sobhe-no.ir
223
یکشنبه، ۱۰ اردیبهشت ۱۳۹۶
6
بدل مسی، زیر ذره بین رسانه‌ها

مسی ایرانی، بمب خبری پایگاه‌های فوتبالی شد

با فرزند موبایل باز، چه باید کرد؟

نسل معتاد به موبایل، گرفتاری جدید خانواده‌های ایرانی

امروزه تلفن همراه، به‌عنوان یکی از مظاهر فناوری ارتباطی نوین، در زندگی فردی اجتماعی بشر جایگاهی قدرتمند دارد و جزء لاینفک مناسبات روزمره محسوب می‌شود؛ به‌طوری‌که می‌توان ادعا کرد برای بسیاری از افراد، زندگی بدون آن امکان‌پذیر نیست یا دست‌کم مطلوبیتی ندارد.

صبح نو

با فرزند موبایل باز، چه باید کرد؟

نسل معتاد به موبایل، گرفتاری جدید خانواده‌های ایرانی

امروزه تلفن همراه، به‌عنوان یکی از مظاهر فناوری ارتباطی نوین، در زندگی فردی اجتماعی بشر جایگاهی قدرتمند دارد و جزء لاینفک مناسبات روزمره محسوب می‌شود؛ به‌طوری‌که می‌توان ادعا کرد برای بسیاری از افراد، زندگی بدون آن امکان‌پذیر نیست یا دست‌کم مطلوبیتی ندارد.

نفوذ کاربرد تلفن همراه در شئون زندگی، پدیده‌ای جهانی است و در جامعه ما، با وجود فروکش کردن تب اولیه استفاده از آن، مقبولیتش به حدی رسیده است که مضرات جدی و اساسی این فناوری مدرن را مخفی و نادیده نگه می‌دارد. فصلنامه مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران در پژوهشی مفصل به قلم خانم‌ها شراره مهدی‌زاده و نرگس طالبی تماجانی، به بررسی رابطه میان کنترل والدین بر استفاده از تلفن همراه و تأثیر آن بر رابطه والدین و فرزندان پرداخته است که نتایج قابل تاملی را به همراه داشته است. روش پژوهشی، پیمایشی است که با استفاده از تکنیک پرسشنامه در میان ۳۸۰ نفر از نوجوانان ۱۲ تا ۱۸ ساله در شهر تهران انجام گرفت. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که پسران بیشتر از دختران، از تلفن همراه به‌صورت نامطلوب استفاده می‌کنند. همچنین مشخص شد عواملی از قبیل فضای عاطفی خانواده، کنترل والدین و زمینه ویژه کاربری، بر استفاده نوجوانان از تلفن همراه تأثیر دارد. در حقیقت، فضای عاطفی خانواده و کنترل والدین، عامل بازدارنده نوجوان از کاربرد نامطلوب و گرایش به سمت کاربرد مطلوب تلفن همراه است.
عوامل متعددی در رفتار کودکان و نوجوانان تأثیرگذارند. این عوامل ممکن است آسیب‌زا باشند. هرقدر میزان این آسیب‌زایی شدیدتر باشد، بروز رفتارهای منفی در نوجوانان بیشتر می‌شود. جو عاطفی و روانی خانواده، به‌طور مستقیم بر اعمال نوجوانان تأثیر دارد. اگر فضای عاطفی خانواده، پذیرنده و بامحبت باشد، نظارت بر رفتار و اعمال نوجوان آسان‌تر می‌شود و احتمال بروز ناهنجاری کاهش می‌یابد؛ برعکس، اگر جو خانواده سرد و متشنج باشد، نظارت بر اعمال فرزندان دشوارتر می‌شود و احتمال بروز ناهنجاری افزایش می‌یابد.
افزایش تلفن همراه و دسترسی آسان همه گروه‌های سنی به آن از یک سو و توسعه و چندرسانه‌ای شدن نسل جدید تلفن‌های همراه از سوی دیگر، موجب استقبال گسترده نوجوانان از این پدیده شده است. تمایل نوجوانان به استفاده بیش از حد از تلفن همراه، این تفکر را ایجاد می‌کند که شاید گرایش به استفاده زیاد و نادرست نوجوانان از تلفن همراه، به‌دلیل عواملی مانند نبود تعامل‌های عاطفی و نبود فضای احساسی مناسب در خانواده و به دنبال آن، نبود کنترل درست والدین بر این ابزار ارتباطی باشد. یکی از علل گرایش نوجوانان به استفاده فزاینده و نامطلوب از تلفن همراه، ممکن است نداشتن روابط عاطفی مناسب با والدین یا نداشتن کنترل کافی و مناسب بر رفتارهای فرزندان باشد.
پژوهش‌های دیگر نشان داده است که سطح درگیری والدین با فرزندان و جوانان، تأثیر مثبتی بر جنبه‌های مثبت زندگی مانند کسب مدارج تحصیلی توسط فرزندان و همبستگی منفی با کج روی‌های جوانان دارد. کنترل و نظارت والدین بر امور فرزندان و جوانان، مهم‌ترین سازوکاری است که از طریق روابط خانوادگی شکل می‌گیرد و بر رفتارهای فرزندان تأثیر می‌گذارد. مراقبت و نظارت خانواده بر امور شخصی و روابط خانوادگی فرزندان، همواره محل مناقشه و تعامل‌های نسلی بوده است. همچنین، رفتارها و عمل اجتماعی فرزندان و نوجوانان، متأثر از این متغیر است. به عبارتی، این ویژگی، یکی از متغیرهای مهم روابط خانوادگی به‌شمار می‌رود.
جمعیت نمونه این پژوهش، شامل دختران و پسران نوجوان با رعایت نسبت جنسی در رده‌های سنی ۱۲ تا ۱۸ سال، با میانگین سنی ۱۵ سال است. همچنین، تحصیلات والدین پاسخگویان مشابه است و فقط تفاوت اندکی در میزان تحصیلات دانشگاهی پدران و مادران وجود دارد که با توجه به آن، نوع شغل والدین نیز متفاوت است. اغلب، پدران کارمند و مادران خانه دارند. به‌طورکلی، اکثر پاسخ گویان دارای مسکن شخصی‌اند. همچنین به‌طور متوسط، پاسخ گویان در خانواده‌هایی با درآمد یک میلیون و پانصدهزار تومان و هزینه ماهانه یک میلیون و صدهزار تومان زندگی می‌کنند. براساس داده‌ها، بیشتر نوجوانان سیم‌کارت اعتباری دارند و میانگین سابقه استفاده از تلفن همراه بین آنان چهار سال است. نتایج یافته‌های توصیف متغیرهای تحقیق نشان می‌دهد که براساس اطلاعات به‌دست آمده، اکثریت پاسخگویان حدود 80 درصد رفتار محبت‌آمیز اعضای خانواده با خود را در حد زیاد و حدود 9 درصد بسیار زیاد دانستند که اسرار خود را با آنها در میان می‌گذارند. با توجه به این مطالب، می‌توان نتیجه گرفت که انتقال محبت و صمیمیت در خانواده‌ها نسبتاً متوسط است.
به نظر می‌رسد که میزان همدلی و گرمی روابط در میان خانواده‌های پاسخگو در سطح متوسط و نسبتاً خوب است. همچنین، یافته‌ها نشان می‌دهد میزان صمیمیت پاسخگویان با مادر خانواده، به مراتب بیشتر از پدر خانواده است. از سوی دیگر والدین به کنترل تلفن همراه نوجوانان زیاد حساس نیستند و اگر کنترلی صورت گیرد، بیشتر در حد تذکر یا تعیین قوانینی برای شارژ تلفن است.
یافته‌های تحلیلی بین فضای عاطفی خانواده و کنترل والدین، رابطه وجود دارد. یافته‌ها نشان می‌دهند همبستگی معنادار و معکوسی بین فضای عاطفی خانواده و کنترل والدین وجود دارد. بدین معنا که با افزایش فضای عاطفی خانواده، کنترل جداکننده والدین کاهش می‌یابد. هرقدر فضای عاطفی خانواده صمیمانه‌تر باشد، والدین از کنترل سختگیرانه - که موجب دوری از نوجوان می‌شود - کمتر استفاده می‌کنند.
همبستگی معنادار و مستقیمی بین کنترل والدین و کاربرد (مطلوب و نامطلوب) تلفن همراه وجود دارد؛ بدین معنا که با افزایش کنترل پیونددهنده توسط والدین، کاربردهای مطلوب تلفن همراه و با افزایش کنترل جداکننده، کاربردهای نامطلوب تلفن همراه در میان نوجوانان افزایش می‌یابد. از این رو، میزان کنترل والدین و میزان فضای عاطفی خانواده، دو عامل بازدارنده در استفاده نامطلوب از تلفن همراه در نوجوانان به‌شمار می‌روند.
همچنین یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که همبستگی معنادار و مستقیمی بین مکان استفاده از تلفن همراه و کاربرد آن وجود دارد؛ بدین معنا که هر قدر نوجوان امکان استفاده از تلفن همراه را در مکان‌های مختلف داشته باشد و با محدودیت روبه‌رو نباشد، کاربرد تلفن همراه توسط نوجوان نیز افزایش می‌یابد. بین پایگاه اجتماعی و اقتصادی خانواده و کاربرد تلفن همراه، رابطه وجود دارد.
همبستگی معناداری بین پایگاه اجتماعی و اقتصادی و کاربرد تلفن همراه وجود ندارد. از این رو، می‌توان نتیجه گرفت که پایگاه اجتماعی و اقتصادی خانواده‌های نوجوانان، تأثیری بر کاربرد تلفن همراه در میان آنها ندارد. به عبارت دیگر، میزان استفاده و شیوع و گستردگی آن در میان نوجوانان، فراتر از متغیر تأثیرگذاری مانند پایگاه اجتماعی-اقتصادی خانواده آنهاست.

 

captcha
شماره‌های پیشین