sobhe-no.ir
831
شنبه، ۰۹ آذر ۱۳۹۸
8
خبر

نگاهی به تولید، صید و مصرف آبزیان در كشور

ماهی؛ گمشده سفره ایرانی

ماهی یک منبع عالی از پروتئین با کیفیت بالاست؛ سرشار از اسید چرب امگا 3 و بسیاری از مواد مفید برای سلامتی اندام‌های حیاتی از جمله مغز و قلب. از دیگر مزایای این ماده غذایی می‌توان به حفظ سلامتی چشم و حافظه در سنین بالا اشاره کرد. طبخ ماهی به روش‌های مختلف بسیار آسان است و به آسانی در رژیم‌های غذایی جا می‌گیرد. با تمام اینها كمتر پیش می‌آید كه در سفره ایرانیان از ماهی استفاده شود؛ البته بسیاری از مردم ساحل‌نشین چه در شمال و چه در جنوب ایران كه حتی روزی خود را از دریا می‌گیرند، از آبزیان در رژیم غذایی خود استفاده می‌كنند اما سرجمع، ایرانی‌ها كمتر از دیگر مردمان جهان در سفره خود از ماهیان استفاده می‌كنند و شاید خیلی‌ها فقط برای شام شب عید سبزی‌پلو ماهی بخورند و بس. طبق بررسی‌ها، سرانه مصرف ماهی در جهان 22 كیلوگرم بوده اما در ایران 11 كیلوگرم در سال است. عوامل مختلفی در این زمینه نقش دارند كه یكی از مهم‌ترین آنها قیمت ماهی است. همچنین طبع و سلیقه مردم ما به مزه ماهی عادت ندارد و برای همین بسیاری از خانواده‌ها ترجیح می‌دهند از پروتئین‌های دیگری استفاده كنند كه هم قیمت مناسب‌تری دارند و هم به سلیقه‌شان نزدیك‌تر است. با رشد بیماری‌های مختلف لازم است رژیم‌غذایی مناسب‌تری انتخاب كنیم و از مواد غذایی مفیدتری بهره بگیریم كه شاید درابتدا با عادت‌های فعلی‌مان همخوانی نداشته باشند. از اینكه چه مواد غذایی‌ای برای سلامتی خطرآفرین هستند زیاد شنیده‌ایم اما از اینكه چه مواد غذایی مفیدی در دسترس ما قرار دارند، كمتر صحبت می‌شود. به تعبیر دیگر زیاد می‌شنویم كه چه نخوریم اما كمتر گفته می‌شود كه چه بخوریم؟ خوراك‌های دریایی و غذاهای مبتنی بر پخت ماهی از جمله مواردی هستند كه باید در رژیم غذایی ما بیشتر مورد استفاده قرار بگیرند، هرچند فعلا برخی از آنها از گوشت قرمز هم گران‌تر درمی‌آیند. آنچه در پی می‌آید، نگاهی به تولید و مصرف ماهی در كشور براساس آخرین آمارهایی است كه در اختیار قرار دارد و متاسفانه چند سالی است به‌روزرسانی نشده‌اند؛ ازجمله تارنمای شیلات ایران كه هیچ‌گونه آمار جدیدی در اختیار مخاطبان نمی‌گذارد.

صبح نو

نگاهی به تولید، صید و مصرف آبزیان در كشور

ماهی؛ گمشده سفره ایرانی

ماهی یک منبع عالی از پروتئین با کیفیت بالاست؛ سرشار از اسید چرب امگا 3 و بسیاری از مواد مفید برای سلامتی اندام‌های حیاتی از جمله مغز و قلب. از دیگر مزایای این ماده غذایی می‌توان به حفظ سلامتی چشم و حافظه در سنین بالا اشاره کرد. طبخ ماهی به روش‌های مختلف بسیار آسان است و به آسانی در رژیم‌های غذایی جا می‌گیرد. با تمام اینها كمتر پیش می‌آید كه در سفره ایرانیان از ماهی استفاده شود؛ البته بسیاری از مردم ساحل‌نشین چه در شمال و چه در جنوب ایران كه حتی روزی خود را از دریا می‌گیرند، از آبزیان در رژیم غذایی خود استفاده می‌كنند اما سرجمع، ایرانی‌ها كمتر از دیگر مردمان جهان در سفره خود از ماهیان استفاده می‌كنند و شاید خیلی‌ها فقط برای شام شب عید سبزی‌پلو ماهی بخورند و بس. طبق بررسی‌ها، سرانه مصرف ماهی در جهان 22 كیلوگرم بوده اما در ایران 11 كیلوگرم در سال است. عوامل مختلفی در این زمینه نقش دارند كه یكی از مهم‌ترین آنها قیمت ماهی است. همچنین طبع و سلیقه مردم ما به مزه ماهی عادت ندارد و برای همین بسیاری از خانواده‌ها ترجیح می‌دهند از پروتئین‌های دیگری استفاده كنند كه هم قیمت مناسب‌تری دارند و هم به سلیقه‌شان نزدیك‌تر است. با رشد بیماری‌های مختلف لازم است رژیم‌غذایی مناسب‌تری انتخاب كنیم و از مواد غذایی مفیدتری بهره بگیریم كه شاید درابتدا با عادت‌های فعلی‌مان همخوانی نداشته باشند. از اینكه چه مواد غذایی‌ای برای سلامتی خطرآفرین هستند زیاد شنیده‌ایم اما از اینكه چه مواد غذایی مفیدی در دسترس ما قرار دارند، كمتر صحبت می‌شود. به تعبیر دیگر زیاد می‌شنویم كه چه نخوریم اما كمتر گفته می‌شود كه چه بخوریم؟ خوراك‌های دریایی و غذاهای مبتنی بر پخت ماهی از جمله مواردی هستند كه باید در رژیم غذایی ما بیشتر مورد استفاده قرار بگیرند، هرچند فعلا برخی از آنها از گوشت قرمز هم گران‌تر درمی‌آیند. آنچه در پی می‌آید، نگاهی به تولید و مصرف ماهی در كشور براساس آخرین آمارهایی است كه در اختیار قرار دارد و متاسفانه چند سالی است به‌روزرسانی نشده‌اند؛ ازجمله تارنمای شیلات ایران كه هیچ‌گونه آمار جدیدی در اختیار مخاطبان نمی‌گذارد.

آبزی‌پروری

 در سال 94 بیش از 401 هزار تن انواع آبزی در كشور تولید شده بود. میزان صید در سال ۹۶ نسبت به سال ۹۵ نزدیک به ۷۰هزار تن افزایش داشته و به بیش از ۷۰۰ هزار تن رسیده که بخشی از آن مربوط به افزایش صید در آب‌های آزاد است. بیشترین تولید آبزی مربوط به استان خوزستان و كمترین مربوط به استان سمنان است.
در سال 1395 حدود 130 هزار تن انواع تون‌ماهیان از آب‌های فراساحلی صید شد. صید تون‌ماهیان ارزش بالایی در ماهیگیری کشور دارد که سهم قابل توجهی را در صید جنوب به خود اختصاص داده است و در مجموع 40 درصد کل صید سالانه کشور را تشکیل می‌دهد.

10دلیل برای مصرف ماهی

    1    ماهی حاوی مواد مغذی مهمی است که اکثر مردم به اندازه کافی دریافت نمی‌کنند.
ماهی حاوی پروتئین با کیفیت بالا، ید، ویتامین‌های مختلف و مواد معدنی است. با این حال، برخی ماهی‌ها بهتر از انواع دیگر هستند و انواع چرب آن در زمره سالم‌ترین نوع ماهی‌ها در نظر گرفته می‌شوند. دلیل آن این است که در ماهی‌های چرب (مانند ماهی آزاد، قزل‌آلا، ساردین، ماهی تون و ماهی خال‌مخالی) مواد مغذی بر پایه چربی، بیشتر یافت می‌شود.
   2   ماهی ممکن است خطر ابتلا به حملات قلبی و سکته را کاهش دهد.
ماهی در زمره بهترین غذاهایی است که می‌توان برای ‌‌داشتن یک قلب سالم مصرف کرد. مردانی که به‌طور منظم یک یا چند وعده ماهی در هفته مصرف می‌کنند، ۱۵درصد کمتر در معرض خطر بیماری‌های قلبی قرار می‌گیرند.
    3    مواد مغذی موجود در ماهی در طول دوران رشد حیاتی‌اند.
اسیدهای چرب امگا ۳ برای رشد و تکامل بدن ضروری هستند. اغلب توصیه می‌شود مادران باردار و شیرده حتما اسیدهای چرب امگا ۳ را به اندازه کافی مصرف ‌کنند.
    4    ماهی می‌تواند باعث افزایش ماده خاکستری مغز شده و نقش محافظتی در برابر زوال مغز ناشی از کهولت سن داشته باشد.
یکی از عواقب ناشی از پیری این است که عملکرد مغز اغلب تضعیف می‌شود (که با ‌عنوان زوال شناختی مرتبط با سن خوانده می‌شود). این امر در بسیاری از موارد طبیعی است، اما بیماری‌های عصبی جدی مانند بیماری آلزایمر نیز وجود دارد. جالب توجه آن است که در بسیاری از مطالعات مشاهده‌ای اثبات شد افرادی که بیشتر ماهی می‌خورند، روند کندتری به سوی زوال عقل دارند.
   5   ماهی به پیشگیری و درمان افسردگی کمک می‌کند.
اسیدهای چرب امگا ۳ در برابر افسردگی مفید هستند و به‌طور قابل توجهی باعث افزایش اثربخشی داروهای ضد‌افسردگی می‌شوند. ماهی و اسیدهای چرب امگا۳ همچنین ممکن است به سایر اختلالات روانی مانند اختلال دوقطبی کمک کند.
    6     ماهی تنها منبع غذایی خوب ویتامینD است.
ماهی و محصولات تهیه‌شده از ماهی تا حد زیادی بهترین منابع غذایی ویتامین D هستند. ماهی‌های چرب مانند ماهی آزاد و شاه‌ماهی حاوی بالاترین مقدار ویتامین D هستند. فقط۱۱۳ گرم ماهی قزل‌آلای پخته‌شده، حاوی حدود صددرصد ویتامین D توصیه‌شده در روز است.
   7   مصرف ماهی با کاهش خطر ابتلا به بیماری‌های خودایمنی از جمله دیابت نوع یک مرتبط است.
بیماری خودایمنی هنگامی رخ می‌دهد که سیستم ایمنی بدن به اشتباه به بافت‌های سالم بدن حمله می‌کند تا آن‌ها را از بین ‌ببرد. یک مثال مهم دیابت نوع یک است که به سیستم ایمنی بدن، یعنی سلول‌های تولید انسولین در پانکراس حمله می‌کند. مطالعات متعدد نشان داده‌اند که مصرف امگا ۳ یا روغن ماهی با کاهش خطر ابتلا به دیابت نوع یک در کودکان و همچنین گونه‌ای از دیابت خود ایمنی در بزرگسالان مرتبط است.
   8   ماهی به پیشگیری از آسم در کودکان کمک می‌کند.
آسم یک بیماری شایع است که مهم‌ترین خصیصه‌ آن التهاب مزمن مجرای تنفسی است. متاسفانه میزان آسم به‌طور چشمگیری در چند دهه گذشته افزایش یافته است. مطالعات نشان می‌دهد که مصرف ماهی به‌طور منظم ۲۴ درصد خطر ابتلا به آسم را در کودکان کاهش می‌دهد.
    9   ماهی از بینایی در دوران سالمندی محافظت می‌کند.
یک نوع بیماری موسوم به زوال قرنیه یکی از عمده علل اختلالات بینایی و نابینایی است و عمدتا روی افراد مسن‌تر تاثیر می‌گذارد. شواهدی وجود دارد دال بر اینکه ماهی و اسیدهای چرب امگا ۳ ممکن است باعث محافظت در برابر این بیماری شوند.
   10  ماهی می‌تواند کیفیت خواب را بهبود بخشد.
در یک مطالعه‌ ۶ ماهه روی ۹۵ مرد میانسال که سه روز در هفته یک وعده غذایی شامل ماهی قزل ‌آلا مصرف می‌کردند، مشخص شد ماهی موجب بهبود خواب و عملکرد روزانه آنها شده است. محققان این باور هستند که این امر به دلیل ویتامین D موجود در ماهی قزل‌آلاست.

دلایلی برای مصرف آبزیان

  میزان هضم‌پذیری گوشت ماهی بین 89 تا 96 درصد است درحالی كه درباره گوشت مرغ و گاو 87 تا 90 درصد است.
  گوشت آبزیان به مراتب سالم‌تر از گوشت دام و طیور است چون بیماری‌های مشترك بین انسان و آبزیان بسیار پایین‌تر از بیماری‌های مشترك بین انسان و دام است.
   گوشت آبزیان سرشار از املاح معدنی مانند آهن، سلنیم، ید، كلسیم و منیزیم و از همه مهم‌تر امگا3 است.
   مصرف ماهی و فرآورده‌های آبزیان تاثیر شگرفی بر پیشگیری و حتی درمان بسیاری از بیماری‌ها دارد.

تركیب مواد مغذی در غذاهای دریایی

  تركیب شیمیایی گوشت آبزیان شامل آب، پروتئین، چربی، كربوهیدرات، ویتامین‌ها و مواد معدنی است. آب بیشترین وزن فیله را تشكیل می‌دهد، یعنی در ماهیان كم‌چرب یا بدون چربی، حدود 80 درصد و در ماهیان چرب مانند ساردین و قباد حدود 70 درصد وزنی فیله را شامل می‌شود. مقدار پروتئین در گوشت ماهی اغلب بین 15 تا 20 درصد بوده كه گاهی اوقات ممكن است به كمتر از 15 درصد یا بالاتر از 28 درصد نیز برسد.
  در ماهیان آب شیرین درصد اسیدهای چرب غیراشباع حدود 70 درصد و در ماهیان آب شور حدود 88 درصد از كل چربی است. در ماهی و آبزیان، اسیدهای چرب اشباع بسیار پایین است به طوری كه در مقایسه با گوشت قرمز و مرغ این مورد كاملا واضح است.
  ماهی با دارا‌بودن 19 درصد پروتئین و جذب 99 درصد از این میزان پروتئین و همچنین چربی‌ها و اسید آمینه‌های ضروری و ویتامین‌ها و موادمعدنی مهم از نظر غذایی دارای ارزش بسیار بالایی است. همچنین در چند بیماری مانند ناراحتی‌های گوارشی و عروقی به‌عنوان یك دارو مطرح شده است.

 

captcha
شماره‌های پیشین