sobhe-no.ir
1457
چهارشنبه، ۰۵ مرداد ۱۴۰۱
7
سرمقاله

هوشیار در برابر فتنه

روح‌الله فرقانی خبرنگار سیاسی / اربعینی که هر مظلوم و عدالتخواهی خودش را به نجف و کربلا می‌رساند تا در میعادگاه شیعیان وفاداری‌اش را به اهل‌بیت(ع) اعلام کند

یادداشت

برنامه‌ریزی در توسعه ترافیک

مصطفی بابایی تحلیلگر مسائل شهری

صبح نو

یادداشت

برنامه‌ریزی در توسعه ترافیک

مصطفی بابایی تحلیلگر مسائل شهری

توسعه شبکه حمل‌و‌نقل در شهر تهران بر پایه سیستم آمریکایی استوار است و به‌خصوص باتوجه‌به زمان تهیه طرح جامع تهران و تاثیر تفکر آمریکایی بر سیستم برنامه‌ریزی کشور، دور از تصور نیست که عمده تمرکز توسعه شبکه ارتباطی شهر بر توسعه بزرگراه‌ها برای تسهیل عبور و مرور با وسایل نقلیه شخصی باشد. هرچند این روش توسعه حتی در کشور آمریکا که زیرساخت‌های بسیار سطح بالایی در زمینه حمل‌‌و‌نقل دارد، دچار مشکل شده و آن‌ها نیز به این نتیجه رسیده‌اند که باتوجه‌به حجم زیاد جمعیت و سفرهای درون‌شهری لازم است از شبکه حمل‌و‌نقل عمومی استفاده شود.
در شهر تهران سهم کمی از سفرهای روزانه درون‌شهری به استفاده از حمل‌و‌نقل عمومی اختصاص دارد که دلیل این مساله 
دو عامل است: عامل نخست وجود ضعف در زیرساخت‌های حمل‌و‌نقل عمومی و توسعه فضایی شهر تهران که باتوجه‌به ساختار چند هسته‌ای و گسترش شبکه بزرگراهی، دافع استفاده از حمل‌و‌نقل عمومی است. دومین عامل، قیمت پایین عرضه بنزین در کشور، همراه با افزایش برخورداری از خودرو باتوجه‌به گسترش و بومی‌سازی صنعت خودرو که درواقع جاذب استفاده از اتومبیل شخصی است. تلفیق این دو موضوع درواقع مسبب اصلی افزایش تعداد خودروهای تک‌سرنشین و روند فزاینده ترافیک شهری است. امروزه اکثر کارشناسان بر این عقیده‌اند که تنها راه برون‌رفت از مشکلات ترافیک، گسترش سیستم حمل‌و‌نقل عمومی است. با اندکی تعمق بر سیستم‌های حمل‌و‌نقل عمومی شهرهای پیشرفته می‌توان دریافت که اصلی‌ترین عنصر این سیستم‌ها، شبکه متروست.
شبکه قطار شهری به‌عنوان شبکه مادر سیستم حمل‌و‌نقل عمومی وظیفه جابه‌جایی عمده شهروندان در طول و عرض شهر را برعهده دارد. بعد از قطار شهری، شبکه اتوبوسرانی وظیفه اصلی تغذیه سیستم حمل‌و‌نقل را برعهده دارد. به این معنا که مسافران را از مناطق مسکونی تا دسترسی به خطوط قطار شهری و بالعکس جابه‌جا می‌کند. در تهران به‌دلیل نبود پوشش کامل شبکه مترو و سایر سیستم‌های قطار شهری، حجم عمده جابه‌جایی عمومی شهروندان به‌وسیله اتوبوس‌ها انجام می‌شود که باتوجه‌به وسعت شهر و محدودیت‌های ناشی از کمبود ناوگان، سطح سرویس این وسیله در تهران کفاف نیاز بالقوه شهروندان را نمی‌دهد.
به‌دلیل تراکم بالای شهر تهران، سهم سفر با خودروی شخصی نباید از ۴۰درصد کل سفرها فراتر رود. این امر از طریق دریافت عوارض بابت تردد در نواحی پرازدحام اتوبان‌های شهری و نیز تعیین قیمت پارکینگ‌های کنار خیابان براساس قیمت بازار قابل انجام است؛ البته باید توجه داشت که در عمل، انجام اقدامات مذکور باید منوط به برطرف کردن عمده تقاضای سیستم حمل‌و‌نقل عمومی باشد. اگر گسترش و توسعه سیستم حمل‌و‌نقل عمومی بیش از اندازه پرهزینه شود، در این صورت تنها سیستم حمل‌و‌نقل کارآمد سازگار با ساختار فضایی شهر تهران توسعه خطوط اتوبوسرانی با تاکید بر مینی‌بوس‌ها و تاکسی‌ها خواهد بود. به‌دلیل پراکندگی مبدأ و مقصد اغلب سفرها، تعداد اندکی از مدهای حمل‌‌و‌نقل می‌توانند موثر واقع شوند و در این حالت تنها وسایل نقلیه عمومی کوچک‌تر هستند که می‌توانند نیازهای سفر مسافران شهری مثل تهران را فراهم آورند.
در کل می‌توان گفت که کلانشهرها سکونتگاه‌های منحصربه‌فردی هستند که باتوجه‌به حجم وسیعی از جمعیت که در خود جا داده‌اند با مسائل و مشکلات منحصربه‌فردی مواجه هستند که برخورد با آن‌ها جز از طریق شناسایی علل و عوامل پیدایش این چالش‌ها امکانپذیر نیست. از چالش‌های اصلی پیش روی کلانشهرها ضعف زیرساخت‌ها به‌خصوص در کلانشهرهای کشورهای درحال‌توسعه است. زیرساخت‌های حمل‌ونقل باتوجه‌به نقش برجسته آن در کارآیی کلانشهرها در رأس اهمیت زیرساخت‌ها قرار دارد. باید توجه کرد که میزان و شدت ضعف در سیستم حمل‌‌و‌نقل در کلانشهرها در کشورهای مختلف برحسب درجه توسعه‌یافتگی آن‌ها با هم متفاوت است و موتوریزه شدن شهرها عامل اصلی ترافیک است.
در یک نگاه کلی مشکلات حمل‌و‌نقل تهران را می‌توان اینگونه عنوان کرد: حجم بالای وسایل نقلیه شخصی که روزانه در معابر و بزرگراه‌ها تردد می‌کنند، کمبود ظرفیت شبکه حمل‌‌ونقل عمومی، ضعف مدیریت تقاضای سفرهای درون‌شهری، نبود سیستم حمل‌و‌نقل یکپارچه و مدیریت واحد شهری، چالش مربوط به ترافیک ساکن و پارک خودروها، نبود برنامه‌ریزی همزمان کاربری زمین و حمل‌‌و‌نقل که باعث شده حجم تقاضای سفرهای روزانه در داخل شهر به‌دلیل ناهماهنگ بودن کاربری‌های قرار گرفته در بخش‌های مختلف شهر تشدید شود، نوع ساختار فضایی شهر تهران،‌ رعایت نشدن سلسله‌مراتب دسترسی و در نهایت کمبود فرهنگ عمومی ترافیک در بین شهروندان.
 

captcha
شماره‌های پیشین