sobhe-no.ir
1433
سه شنبه، ۳۱ خرداد ۱۴۰۱
4
آیا فاطمی امین، وزیر صمت می ماند؟

ماجرای یک استیضاح

مردادماه که برسد، دولت سیزدهم به یک‌سالگی آغاز رسمی فعالیتش می‌رسد. در این یک‌سال آنچه موردتوجه رسانه‌ها بوده، خط‌مشی مجلس در قبال دولت است. به گمان برخی تحلیلگران، مجلس به‌علت همسویی گفتمانی با دولت، از اعمال وظایف کارکردی خود در قبال مردان پاستور چشم پوشیده، مشکلات را نمی‌بیند و دارد به طرزی آشکار به کابینه سیدابراهیم رئیسی آوانس می‌دهد. با وجود این تحلیل‌های کم‌مایه هفته‌هاست که موضوع استیضاح برخی وزرای ناکارآمد، در راهروهای بهارستان به گوش می‌رسد. در این بین، استیضاح وزیر صنعت، معدن و تجارت(صمت) به نقل محافل رسانه‌ای تبدیل شده است. علت استیضاح وزیر صمت چیست و آیا بهارستان استیضاح‌های دیگری هم زیر سر دارد. سیدنظام الدین موسوی، سخنگوی هیات‌رییسه مجلس چندی پیش از اعلام وصول نخستین طرح استیضاح وزیر دولت سیزدهم در مجلس خبر داد و گفت: «بعد از بررسی‌های مختلف، طرح استیضاح وزیر صمت اعلام وصول و برای بررسی به کمیسیون تخصصی ارسال شد». موسوی در تشریح جزئیات جلسه روز 29خرداد هیات‌رییسه مجلس، با بیان اینکه هم‌اکنون درخواست‌های مختلفی برای استیضاح برخی وزرا به هیات‌رییسه ارسال شده است، گفت: «در جلسه امروز و براساس مباحثاتی که مطرح شد و نیز طبق زمان‌بندی ثبت درخواست‌ها برای استیضاح، طرح استیضاح آقای فاطمی‌امین، وزیر صنعت، معدن و تجارت اعلام وصول و برای بررسی به کمیسیون تخصصی آن ارسال شد».

صبح نو

آیا فاطمی امین، وزیر صمت می ماند؟

ماجرای یک استیضاح

مردادماه که برسد، دولت سیزدهم به یک‌سالگی آغاز رسمی فعالیتش می‌رسد. در این یک‌سال آنچه موردتوجه رسانه‌ها بوده، خط‌مشی مجلس در قبال دولت است. به گمان برخی تحلیلگران، مجلس به‌علت همسویی گفتمانی با دولت، از اعمال وظایف کارکردی خود در قبال مردان پاستور چشم پوشیده، مشکلات را نمی‌بیند و دارد به طرزی آشکار به کابینه سیدابراهیم رئیسی آوانس می‌دهد. با وجود این تحلیل‌های کم‌مایه هفته‌هاست که موضوع استیضاح برخی وزرای ناکارآمد، در راهروهای بهارستان به گوش می‌رسد. در این بین، استیضاح وزیر صنعت، معدن و تجارت(صمت) به نقل محافل رسانه‌ای تبدیل شده است. علت استیضاح وزیر صمت چیست و آیا بهارستان استیضاح‌های دیگری هم زیر سر دارد. سیدنظام الدین موسوی، سخنگوی هیات‌رییسه مجلس چندی پیش از اعلام وصول نخستین طرح استیضاح وزیر دولت سیزدهم در مجلس خبر داد و گفت: «بعد از بررسی‌های مختلف، طرح استیضاح وزیر صمت اعلام وصول و برای بررسی به کمیسیون تخصصی ارسال شد». موسوی در تشریح جزئیات جلسه روز 29خرداد هیات‌رییسه مجلس، با بیان اینکه هم‌اکنون درخواست‌های مختلفی برای استیضاح برخی وزرا به هیات‌رییسه ارسال شده است، گفت: «در جلسه امروز و براساس مباحثاتی که مطرح شد و نیز طبق زمان‌بندی ثبت درخواست‌ها برای استیضاح، طرح استیضاح آقای فاطمی‌امین، وزیر صنعت، معدن و تجارت اعلام وصول و برای بررسی به کمیسیون تخصصی آن ارسال شد».

در همین باره همچنین، حجت‌الاسلام علیرضا سلیمی، عضو هیات‌رییسه مجلس روز گذشته در گفت‌وگو با ایرنا با اشاره به جریان افتادن استیضاح فاطمی‌امین، وزیر صمت تاکید کرد: «در جلسه هیات‌رییسه مجلس با به‌جریان‌افتادن استیضاح فاطمی‌امین، وزیر صنعت، معدن، تجارت موافقت شد». نماینده مردم محلات در مجلس شورای اسلامی گفت: «طبق آیین‌نامه داخلی مجلس با موافقت هیات‌رییسه، استیضاح وزرا به کمیسیون مربوطه ارسال می‌شود و وزیر و نمایندگان 10روز فرصت دارند درمورد موضوعات استیضاح بحث و گفت‌وگو کنند. درصورتی‌که تعداد امضاهای استیضاح کاهش پیدا کند، استیضاح از دستورکار مجلس خارج خواهد شد». وی درعین‌حال ادامه داد: «در غیر این صورت بعد از 10روز استیضاح در صحن علنی مجلس اعلام وصول خواهد شد و وزیر به مدت یک هفته فرصت دارد تا در صحن علنی مجلس برای بررسی استیضاح حضور یابد».

فاطمی‌امین، روی لبه تیغ استیضاح
 نام فاطمی‌امین به‌عنوان یکی از گزینه‌های استیضاح نمایندگان مجلس، از هفته‌ها پیش مطرح بوده است. فشار نمایندگان تا حدی بود که چندی پیش شایعه استعفای او از وزارت صمت نیز مطرح شد که البته به‌سرعت ازسوی یکی از نمایندگان و دو تن از معاونان وزیر صمت تکذیب شد. عدم مدیریت صحیح صنعت خودروسازی و محقق‌نشدن وعده‌های وزیر صمت به‌عنوان اصلی‌ترین دلایل نمایندگان برای استیضاح این مقام دولتی مطرح شده است. به همین علت و بنا به گفته سخنگوی هیات‌رییسه مجلس، استیضاح فاطمی‌امین اعلام وصول و برای بررسی به کمیسیون تخصصی ارسال شده است. فشار مجلس برای اصلاح رویه‌ها در وزارتخانه صمت، تا جایی بود نمایندگان مجلس چندی پیش اولین کارت زرد خود را تقدیم فاطمی‌امین کردند. فاطمی‌امین روز سه‌شنبه 24خردادماه به‌منظور پاسخ به پرسش سوالاتی مبنی بر ضعف عملکرد وزارت صمت در کنترل قیمت کالاها و عدم توانایی در پشتیبانی از صاحبان صنایع و بهره‌برداران بخش معدن نتوانست نمایندگان مجلس را قانع کند و درنهایت توضیحات وزیر به رأی گذاشته شد و نمایندگان نیز با 91رأی موافق، 141رأی مخالف و 10رأی ممتنع از مجموع 246نماینده حاضر در صحن از توضیحات وزیر قانع نشدند و کارت زرد را به وزیر صمت دادند. بااین‌حال، فاطمی‌امین تنها گزینه‌ای نیست که نمایندگان برای افزایش کارآمدی دولت قصد دارند از ابزارهای نظارتی خود ازجمله سوال، تذکر و به‌ویژه استیضاح استفاده کنند.
 
مزایای سیاست «استعفا پیش از استیضاح»
دقیقا در روزی که فاطمی‌امین از نمایندگان کارت زرد گرفت، حجت‌الله عبدالملکی با تقدیم نامه‌ای به رییس‌جمهوری، از سمت خود استعفا داد. وزیر پیشین کار جزء چهره‌های پرحاشیه کابینه سیزدهم بود که مدت‌ها در تیررس بازخواست نمایندگان مجلس قرار داشت اما رعایت برخی ملاحظات ازجمله لزوم حفظ همبستگی میان دولت و مجلس، نمایندگان را از تحقق استیضاح عبدالملکی برحذر داشته بود. 
فشار نمایندگان بر وزیر جوان تا حدی بود که عبدالملکی بر آن شد تا پیش از اجرایی‌شدن استیضاح، با اراده خودش از ساختمان خیابان آزادی تهران برود. استعفای عبدالملکی اقدامی بود که نمایندگان مجلس از مدت‌ها پیش، آن را توصیه کرده بودند. نمایندگان بارها به انحای مختلف تصریح کرده بودند که نیروهای ناکارآمد پیش از بازخواست ازسوی مجلس، خودشان عطای حضور در دولت را به لقایش ببخشند و بدین شکل، زحمت استیضاح به بهارستان‌نشینان ندهند.
سیاست «استعفا پیش از استیضاح» که نمایندگان مجلس طرفدار آن بوده و هستند، چند امتیاز بزرگ با خود دارد؛ اولا باعث درونزایی تغییرات در دولت می‌شود؛ به بیانی، نیروهای ناکارآمد کابینه وقتی پیش از به‌حداکثررسیدن فشارها از ترکیب دولت کنار می‌روند(مانند عبدالملکی)، سایر نیروهای ناکارآمد نیز بر آن خواهند شد تا عِرض خود نبرده و با اراده خویش، کنار بکشند. ثانیا، استعفای نیروهای ناکارآمد دولتی(پیش از اجرایی شدن استیضاح)، حسن بزرگ دیگری نیز دارد و آن، جلوگیری از اتلاف وقت و انرژی نمایندگانی است که از مدت‌ها پیش، اعتراض خود نسبت‌به مدیریت برخی وزارتخانه‌ها را ابراز داشته‌اند. ثالثا، تحقق سیاست «استعفا پیش از استیضاح» موجب خواهد شد تا جلوه و نمای همبسته دولت و مجلس مخدوش نشود و رسانه‌های مغرض داخلی و خارجی، پاستور و بهارستان را رودرروی یکدیگر فرض ندارند.

بنابراین اقوال، هدف نمایندگان مجلس از اعمال فشار بر رویه وزرای ناکارآمد صرفا تلاش برای افزایش کارآمدی دولت است که نتیجه آن، چیزی جز کاهش مشکلات مردم نخواهد بود. علاوه‌بر فاطمی‌امین که ماجرای استیضاح او بسیار داغ می‌نماید، شنیده‌ها حاکی از آن است که برخی وزرای کابینه ازجمله نیز روی لبه تیغ تغییر و تحول ازسوی مجلس قرار دارند. 
با توجه به استعفای عبدالملکی، این انتظار از سایر وزرای ناکارآمد می‌رود که از کار کناره گیرند تا مسیر هم‌افزایی مجلس و دولت بیش از پیش تسهیل و اراده‌ها برای حل مشکلات مردم، افزون شود. در ادامه و در گفت‌وگو با دو نفر از نمایندگان مجلس، به روابط کنونی مجلس و دولت پرداخته‌ایم. ترجیع‌بند سخن این دو نماینده بر این نکته متکی است که مجلس و دولت روابط کاملا حسنه‌ای با یکدیگر دارند و خیال برخی رسانه‌ها مبنی بر «پایان ماه‌عسل بهارستان و پاستور»، از اساس پریشان است.

ناصری‌نژاد: وزرا اگر مشکلات را حل نکنند، مجبور به استیضاح می‌شویم
حجت‌الاسلام مجید ناصری‌نژاد، نماینده مردم شادگان در مجلس شورای اسلامی در گفت‌وگو با خبرنگار «صبح‌نو»، با اشاره به روابط دولت و مجلس اظهار کرد: روابط دولت و مجلس بسیار حسنه است. استیضاح‌ها، طبیعت کار مجلس است. در اوایل کار دولت‌ها و مجالس، معمولا چنین بحث‌هایی پیش می‌آید. ما به‌عنوان نمایندگان مردم حسب وظیفه ذاتی‌مان که پیگیری و حل مشکلات مردم است، یک‌سری مطالباتی از دولت داریم.
 وی افزود: دولت هم چون در ابتدای کار خود است، بعضی مدیران هنوز روی روال نیفتاده‌اند و ضعیف و ناکارآمد هستند؛ بنابراین در ابتدای کار دولت، فشار مجلس روی دولت زیاد است. منتهی اینکه گفته می‌شود روابط دولت و مجلس خدشه‌دار و تقابلی شده، صحیح نیست. مجلس و دولت در یک خط و یک جریان قرار دارند و با همدیگر اشتراکات زیادی داریم. ناصری‌نژاد در پاسخ به این سوال که مجلس برای تغییر وزرای ناکارآمد تا چه اندازه جدی است، تصریح کرد: اصل کار مجلس، تغییر وزرا نیست. ما فقط می‌خواهیم که مشکلات مردم حل شود. وزرا اگر به این نتیجه برسند که می‌توانند بعضی راهکارها را تغییر بدهند و بعضی تصمیم‌گیری‌ها را تصحیح کنند، در این صورت، کار مجلس هم راحت می‌شود اما وزرا اگر نتوانند مشکلات را حل کنند، مجبور می‌شویم استیضاح یا حداقل سوال و تذکر را پیش ببریم. وی درباره فضای داخلی مجلس برای استیضاح سایر وزرا علاوه‌بر فاطمی‌امین تصریح کرد: بحث بعضی استیضاح‌ها مطرح است اما اینطور نیست که همه استیضاح‌ها همین الان به نتیجه برسند و موجب تغییر وزیر شوند. ناصری‌نژاد تصریح کرد: علاوه‌بر آقای فاطمی‌امین، فشار برای استیضاح سایر وزرا مثل وزیر راه هم وجود دارد. امیدواریم همه این موضوعات ختم به خیر شوند و وزارتخانه‌ها به خودشان بیایند و مشکلات را حل کنند.
 
حسینی‌کیا: مجلس برای جبران مشکلات گذشته، راه را برای دولت هموار کرده است
 سیدجواد حسینی‌کیا، نایب‌رییس کمیسیون صنایع مجلس در گفت‌وگو با خبرنگار «صبح‌نو»، با خوب ارزیابی کردن رابطه مجلس و دولت اظهار کرد: روابط مجلس و دولت خوب است به‌گونه‌ای‌که هر لایحه‌ای که ازسوی دولت بوده، مجلس با آن‌ها همراهی کرده است. نگاه دولت درمورد ارز ترجیحی این بود که مجلس اختیارات لازم را بدهد و مجلس هم اختیارات لازم را به دولت داد. وی افزود: مجلس به دولت اعتماد کرد اما دولت باید به‌درستی وضعیت را تدبیر کند.
نماینده مردم سنقر و کلیایی گفت: درمجموع رابطه دولت و مجلس خوب است. شاید اگر برخی دولت‌های دیگر بودند، مجلس بسیاری از اقدامات نظارتی خود مشخصا استیضاح را به‌طور جدی‌تر انجام می‌داد. نایب‌رییس کمیسیون صنایع مجلس تصریح کرد: مجلس برای اینکه دولت عقب‌ماندگی‌ها و مشکلات گذشته را جبران کند و ظرفیت داشته باشد، راه را برای دولت بسیار باز و هموار کرده است.
حسینی‌کیا با اشاره به استعفای عبدالملکی، وزیر پیشین کار، تاکید کرد: مجلس جایگاه نظارتی دارد و از این جایگاه، از تمام وزرا و مسوولان مطالبه‌گری می‌کند. نایب‌رییس کمیسیون صنایع مجلس با اشاره به استیضاح وزیر صمت تاکید کرد: با توجه به اینکه تعداد استیضاح‌کنندگان لب مرزی بود، پیش‌بینی من این است که شاید استیضاح انجام نشود. شاید دنبال این بودند که تعداد امضای استیضاح‌کنندگان کاهش یابد. نماینده مردم سنقر و کلیایی با بیان اینکه هنوز استیضاح فاطمی‌امین از هیات‌رییسه به کمیسیون صنایع ارسال نشده است، افزود: اگر درخواست استیضاح که در هیات‌رییسه مصوب شده به کمیسیون بیاید، نشان می‌دهد که استیضاح هنوز سر جای خودش باقی ا‌ست اما اگر به کمیسیون نرسد، نشان می‌دهد که امضاها پس گرفته شده و خودبه‌خود از دستورکار خارج می‌شود.
حسینی‌کیا در پاسخ به این سوال که فضای داخلی کمیسیون صنایع نسبت‌به استیضاح فاطمی‌امین چگونه است؟ تصریح کرد: در کمیسیون صنایع، فضای عقلانیت حاکم است و نگاه این است که مردم باید در اولویت باشند. وی با بیان اینکه اعضای کمیسیون صنایع برای استیضاح فاطمی‌امین کاملا جدی هستند، گفت: اگر استیضاح به کمیسیون بیاید، کمیسیون تکلیف خود را به‌طور جدی انجام خواهد داد.

سلیمی: حدنصاب برای استیضاح 10 امضاست
 علیرضا سلیمی، عضو هیات‌رییسه مجلس با بیان اینکه طرح استیضاح به کمیسیون صنایع ارجاع شده است، در واکنش به خبر کم شدن امضاها برای استیضاح فاطمی‌امین گفت: طبق آیین‌نامه وقتی طرح اعلام وصول می‌شد به کمیسیون مربوطه فرستاده می‌شود. در کمیسیون امضاها می‌تواند کم شود و هم می‌تواند زیاد شود. حد نصاب برای استیضاح 10امضاست و این 10امضا کفایت می‌کند.
وی با بیان اینکه تعدادی از وزرای دولت ضعیف هستند، تاکید کرد: در دولت حتما باید پالایش جدی شود و حتی استانداران که تعدادی از آنان حتی در حد فرماندار هم نیستند و این موضوع به بدنه دولت آسیب جدی می‌زند و کار رییس‌جمهور را سخت می‌کند؛ البته ایشان هم بر کارآمدی وزرا تاکید داشتند و امروز هم دیگر عملکرد وزارت مشخص شده که کدام‌یک ضعیف هستند.
عضو هیات‌رییسه مجلس گفت: بهتر است قبل از آنکه مجلس وارد عمل شود، خود دولت اگر به این نتیجه رسیده باشد که برخی از افراد کابینه هرچند که دلسوز هستند اما توانایی ندارند در جای دیگر به‌کار گرفته شوند و کسانی که قوی‌تر هستند و ایده دارند جایگزین آنان شود. سلیمی خاطرنشان کرد: امروز شرایط کشور به‌گونه‌ای نیست که با آزمون و خطا بخواهیم آن را اداره کنیم و باید افراد ضعیف کنار گذاشته شوند.

captcha
شماره‌های پیشین