف مشهد را زیر حرم 
امام رضا ؟ع؟ تأسیس کرده‌اند و سعی کرده‌اند در این زمینه فکر کنند و بازی طراحی کنند تمام این وسایل را خودشان ساخته‌اند و هیچ چیز آن را از شرکت‌های خارجی نخریده‌اند تفاوت دیزنی‌لند و کار ما در اینجا مشخص می‌شود و با سبک زندگی خود تفریحات را به جلو می‌برند. باید بپذیریم که قلب‌های ایرانیان هنوز با انقلاب و شعارهای راستین آن است و به اهداف و آرمان‌های انقلاب ایمان دارند. بنابراین اگر ما بتوانیم مفاهیمی که با فطرت انسان به‌خصوص مردم مسلمان و موحد ایران عجین است، به‌صورت نرم و طراحی‌شده در حوزه تفریح استفاده کنیم، با استقبال بالایی روبه‌رو خواهیم شد.

جهان اسلام و کشورهای پیشرو مثلاً امارات بیشتر سعی می‌کند که شعب مرکز تفریحی غرب در آن افتتاح شود. در دبی مجموعه دهکده جهانی را تأسیس می‌کند و هر کشور غرفه خود را دارد که بیشتر گردشگری است اما به حوزه‌ای ورود می‌کند که الگویی برای خود داشته باشد. در مدل دوم پارک قرآنی دبی را افتتاح می‌کند که تمامی میوه‌ها و درختان و معجزات قرآن را بازنمایی
کرده است

در نگاه دیگر ما رشته دانشگاهی تفریحات نداریم. گردشگری را داریم، سینما و مدیریت فرهنگی یا تربیت بدنی داریم اما تفریحات خیر. چون تفریحات یک قسمت از آن بحث‌های دینی است در حوزه هم اتفاقی نیفتاده است یعنی درس خارجی که شادی، فرح و سرور را تبیین کرده باشد نداریم. به عبارت دیگر نه حوزه و نه مجموعه دانشگاهی به آن ورود نکرده است.

captcha
شماره‌های پیشین