sobhe-no.ir
1340
یکشنبه، ۲۶ دی ۱۴۰۰
3
پورابراهیمی: روند موجود درباره ارز ترجیحی باید پایان یابد

تکذیب نان کارتی

حذف ارز ترجیحی و پرداخت آن به حلقه آخر و حذف دلالان در روزهای اخیر بارها به‌عنوان یکی از برنامه‌های مهم دولت مطرح شده است؛ برنامه‌ای که اگرچه موضوعی منطقی و اقتصادی است اما اجرای آن نیازمند سازوکارهای دقیق و حساب‌شده‌ای است تا جامعه بیش از این دچار تکانه‌های اقتصادی نشود.

ارزش لیره لبنان بار دیگر کاهش یافت

زلزله اقتصادی در بیروت

صبح نو

ارزش لیره لبنان بار دیگر کاهش یافت

زلزله اقتصادی در بیروت

سقوط مجدد ارزش لیر لبنان در حالی است که دولت این کشور نیز برنامه مدون و مشخصی را برای برون‌رفت از این وضعیت ارائه نکرده است. هرچند «نجیب میقاتی» با انجام سفرهایی به مصر، ترکیه و نزدیک شدن به دیگر کشورهای منطقه در پی حل بحران سیاسی موجود، حل موانع کمک‌های بین‌المللی و اخذ وام و همچنین معافیت از تحریم سزار برای امکان انتقال گاز به این کشور است، اما فساد مدیریتی گذشته و فشار‌های غرب، اقتصاد این کشور را دچار بحران کرده است. گویا حمایت‌های دروغین فرانسه و آمریکا از اقتصاد لبنان راه به جایی نبرد و عروس خاورمیانه را در میان انبوهی از مشکلات اقتصادی تنها گذاشتند. کشور لبنان در سال‌های اخیر با مشکلات اقتصادی و سیاسی قابل‌توجهی روبه رو بوده است که این مشکلات و تداوم آن‌ها سبب شد تا این کشور دوره‌ای از بحران اقتصادی را همراه با چالش‌های دولت‌سازی طی کند که دراین‌بین عوامل مختلف داخلی و خارجی زیادی در شکل‌گیری، افزایش و تداوم بحران اقتصادی نقش داشته‌اند؛ عواملی چون حمایت‌های دروغین غرب از اقتصاد عروس خاورمیانه.
 عوامل داخلی
 اعتراضات به وضعیت اقتصادی در لبنان از اکتبر2019 در این کشور اوج گرفت و تداوم مشکلات، ناکارآمدی دولت، فساد، احتکار، انفجار بندر بیروت در آگوست2020 که سبب ایجاد خسارتی ۱۰میلیارد دلاری شد، ناتوانی در تشکیل دولت مقتدر و نداشتن برنامه اقتصادی مدون و مشخص سبب شد تا این مشکلات روزبه‌روز فربه‌تر شده و لبنان را بر لبه پرتگاه فروپاشی سوق دهد.درحال‌حاضر وضعیت اقتصادی لبنان در شرایطی قرار دارد که این کشور بزرگ‌ترین بحران اقتصادی خود را پس از سال‌های جنگ‌های داخلی 15ساله خود پشت سر می‌گذارد؛ به‌طوری‌که قیمت کالا و خدمات در این کشور تنها در یک سال گذشته در حدود 100درصد افزایش داشته است، قیمت موادغذایی در این کشور از سال2020 تاکنون افزایش چهاردرصد را شاهد بوده، دچار کمبود شدید سوخت و دارو شده و اینترنت و برق این کشور تحت تاثیر قرارگرفته است، نرخ بیکاری افزایش داشته و بدهی‌های آن به
 بیش از 90میلیارد دلار رسیده است و درصورتی‌که 20میلیارد کمک فوری موردنیاز این کشور فراهم نشود، این کشور بیش‌ازپیش در سراشیبی سقوط اقتصادی قرار خواهد گرفت. هرچند میقاتی سفرهای منطقه‌ای در پیش گرفته است اما گویا اقتصاد بد بیروت بهبود یافتنی نیست.روی‌کارآمدن نجیب میقاتی، نخست‌وزیر این کشور که موردتایید آمریکا و فرانسه بود احتمالاتی را درخصوص حل مشکلات اقتصادی این کشور مطرح کرد و وی نیز در مصاحبه‌ای با «سی‌ان‌ان» ماموریت اصلی دولت خود را «توقف فروپاشی لبنان و هدایت کشور به مسیر حل پرونده‌های اقتصادی، مالی و حیات» عنوان کرده بود اما گذشت چند ماه از دولت میقاتی و ایجاد چالش‌های دیپلماتیک فیمابین عربستان و لبنان، تداوم تحریم‌های اعمالی علیه این کشور و ناتوانی در تامین کمک‌های مالی بین‌المللی، نتوانست تغییری را در اوضاع اقتصادی لبنان ایجاد کند؛ در همین رابطه، رییس‌جمهور لبنان،  
میشل عون در گفت‌وگویی که در دسامبر2021 با یک کانال تلویزیونی محلی داشته با اشاره به بحران اقتصادی دو سال اخیر در این کشور گفت: «لبنان برای خروج از بحرانی که در آن قرار دارد به 6 تا 7 ‌سال زمان نیاز دارد. مطمئنا تغییری در لبنان رخ خواهد داد و این تغییر در سطح فکری و عملی خواهد بود؛ زیرا ما به‌دلیل دزدی، فساد، خطاها و اشتباهات سیستم به این وضعیت رسیده‌ایم؛ این مستلزم تغییر است اما ما برای این کار به زمان نیاز داریم».
 
 سقوط ارزش لیر
 با تشدید بحران اقتصادی در لبنان، نرخ لیره در برابر دلار آمریکا با کاهش شدیدی روبه‌رو بوده است؛ به‌طوری‌که ارزش لیره این کشور از سال2020 تاکنون حدود 90درصد در برابر دلار آمریکا سقوط کرده است. در روزهای اخیر، سقوط ارزش لیر رکورد جدیدی را به ثبت رساند، به‌صورتی‌که هر دلار آمریکا در بازار سیاه لبنان ۳۲هزار لیره فروخته شد و قیمت خرید آن نیز ۳۱هزار و ۹۵۰لیره بود. پیش‌ازاین کمترین قیمت لیره لبنان در برابر هر دلار آمریکا، ۲۵هزار لیره بوده است.درواقع می‌توان گفت که با آغاز اعتراضات در اکتبر2019 در لبنان، انفجار بندر بیروت، عدم توافق برای روی کار آمدن دولت مورد اتفاق جناح‌ها و کشورها در کنار استعفاهای پی‌درپی نخست‌وزیران این کشور سبب شد تا ارزش لیره کاهش یابد. علاوه‌براین قطع شدن کمک‌های بین‌المللی به لبنان، افزایش نرخ ارز برای سپرده‌های دلاری ازسوی بانک مرکزی این کشور، در کنار ممنوعیت ورود کالاهای لبنانی به برخی از کشورهای عربی سبب شده تا میزان دسترسی این کشور به دلار کاهش یابد و با کاهش حجم دلار در اقتصاد لبنان، بر ارزش آن در مقابل لیره افزوده شود. همچنین روند کاهش ارزش لیره در ماه‌های اخیر پس از آن روند تصاعدی‌تری به خود گرفت که دولت این کشور در نوامبر2021 تصمیم گرفت تا قیمت بنزین، گازوئیل و گاز شهری را در این کشور افزایش دهد که این امر منجر به افزایش قیمت و شوک اقتصادی شد.
توطئه خارجی علیه لبنان و مقاومت
 وضعیت فعلی لبنان بیش از عوامل داخلی معلول عوامل خارجی و دخالت کشورها در سیاست‌های اقتصادی این کشور و اعمال تحریم‌هایی علیه آن بوده است. رژیم‌صهیونیستی نیز با خرسندی از وضعیت اقتصادی لبنان از  کشورهای عرب حاشیه خلیج‌فارس خواسته است تا کمکی هرچند یک‌دلاری به این کشور نکنند، همچنین تبعیت نظام بانکداری این کشور در اجرای سیاست‌های پولی و مالی غربی در کنار دخالت آمریکا و فرانسه بر صندوق بین‌المللی پول که دولت لبنان را مجبور به لغو یارانه دولتی کالاهای ضروری کرد سبب شد تا زمینه لازم برای کمبود سوخت و افزایش فشار اقتصادی در این کشور  فراهم شود.
دراین‌بین کشور عربستان بیش از هر کشور دیگری بحران اقتصادی لبنان را فرصتی ویژه برای فشار بر این کشور دید. پس از کاهش سطح روابط عربستان و برخی از کشورهای عربی با لبنان، چراغ سبز میقاتی و دولت این کشور برای رفع تنش با پاسخ مثبتی ازسوی عربستان روبه‌رو نشد و درواقع ریاض بحران پیش‌آمده را فرصتی ویژه دانست و با درک شرایط حاکم در لبنان درصورتی‌که این کشور دارای مشکلات اقتصادی، بحران سوخت، برق و محروم از کمک‌های بین‌المللی است، در نظر دارد تا با استفاده از اهرم اقتصادی و ممنوعیت ورود کالاهای لبنانی به این کشور، به اهداف خود به‌خصوص در ارتباط با خلع سلاح حزب‌الله و کاهش نقش و بازیگری آن در لبنان دست یابد.
این اقدامات درحالی صورت می‌گیرد که لبنان در حوزه واردات نفتی خود به عربستان وابسته بوده و ازسوی‌دیگر، تحریم واردات لبنان سبب خواهد شد تا این کشور حدود 300میلیون دلار از درآمد خود را که از این طریق کسب می‌کرد، از دست بدهد؛ چراکه عربستان مبدا 10درصد از کالاهای لبنانی است، علاوه بر این لبنان در سال‌های اخیر توانسته بود تا با استفاده از ظرفیت مهاجران لبنانی که در کشورهای عربی حاشیه خلیج‌فارس به‌ویژه عربستان و امارات مشغول به کار هستند، در راستای تامین ارز خود استفاده کند به‌طوری‌که براساس گزارش بانک جهانی، 43درصد از میزان حواله‌های ارسالی به این کشور از طریق دیاسپورای لبنانی حاضر در کشورهای خلیج‌فارس صورت گرفته است؛ حال در چنین شرایطی و با توجه به رویکرد عربستان در تداوم فشار اقتصادی به بیروت، این شریان حیاتی برای تامین ارز این کشور بیش‌ازپیش در معرض انسداد قرار گرفته است و کشورهای عربی با تداوم بحران قادر خواهند بود تا نیروی کار لبنانی حاضر در این کشور را اخراج کرده و مانع از ارسال حواله به این کشور شوند.
درنتیجه بررسی مواضع اخیر عربستان نشان از تداوم رویکرد فعلی این کشور در قبال لبنان دارد که در چنین صورتی، فشار اقتصادی ناشی از علل داخلی در کنار محدودیت‌های خارجی اعمال‌شده بر اقتصاد لبنان چشم‌اندازی روشن از حل بحران موجود در این کشور ارائه نمی‌دهد و تداوم بحران دیپلماتیک بیش‌ازپیش آینده نظام سیاسی و اقتصادی این کشور را با ابهام روبه‌رو ساخته است؛ همچنین دولت این کشور نیز برنامه مدون و مشخصی را برای برون‌رفت از این وضعیت ارائه نکرده است هرچند نجیب میقاتی با انجام سفرهایی به مصر در پی حل بحران سیاسی موجود، حل موانع کمک‌های بین‌المللی و اخذ وام و همچنین معافیت از تحریم سزار برای امکان انتقال گاز به این کشور است. میقاتی در نظر دارد تا در سفر ماه آتی خود به ترکیه، بیروت را از بحران اقتصادی رها سازد.
حال باید دید میقاتی در اهداف در پیش‌گرفته خود موفق خواهد شد یا بسان دیگر دولتمردان از سمت خود کناره‌گیری خواهد کرد.
 

captcha
شماره‌های پیشین