sobhe-no.ir
1399
چهارشنبه، ۰۷ اردیبهشت ۱۴۰۱
7
گزارش «صبح‌نو» از تلاش‌های دولت و بنیاد برکت برای توسعه فناوری در تولید

دانش، شتاب‌دهنده توسعه کشور

دانش‌بنیان یکی از سه کلمه‌ای است که به‌عنوان شعار سال ۱۴۰۱ انتخاب شده و یکی از روش‌های کارآفرینی محسوب می‌شود. شرکت دانش‌بنیان یکی از روش‌های کارآفرینی مبتنی بر علم و فناوری است که برخلاف روش‌های سنتی، اکثر کارکنان آن را متخصصان رشته یا رشته‌های گوناگون دانشگاهی تشکیل می‌دهند. بنیاد برکت از آن دست نهادهایی است که سال‌ها زمینه توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان را فراهم کرده است. هدف‌گذاري اين بنياد روي مسائلي همچون توانمندسازی اقتصادی و کارآفرینی، توسعه‌ فضاهای آموزشی از طریق تاسیس مدارس برکت، انجام امور زیربنایی، ساخت مراکز فرهنگی- مذهبی، توسعه‌ خدمات بیمه‌ای، مالی و حمایتی، ساخت بیمارستان و افزایش دسترسی آحاد جامعه به‌ویژه هموطنان ساکن مناطق محروم به خدمات بهداشتی و درمانی را شامل می‌شود. ارائه خدمات به زوج‌های نابارور مناطق محروم، تکمیل و ساخت بیمارستان در مناطق محروم کشور، خدمات دانش‌بنیان و زیست‌محیطی، خدمات سلامت الکترونیک، بیمه‌ای، مالی و حمایتی ازجمله فعاليت‌هاي اين بنياد است. باتوجه به نیاز مبرم کشور به توسعه در همه جنبه‌ها به‌ویژه حوزه‌های دانش‌بنیان و اقتصادی، فعالیت نهادهایی چون بنیاد برکت امام خمینی(ره) اهمیت ویژه‌تری پیدا می‌کند. این اهمیت در اظهارات ابراهیم رئیسی، رییس‌جمهور نیز تایید شده است؛ به‌طوری‌که دستور ایجاد کارگروهی با محوریت معاونت علمی و مشارکت وزارتخانه‌های ذیربط برای هدایت، حمایت و نظارت بر شرکت‌های دانش‌بنیان را صادر کرده و همچنین طی بازدیدهای استانی خود با پیگیری آخرین وضعیت این فعالیت‌ها و صدور دستورهای لازم، بر این مهم صحه گذاشت. سوال اینجاست که این اقدامات چقدر در توسعه فعالیت‌های واحد تولید دانش‌بنیان تاثیرگذار بوده است؟

صبح نو

گزارش «صبح‌نو» از تلاش‌های دولت و بنیاد برکت برای توسعه فناوری در تولید

دانش، شتاب‌دهنده توسعه کشور

دانش‌بنیان یکی از سه کلمه‌ای است که به‌عنوان شعار سال ۱۴۰۱ انتخاب شده و یکی از روش‌های کارآفرینی محسوب می‌شود. شرکت دانش‌بنیان یکی از روش‌های کارآفرینی مبتنی بر علم و فناوری است که برخلاف روش‌های سنتی، اکثر کارکنان آن را متخصصان رشته یا رشته‌های گوناگون دانشگاهی تشکیل می‌دهند. بنیاد برکت از آن دست نهادهایی است که سال‌ها زمینه توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان را فراهم کرده است. هدف‌گذاري اين بنياد روي مسائلي همچون توانمندسازی اقتصادی و کارآفرینی، توسعه‌ فضاهای آموزشی از طریق تاسیس مدارس برکت، انجام امور زیربنایی، ساخت مراکز فرهنگی- مذهبی، توسعه‌ خدمات بیمه‌ای، مالی و حمایتی، ساخت بیمارستان و افزایش دسترسی آحاد جامعه به‌ویژه هموطنان ساکن مناطق محروم به خدمات بهداشتی و درمانی را شامل می‌شود. ارائه خدمات به زوج‌های نابارور مناطق محروم، تکمیل و ساخت بیمارستان در مناطق محروم کشور، خدمات دانش‌بنیان و زیست‌محیطی، خدمات سلامت الکترونیک، بیمه‌ای، مالی و حمایتی ازجمله فعاليت‌هاي اين بنياد است. باتوجه به نیاز مبرم کشور به توسعه در همه جنبه‌ها به‌ویژه حوزه‌های دانش‌بنیان و اقتصادی، فعالیت نهادهایی چون بنیاد برکت امام خمینی(ره) اهمیت ویژه‌تری پیدا می‌کند. این اهمیت در اظهارات ابراهیم رئیسی، رییس‌جمهور نیز تایید شده است؛ به‌طوری‌که دستور ایجاد کارگروهی با محوریت معاونت علمی و مشارکت وزارتخانه‌های ذیربط برای هدایت، حمایت و نظارت بر شرکت‌های دانش‌بنیان را صادر کرده و همچنین طی بازدیدهای استانی خود با پیگیری آخرین وضعیت این فعالیت‌ها و صدور دستورهای لازم، بر این مهم صحه گذاشت. سوال اینجاست که این اقدامات چقدر در توسعه فعالیت‌های واحد تولید دانش‌بنیان تاثیرگذار بوده است؟

«مرتضی نیازی»، مدیر اقتصادی بنیاد برکت در گفت‌وگو با «صبح‌نو» درباره هدف بنیاد برکت از شرکت‌ها و ایده‌های نو می‌گوید: «رسالت اصلی بنیاد برکت توانمندسازی جوامع محلی است به‌ویژه جوامع کمتربرخوردار که در مناطق دورافتاده کشور زندگی می‌کنند. به همین منظور دارای پیشینه و مدل عملیاتی است. مدل اجرایی داشته؛ مدل جامع پیشرفت و توسعه مناطق روستایی و کمتربرخوردار که مبتنی بر آن به توانمندسازی اقتصادی روستاییان پرداخته است.»
او می‌افزاید: «ما به این مجموعه‌ها کمک می‌کنیم تا اولا تشخیص دهند چه طرح اقتصادی‌ای را اجرا کنند و بعد به راه‌اندازی آن بپردازند و در این زمینه به آن‌ها تسهیلات ارزان‌قیمت و قرض‌الحسنه اختصاص داده و مشاوره لازم را در اختیار آن‌ها قرار می‌دهد که کار را جلو ببرند. بنیاد برکت فرایند تسهیلگری را دنبال می‌کند تا بتواند مشکلات و معضلات بر سر راه افراد را برطرف کند. هدف بنیاد برکت این است که سطح اشتغالزایی را با کمک یک مدل جامع و علمی پیگیری و کمک کند تا در روستاها طرح‌های اشتغالزایی را با یکدیگر پیاده‌سازی کنند.»
 
برای دانش‌بنیان شدن باید میدانی عمل کرد
نیازی در پیشرفت اهداف بنیاد در سرمایه‌گذاری در بخش دانش‌بنیان توضیح می‌دهد: «حمایت از ایده‌های نو و خلاق یکی از اهداف ما بوده است. چون صنعت و فعالیت اقتصادی که پایه دانش داشته باشد می‌تواند تحول را رقم بزند. شتاب علم در صنایع و مشاغل مختلف بسیار بالاست به‌طوری‌که ما را طی دوسال فعالیت چند ده سال جلو می‌اندازد. در سال1400 
بنیاد برکت حدود 80هزار طرح را در مناطق مختلف کشور اجرایی کرد و به 0‌1 هزار روستا وارد شد و 800نقطه شهری را تحت پوشش قرار داد. اجرایی کردن این طرح‌ها توانست افراد زیادی را مشغول به کار کند و باعث درآمدزایی آن‌ها شود. ذیل این 80هزار طرح حدود 180رسته فعالیت وجود داشت ازجمله آبزی‌پروری، گلخانه‌داری، پرورش قارچ، ارائه خدمات فنی و مهندسی در روستاها و غیره بودند که به نوعی این رسته‌ها دارای اولویت بنیاد برکت بودند. در ادامه بنیاد برکت هدف‌گذاری کرد که بتواند چند موضوع را که بیشتر حمایت از اقشار بیشتر آسیب‌پذیر را در پی داشت، در دستورکار قرار دهد. بنیاد تقریبا حدود پنج‌هزار زن سرپرست خانوار را تحت پوشش قرار داده است. در بحث کولبران حدود 4500طرح اجرا شده است. برای معلولان و افراد توانخواه حدود سه‌هزار طرح اجرا شده است.
مدیر اقتصادی بنیاد برکت با بیان اینکه به روستا برمی‌گردیم هم یکی از همین طرح‌ها بود، می‌گوید: «کار ویژه‌ای که بنیاد برکت انجام داد و بسیار مورد استقبال جامعه قرار گرفت طرح مهاجرت معکوس یا به روستاها برمی‌گردیم بود.


 افرادی که می‌خواستند از شهرهای کوچک یا حاشیه شهرها به روستا برگردند و کار اقتصادی در روستا شروع کنند، بنیاد به آن‌ها کمک می‌کرد تا بتوانند این کار را انجام دهند و بیش از هشت‌هزار طرح در این زمینه اجرایی شده است و کمک شد تا هشت‌هزار خانواده به روستا بازگردند و از بسیاری از معضلات و آسیب‌ها که در حاشیه‌ها با آن درگیر بودند به‌نوعی برحذر بمانند. برای امسال برنامه‌ریزی کرده‌ایم که 18هزار طرح اشتغال‌زایی اجرا کنیم، علاوه‌بر آن حدود چهارهزار کارگاه کوچک را راه‌اندازی کنیم، این چهارهزار کارگاه محصول رشد طرح‌های خرد خانگی هستند که در سال‌های گذشته راه‌اندازی کردیم. برای طرح‌های خرد خانگی امسال برنامه‌ داریم بیش از 100هزار طرح اینچنینی را راه‌اندازی کرده و توسعه دهیم. طرح‌های کارگاه‌های کوچک هم تا 10نفر را مشغول می‌کند که چهارهزار کارگاه را هم در مسیر کارمان داریم.»
او در پاسخ به این سوال که «چقدر جای خالی دولت‌ها را در کنار خود حس می‌کنید؟ آيا توانستند به وعده‌هایی که به شما داده‌اند عمل کنند؟» می‌گوید: «بهترین ظرفیت‌‌های دانشی در تمام استان‌ها جذب شده و به آنان کمک کردیم اندیشه‌های‌شان را به عمل تبدیل کنند. در حوزه‌های مختلف صنعت در پارک‌های علم و فناوری توانستیم اقدام بسیار موثری انجام دهیم. اینکه بتوانیم در زمینه دانش‌بنیان میدانی عمل کنیم تجربه‌ای است که ما در طول فعالیت‌های‌مان به نتیجه رسیده‌ایم و موفقیت را به دست آوردیم.
ما در مدل‌های اشتغالزایی شهاب، آسمان و آفتاب، بخشی را برای دولت در نظر گرفتیم که آن بخش هماهنگ‌کننده است. خوشبختانه ما در 400شهرستانی که سال گذشته ورود داشتیم فرمانداری‌ها که کمیته توسعه اشتغال را تشکیل می‌دادند با ما همکاری لازم را داشتند. مدیران کل دستگاه‌های اجرایی استان‌ها به‌عنوان نهاد تخصصی همکاری لازم را داشتند و کمک کردند تا طرح‌ها مستقر شوند. در سطح روستاها کمیته اشتغال روستا را تشکیل دادیم که دهیار و شورای 10 عضو آن بودند و آن‌ها نیز همکاری داشتند. در حوزه بودجه‌های کشوری هم بودجه‌هایی که برای مناطق هدف در نظر گرفته شده بود، درصد قابل‌توجهی از آن‌ها محقق شد و همین امر هم کمک کرد تا 
بنیاد برکت بتواند ظرفیت‌های خود را در آن مناطق توسعه دهد.»
او درباره ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان می‌گوید: «شرکت‌های دانش‌بنیان این ظرفیت دارند که توسعه اشتغال و پیشرفت صنعت را 
به وجود آورند. فقط تنها یک برنامه‌ریزی و اقدام جمعی ازسوی نهادها و متولیان لازم است. تنها اینگونه می‌توانیم در کوتاه‌ترین زمان ممکن مسیر صنعت را دگرگون کنیم و دستاوردهای بسیاری را به دست آوریم. صنعت نیازمند دانش است و این بستر در داخل کشور وجود دارد.»
 
باید به دنبال مدیریت دانش‌بنیان بود
 اگرچه وجه تمایز دولت سیزدهم با دولت‌های قبل در سفرهای استانی عدم ایجاد تعهدات جدید است ولی توجه به این مهم در استان البرز در سالی که به نام سال تولید، دانش‌بنیان و اشتغال‌آفرین نام‌گذاری شده خبر از محصولات تولیدی دارد که هرچه بیشتر از علم در جهت تولید ثروت استفاده می‌شود؛ بنابراین ایجاد شهرک دانش‌بنیان ظرفیت مغفول برجای‌مانده از سال‌های گذشته استان البرز در سفر رییس‌جمهور به این استان ازسوی دولت سیزدهم مورد توجه قرار گرفت؛ تا بستری برای استفاده هرچه بیشتر از ظرفیت‌های دانش‌بنیان موجود در این استان شود که در این شهرک قرار است شرکت‌های دانش‌بنیان مستقر شوند تا شاهد کاهش هزینه‌های تجاری‌سازی و توسعه اقتصادی استان باشیم. یکی از مطالبات مهم رهبرمعظم انقلاب عبور از بحث شعارزدگی و زمینه‌سازی برای تحقق واقعی تولید دانش‌بنیان و اشتغال‌آفرین 
بوده است؛ براین اساس شناسایی ظرفیت‌ها و احصای نیازها از جمله موارد مهمی است که باید دراین زمینه مورد توجه قرار گیرد.
رییس‌جمهور با تاکید بر اینکه مدیریت در کشور باید دانش‌بنیان شود، اعلام کرد: بر این باور هستم که لازمه حرکت به سمت اقتصاد دانش‌بنیان این است که باید به‌دنبال مدیریت دانش‌بنیان بود؛ لذا تحول در حوزه‌های مدیریتی از ضرورت‌های جدی جامعه است.
رئیسی با اشاره به نقش مهم صنایع و شرکت‌های بزرگ در تقویت شرکت‌های دانش‌بنیان، گفت که صنایع بزرگ کشور باید فعالیت و تولید خود را دانش‌بنیان کنند و اگر چنین اتفاقی نیفتد بدون تردید شرکت‌های کوچک دانش‌بنیان نمی‌توانند رشد موثری داشته باشند. ضروری است شرکت‌ها و صنایع بزرگ کشور از همین امروز خود را موظف به فعالیت و حمایت از محصولات دانش‌بنیان بدانند و اقدامات لازم را در این راستا انجام دهند.
به گفته او؛ دستگاه‌های دولتی با قرار دادن مشوق‌های لازم می‌توانند صنایع و شرکت‌های بزرگ را به سمت فعالیت‌های دانش‌بنیان و حمایت از تولیدات شرکت‌های دانش‌بنیان سوق دهند. تحقق شعار سال صرفا وظیفه معاونت علمی رییس‌جمهور نیست، بلکه باید همه دستگاه‌ها در این زمینه احساس مسوولیت کنند.
رییس‌جمهور ایجاد تحول نهادی را گام سوم در مسیر دستیابی به موفقیت دانست و گفت: در تحول نهادی لازم است دستگاه‌ها و مجموعه‌های مرتبط با شرکت‌های دانش‌بنیان متحول شوند و در این راستا به جای اینکه شرکت‌های دانش‌بنیان به سراغ دستگاه‌های اجرایی بروند، این دستگاه‌های مختلف باشند که دغدغه‌ها و مشکلات شرکت‌های دانش‌بنیان را با جدیت پیگیری‌ می‌کنند.

به اعتقاد رییس‌جمهور، ساختار نظام آموزش عالی باید به‌سمت مهارت‌آفرینی سوق یافته و متناسب با فعالیت‌های دانش‌بنیان تغییر یابد 

captcha
شماره‌های پیشین