sobhe-no.ir
1337
سه شنبه، ۲۱ دی ۱۴۰۰
13
نگاه «صبح‌نو» به کتاب «پسرهای ننه‌عبدالله: خاطرات محمدعلی نورانی» نوشته سعید علامیان

مادر در کنار پسران در میدان نبرد

یک شهر زیبا مورد تجاوز دشمن قرار گرفته است. شهری بندری که تا قبل از آمدن سایه شوم جنگ چهره دیگری داشته اما حالا به‌سرعت تغییر چهره داده و دیگر خرمشهر سابق نیست. آن‌قدر زخم بر پیکرش وارد شده که آن را خونین‌شهر بنامند. آدم‌های شهر اما کوتاه نمی‌آیند، آدم‌های وطن... همه ایرانی‌ها می‌ایستند که دوباره واژه خرم را جایگزین خونین کنند و شهر زیبا را از دشمن پس بگیرند. دراین‌باره بسیار کتاب منتشر شده، از پژوهش و داستان گرفته تا خاطره و هر چیز دیگر و البته هنوز هم بسیار می‌شود از آن دوران و آدم‌هایش نوشت.

خبر

صبح نو

نگاه «صبح‌نو» به کتاب «پسرهای ننه‌عبدالله: خاطرات محمدعلی نورانی» نوشته سعید علامیان

مادر در کنار پسران در میدان نبرد

یک شهر زیبا مورد تجاوز دشمن قرار گرفته است. شهری بندری که تا قبل از آمدن سایه شوم جنگ چهره دیگری داشته اما حالا به‌سرعت تغییر چهره داده و دیگر خرمشهر سابق نیست. آن‌قدر زخم بر پیکرش وارد شده که آن را خونین‌شهر بنامند. آدم‌های شهر اما کوتاه نمی‌آیند، آدم‌های وطن... همه ایرانی‌ها می‌ایستند که دوباره واژه خرم را جایگزین خونین کنند و شهر زیبا را از دشمن پس بگیرند. دراین‌باره بسیار کتاب منتشر شده، از پژوهش و داستان گرفته تا خاطره و هر چیز دیگر و البته هنوز هم بسیار می‌شود از آن دوران و آدم‌هایش نوشت.

کتاب «پسرهای ننه‌عبدالله: خاطرات محمدعلی نورانی»، نوشته سعید علامیان یکی از این کتاب‌هاست که ازسوی انتشارات سوره مهر روانه بازار کتاب شده است. کتابی که حاصل 40ساعت مصاحبه علامیان با نورانی است و چهره‌ای متفاوت از آن روزها را مقابل چشم مخاطب قرار می‌دهد. در این کتاب مخاطب بسیار می‌خندد و بسیار می‌گرید. ریتم زندگی واقعی در روایت نورانی وجود دارد و البته علامیان هم آن را به‌خوبی زیر پوست روایت می‌گذارد و اتفاقات واقعی را باورپذیر روایت می‌کند.
محمدعلی نورانی، یکی از خرمشهری‌هایی است که زمان حمله عراق در شهر می‌ماند و تا آخرین نفس می‌جنگد، نه‌تنها او که تمام خانواده‌اش؛ برادران و پدر و مادر. مادر این پسران تا آخر در آبادان و چندکیلومتری جنگ و درگیری می‌ماند تا برای رزمندگان نان بپزد و وعده‌ای غذای گرم. خاطرات نورانی از تولد او تا آزادی خرمشهر است و فصلی هم به پایان و پس از جنگ اختصاص یافته است. همین‌طور در این کتاب به فرهنگ بومی خوزستان، به‌ویژه آبادان و خرمشهر، می‌پردازد و تاریخچه‌ای از وقایع دوران انقلاب و پس از پیروزی هم دارد و در کنار جنگ و سیاهی، زیبایی درجریان‌بودن زندگی هم به تصویر کشیده می‌شود.
 
ننه‌عبدالله و پسرانش
«پسرهای ننه‌عبدالله»، خاطرات محمدنورانی در ماجراهای مقاومت و آزادی خرمشهر است. علاوه‌بر محمد نورانی، چهار برادرش عبدالله، غلامرضا، محمود و عبدالرسول 14ساله هم بودند. مادرشان ننه‌عبدالله که بسیاری از داستان‌ها بر محور او روایت می‌شود، به‏‌جز مدت‌کوتاه مهاجرت به شیراز همیشه در آبادان حضور دارد و از صحنه جنگ دور نشده است. او می‏خواسته نزدیک پسرهایش باشد؛ پسرانی که هرکدام سرنوشتی در جنگ داشتند؛ عبدالرسول و غلامرضا شهید شدند و سه برادر دیگر جانباز جنگ هستند و همین دلیل انتخاب عنوان «پسرهای ننه‌عبدالله» برای کتاب می‌شود. کوچک‌ترین آن‌ها ۱۳ساله و بزرگ‌ترین آن‌ها عبدالله فرمانده تیپ بیت‌المقدس بود. هر چهار برادر در جنگ بودند و مادر این پسرها با نام پسر بزرگ خانواده (براساس رسم جنوبی‌ها) شناخته می‌شد.
در طول روایت کتاب، مادر این چهار پسر نقش عجیبی در قصه ایفا می‌کند. مدتی به‌دلیل ویرانی خرمشهر به آبادان می‌رود و بعد از مدتی کوتاه به شیراز سفر می‌کند اما مادر دوری فرزندان را تاب نمی‌آورد. به همین دلیل با هر ترفند و روشی که بود بازمی‌گردد و به خرمشهر می‌رسد و در کنار فرزندانش می‌ماند. به‌گونه‌ای که در کل ماجرای آزادی خرمشهر «ننه‌عبدالله» را پررنگ می‌بینیم.

اهمیت کتاب در چیست؟
خواننده در این کتاب با نگاه تازه‌ و متفاوتی، مقاومت مردم و آزادی خرمشهر را می‌بیند و زوایایی تازه ‌از دفاع مقدس را که تاکنون کمتر به آن پرداخته شده است، درک می‌کند. کتاب به وقایعی از روزهای اول جنگ و مقاومت مردم و جوانان شهر زیبا و بندری خرمشهر پرداخته‌ که خیلی از مردم کشورمان و حتی خیلی از فرماندهان جنگ از جزئیات آن اطلاع دقیقی ندارند؛ زیرا آن صحنه‌ها و لحظات ناب را ندیده‌اند و روایت و خاطره چندانی هم از آن دوران نقل نشده ‌است.
علامیان درباره دلایل نگارش این کتاب می‌گوید: «آقای نورانی از نسلی‌اند که دیگر تمام شده‌اند؛ از نسل جهان‌آرا. کسانی که در انقلاب بودند و بعد وارد جنگ می‌شوند. این افراد غنیمتی آن دوران‌اند و برای همین خاطرات‌شان بسیار مهم و دارایی است که می‌توان آن را حفظ کرد، مانند شمش طلایی است که ماده خام پرداخت محصولات دیگر می‌شود و از این خاطرات می‌توان در تئاتر، سینما، ادبیات، مستند و... استفاده زیادی کرد.» نگارش کتاب روندی طولانی هم داشته، نویسنده و راوی هردو ساکن تهران هستند اما برای روایت این خاطرات به خانه قدیمی آقای نورانی در آبادان رفته‌اند تا بتوانند همه‌چیز را دقیق مرور و بررسی کرده و بنویسند. صبح تا عصر می‌نوشته‌اند و از عصر هم به خرمشهر و آبادان می‌رفتند و یکی‌یکی تمام مکان‌هایی را نشان می‌داد که در خاطرات درباره‌شان حرف زده شده بود؛ گمرک، خیابان‌ها، لب شط، کوچه‌ها، نقاطی که اهالی سنگر گرفتند و از شهر دفاع کردند. جالب اینکه در کتاب دقیق روایت می‌شود که اوضاع در خرمشهر چطور بوده و چگونه هیچ‌زمانی کامل سقوط نکرده و همیشه یک‌سوم آن دست نیروهای ایران بوده است.
 
وقتی جوان‌های شیک لب کارون پارتیزان شدند
در این کتاب از جوانانی گفته شده است که قبل از جنگ تفریح‌شان پوشیدن لباس‌های شیک و قدم زدن در کنار ساحل کارون بود ولی هنگامی که دشمن ناجوانمردانه تمام نقاط شهر را با آتش توپخانه بر سر مردم ویران کرد و زنان و کودکان بی‌گناه را هدف قرار داد، سلاح به دست گرفتند و با یک جنگ پارتیزانی تمام‌عیار در کوچه‌پس‌کوچه‌های خرمشهر این شهر را قبرستان متجاوزان کردند.
راوی و برادرانش هرچند با وجود جراحات متعدد و جانبازی تا پایان جنگ تحمیلی، حضوری افتخارآمیز داشته و در همه عملیات‌های جنوب ایران شرکت کردند اما چون نبرد خرمشهر و آزادسازی آن در عملیات بیت‌المقدس را شاه‌بیت همه نبردهای هشت سال دفاع‌مقدس می‌دانند، کتاب را با آزادسازی خرمشهر به پایان می‌برد هرچند که در فصل پایانی به‌صورت مختصر برخی وقایع را تا پایان جنگ ذکر می‌کند.
خواننده با مطالعه کتاب متوجه می‌شود که مدافعان خرمشهر پس از سقوط شهر با اینکه یک گام عقب نشستند ولی همراه دیگر نیروهای ارتش و سپاه اجازه پیشروی به متجاوزان را ندادند و همیشه یک‏‌سوم خرمشهر در آن‏سوی رودخانه کارون دست نیروهای مدافع بود و برخلاف تصور اکثریت ما خرمشهر هیچ‏وقت به‏‌طورکامل به اشغال ارتش عراق درنیامد.
نیروهای خرمشهری در اردیبهشت سال61 با تشکیل تیپ مستقل۲۲ بدر در عملیات بزرگ بیت‏المقدس شرکت کردند. سیدعبدالرضا موسوی و بسیاری از یاران او شهدای همین عملیات هستند راوی چگونگی شهادت آنان را روایت کرده است. او این پیروزی را مرهون همه مردم ایران می‏داند و می‏گوید: «بچه‌‏های خرمشهر 35روز به نیابت از مردم ایران در خرمشهر مقاومت کردند و مردم ایران به نیابت از مردم خرمشهر در 23روز خرمشهر را به مردم خرمشهر برگرداندند.»

راوی و برادرانش هرچند با وجود جراحات متعدد و جانبازی تا پایان جنگ تحمیلی، حضوری افتخارآمیز داشته و در همه عملیات‌های جنوب ایران شرکت کردند 

captcha
شماره‌های پیشین