sobhe-no.ir
1403
یکشنبه، ۱۸ اردیبهشت ۱۴۰۱
2
سرمقاله

بن‌بست «موقت»؟

با قانون جدید کنگره آمریکا، افزایش قیمت نفت برای کشورهای نفت‌خیز جرم خواهد شد

زورگیری آمریکایی

با طولانی شدن جنگ در اوکراین و افزایش بهای نفت به بالاترین حد در 14سال اخیر رسانده است. قیمت نفت با بی‌اعتنایی به رشد اقتصادی جهانی و متمرکز شدن بر چشم‌انداز عرضه به‌علت تحریم‌های اتحادیه اروپا علیه نفت روسیه، به بالای 113دلار رسیده که اقتصاد غرب را دچار آسیب کرده است. سازمان کشورهای صادرکننده نفت خام و هم‌پیمانانش موسوم به اوپک‌پلاس نیز با نادیده گرفتن درخواست کشورهای غربی مبنی بر افزایش تولید، تصمیم گرفتند تا در ماه ژوئن همچنان روند 432هزار بشکه در روز را ادامه دهند. حال آمریکا که به‌طور فزاینده‌ای نگران افزایش تورم و نرخ بنزین است تصمیم گرفته با تصویب طرحی در کنگره، سازمان کشورهای صادرکننده نفت یا اوپک را هدف قرار دهد و هرگونه افزایش قیمت ازسوی این کشورها را پیگیری قضایی کند. آمریکا با این قانون قصد دارد از مصرف‌کنندگان و مشاغل آمریکایی در برابر افزایش قیمت بنزین محافظت کند.

مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی بررسی کرد؛

دورنمای روابط تهران- سئول

صبح نو

با قانون جدید کنگره آمریکا، افزایش قیمت نفت برای کشورهای نفت‌خیز جرم خواهد شد

زورگیری آمریکایی

با طولانی شدن جنگ در اوکراین و افزایش بهای نفت به بالاترین حد در 14سال اخیر رسانده است. قیمت نفت با بی‌اعتنایی به رشد اقتصادی جهانی و متمرکز شدن بر چشم‌انداز عرضه به‌علت تحریم‌های اتحادیه اروپا علیه نفت روسیه، به بالای 113دلار رسیده که اقتصاد غرب را دچار آسیب کرده است. سازمان کشورهای صادرکننده نفت خام و هم‌پیمانانش موسوم به اوپک‌پلاس نیز با نادیده گرفتن درخواست کشورهای غربی مبنی بر افزایش تولید، تصمیم گرفتند تا در ماه ژوئن همچنان روند 432هزار بشکه در روز را ادامه دهند. حال آمریکا که به‌طور فزاینده‌ای نگران افزایش تورم و نرخ بنزین است تصمیم گرفته با تصویب طرحی در کنگره، سازمان کشورهای صادرکننده نفت یا اوپک را هدف قرار دهد و هرگونه افزایش قیمت ازسوی این کشورها را پیگیری قضایی کند. آمریکا با این قانون قصد دارد از مصرف‌کنندگان و مشاغل آمریکایی در برابر افزایش قیمت بنزین محافظت کند.

قانون پوشالی آمریکا
 کمیته قضایی سنای آمریکا پنج‌شنبه گذشته طرحی را تصویب کرد که به موجب آن، دولت آمریکا می‌تواند به اتهام «تبانی برای بالا بردن قیمت نفت» علیه کارتل کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) به محاکم آمریکایی شکایت کرده و آن‌ها را مجازات کند. این طرح نزدیک به دو دهه است که در لابی‌های کنگره آمریکا مطرح می‌شود اما تاکنون به تصویب نرسیده است. اگر این طرح به قانون تبدیل شود، کشورهای عضو اوپک و روسیه در برابر احکام محاکم قضایی آمریکا مصونیت نداشته و در قبال اتهام «تبانی برای افزایش قیمت نفت» در محاکم آمریکا قابل پیگرد قضایی خواهند بود. این طرح که عنوان آن «نوپک» است، همچنین با مخالفت موسسه «آمریکن پترولیوم» به‌عنوان بزرگ‌ترین گروه لابی نفت و گاز آمریکا هم مواجه است. این رأی تنها چند ساعت پس از آن صورت گرفت که کارتل اوپک و متحدانش بار دیگر درخواست‌های آمریکا و متحدان غربی‌اش را درباره افزایش تولید به‌منظور کاهش قیمت نفت رد کردند. دولت عربستان‌سعودی تهدید کرده در صورت تصویب این طرح، دیگر نفت خود را به دلار نخواهد فروخت.
آیا تصویب نهایی این قانون پیامدهایی جدی برای صنعت نفت جهان خواهد داشت؟ سخنگوی کاخ سفید در واکنش به تصویب این طرح در کمیته قضایی سنای آمریکا گفته کاخ سفید درمورد پیامدهای بالقوه و ناخواسته این طرح به‌ویژه در بحبوحه بحران اوکراین، نگران است و هنوز در حال بررسی این طرح است. طرح دو حزبی، قانون منع کارتل‌های تولید و صادرات نفت 2021 یا -NOPEC-  مصونیت حاکمیتی کشورهای عضو اوپک و شرکت‌های نفتی ملی آن را سلب می‌کند؛ مصونیتی که دهه‌ها از آن‌ها در برابر دعاوی قضایی (در آمریکا) محافظت کرده است. در صورت نهایی شدن این قانون، کشورهای نفتی در برابر محاکم داخلی آمریکا مصون نخواهند بود. دولت بایدن پس از تهاجم روسیه به اوکراین که بازارهای انرژی را متلاطم کرد و تورم را در داخل کشور افزایش داد، برای کنترل قیمت نفت تلاش کرده است. تحریم‌های غرب و ممنوعیت بالقوه اتحادیه اروپا بر نفت روسیه خطر ایجاد شکاف در بازار را به همراه دارد که می‌تواند وضعیت را تشدید کند و با برگزاری انتخابات میان‌دوره‌ای در نوامبر امسال (آبان 1401) پنجره فرصت رییس‌جمهوری بایدن برای کاهش تورم تنگ‌تر می‌شود.
 
مقاومت اوپک در برابر افزایش تولید
 در میان اعضای اوپک تنها عربستان‌سعودی و امارات از ظرفیت اضافی لازم برای جبران فوری هرگونه شوک ناشی از کمبود نفت روسیه در بازار برخوردارند. در برابر بحران اوکراین، تاکنون اعضای اوپک از افزایش قابل‌توجه تولید خودداری کرده و در عوض ترجیح داده‌اند به یک‌سری افزایش تدریجی تولید که با روسیه توافق شده است، پایبند باشند.
سیاستمداران حزب دموکرات (به‌عنوان حزب حاکم آمریکا) که از خودداری عربستان سعودی از توجه به درخواست‌های آمریکا برای عرضه نفت بیشتر به بازار ناامید شده‌اند، او را تحت‌فشار قرار داده‌اند تا در قبال ریاض سختگیرانه‌تر عمل کند.
براساس گزارش‌ها، ماه گذشته، نزدیک به 32نفر از دموکرات‌های مجلس نمایندگان آمریکا از بایدن خواستند تا در روابط با عربستان‌سعودی «تجدید‌نظر» کند و این «متحد استراتژیک بد» را به‌خاطر بی‌توجهی به درخواست‌های آمریکا درباره افزایش عرضه نفت، مجازات کند. ترکی الفیصل، شاهزاده ارشد سعودی اما در مصاحبه اخیر خود گفت: «ما بچه مدرسه‌ای نیستیم که با سیاست هویج و چماق با ما رفتار شود.» او سیاست‌های انرژی خود ایالات‌متحده را مسبب وضع کنونی دانست.
 «رابین میلز»، بنیانگذار و مدیرعامل یک شرکت انرژی در دوبی، گفت: درحالی‌که طرح نوپک پیشتر بارها تلاش‌های ناموفقی برای عبور از کنگره داشته است، چشم‌انداز امروز اما بسیار متفاوت است. میلز به سی‌ان‌ان گفت از سال‌2000 نسخه‌های مختلفی از این طرح وجود داشته است و هر زمان که قیمت نفت بالا می‌رود، ظاهر می‌شود اما این‌بار اوضاع تاحدودی متفاوت است و این طرح کشش بیشتری حتی در دولت ایجاد کرده است. او افزود: «بایدن نیز به دلیل تورم تحت فشار سیاسی است. برخی عوامل سیاسی وجود دارد که می‌توان اوپک را به‌دلیل بالا بودن روند نفت مقصر دانست... عربستان‌سعودی و سایر کشورهای اوپک نیز همیشه علیه نوپک لابی کرده‌اند و باز هم لابی خواهند کرد. من مطمئن نیستم که قدرت لابی‌گری آن‌ها درحال‌حاضر چقدر قوی است. آن‌ها درحال‌حاضر در واشنگتن محبوبیت خاصی ندارند اما همچنان لابی‌گران خود را دارند.
 
نفت کالای انحصاری نیست که آمریکا بهای آن را تعیین کند
 «رضا پدیدار»، کارشناس حوزه انرژی در گفت‌وگو با روزنامه «صبح‌نو»، با اشاره به اینکه بهای نفت برحسب عرضه و تقاضا تعیین می‌شود، نه کشور خاصی، عنوان کرد: قیمت بهای نفت در بازارهای جهانی برحسب عرضه و تقاضا تعیین می‌شود. هیچ کشوری نتوانسته قیمتی را تحمیل کند، مگر اینکه کالایی انحصاری باشد. درحال‌حاضر 59کشور نفت دارند و 29کشور هستند که هم خودشان نفت صادر می‌کنند و هم مصرف‌کننده نفت هستند. این نفت انحصاری و مخصوص یک کشور نیست که کشوری مثل آمریکا بخواهد بهایی برای آن تعیین کند. چراکه بهای نفت را عرضه و تقاضای موجود تعیین می‌کند.
رییس کمیسیون انرژی اتاق تهران با اشاره به اینکه هر اتفاقی که در دنیا بیفتد، بهای نفت به عرضه و تقاضا بستگی دارد، تصریح کرد: مکانیزم تعیین بهای نفت عرضه و تقاضاست، نه دیگر موضوعاتی که بعضا مطرح می‌شود. با نگاهی به بازارهای جهانی می‌توان دریافت که عرضه و تقاضا به چه صورت است. کشورهای عضو اوپک، خاورمیانه، آمریکای شمالی، برخی کشورهای آفریقایی و... که دارای منابع هیدروکربنی هستند، می‌بینیم که هرچه تقاضا از عرضه بیشتر باشد قیمت بالا می‌رود یا برعکس هر چه عرضه بیشتر از تقاضا باشد قیمت کاهش می‌یابد. این کارشناس حوزه نفت در پاسخ به اینکه آیا می‌توان جایگزینی برای دلار در مبادلات نفتی تعیین کرد؟ گفت: جایگزینی برای دلار درتبادلات نفتی و تجاری، بستگی به ضوابط سیاسی و اجتماعی کشورها  در عرصه های قومی، جغرافیایی و.. دارد.  مثلا کشورهای آسه‌آن یا کشورهای خاورمیانه یا اوراسیا و... می‌توانند پروتکل‌هایی با هم داشته باشند و از یک پول واحد به‌جای دلار در مبادلات اقتصادی یا نفتی خود انتخاب کنند؛ موضوعی که زمزمه آن در برخی کشورهای نوظهور شنیده می‌شود.

captcha
شماره‌های پیشین