sobhe-no.ir
1336
دوشنبه، ۲۰ دی ۱۴۰۰
3
غربی ها برای تحمیل حداقل ها به ایران، بازه زمانی برای توافق در مذاکرات را محدود جلوه می‏دهند

سیاست چماق در نقاب ضرب الا‏جل

ادامه دور هشتم مذاکرات وین به‌منظور رفع تحریم‌ها بین ایران و گروه 1+4 (آلمان، فرانسه، انگلیس، روسیه و چین) و هماهنگ‌کننده کمیسیون مشترک برجام از روز دوشنبه 13دی‌ماه در شهر وین آغاز و از آن روز در سطوح و فرمت‌های مختلف در جریان است. از شامگاه روز شنبه، اخبار جدیدی مبنی‌بر دیدار نماینده کشورمان با نمایندگان جدید آلمان و انگلیس و از آن مهم‌تر، ادعای یک روزنامه عربی مبنی بر تکمیل توافق در وین بیرون آمد که تحلیل‌های تازه‌ای پیرامون مذاکرات ایجاد کرده است. در این گزارش به روند فعلی حاکم بر مذاکرات و درخواست‌های ایران، پرداخته‌ایم.

وزیر خارجه طالبان:

گفت‌وگوها با تهران مثبت بود

صبح نو

غربی ها برای تحمیل حداقل ها به ایران، بازه زمانی برای توافق در مذاکرات را محدود جلوه می‏دهند

سیاست چماق در نقاب ضرب الا‏جل

ادامه دور هشتم مذاکرات وین به‌منظور رفع تحریم‌ها بین ایران و گروه 1+4 (آلمان، فرانسه، انگلیس، روسیه و چین) و هماهنگ‌کننده کمیسیون مشترک برجام از روز دوشنبه 13دی‌ماه در شهر وین آغاز و از آن روز در سطوح و فرمت‌های مختلف در جریان است. از شامگاه روز شنبه، اخبار جدیدی مبنی‌بر دیدار نماینده کشورمان با نمایندگان جدید آلمان و انگلیس و از آن مهم‌تر، ادعای یک روزنامه عربی مبنی بر تکمیل توافق در وین بیرون آمد که تحلیل‌های تازه‌ای پیرامون مذاکرات ایجاد کرده است. در این گزارش به روند فعلی حاکم بر مذاکرات و درخواست‌های ایران، پرداخته‌ایم.

از ادعا تا تکذیب
روزنامه رأی‌الیوم روز گذشته (19دی‌ماه) در گزارشی مدعی شد که دور هشتم مذاکرات، به توافقی موقت و دوساله ختم شده تا مرحله آزمایش و اعتمادسازی باشد و به‌موجب آن آمریکا تمامی تحریم‌های وضع‌شده در دوره ترامپ، رییس‌جمهور پیشین این کشور را لغو کند. این روزنامه همچنین در ادامه، به دیدار 
«چوی جانگ کان»، معاون وزیرخارجه کره‌جنوبی با علی باقری در وین اشاره و ادعا کرد که توافق بین طرفین به‌منظور آغاز گفت‌وگو برای آزادی پول‌های بلوکه‌شده ایران در کره‌جنوبی، به درخواست آمریکا و برای اثبات حسن‌نیت بوده است. رأی‌الیوم همچنین نوشت: «بهاء یا ضمانت‌هایی که بر سر آن در وین توافق شده این است که ایران ذخیره اورانیوم غنی‌شده و سانتریفیوژها و معدن اورانیوم خود را حفظ کند. ایران این ذخایر را پس از خروج آمریکا از برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) تولید کرد. براساس توافق مذکور، این ذخایر اورانیوم به روسیه منتقل خواهد شد و در لحظه خروج دولت آمریکا از توافق، به ایران بازمی‌گردد. همچنین در صورت خروج آمریکا از توافق، ایران از همان‌جایی که برنامه هسته‌ای خود را متوقف کرده دوباره شروع خواهد کرد». این ادعا البته خیلی زود ازسوی یک منبع نزدیک به تیم مذاکره‌کننده ایران در وین تکذیب شد. این منبع در گفت‌وگویی با تاکید بر اینکه تمامی مفاد مطرح‌‌شده در این خبر، از اساس کذب است، اظهار کرد: «به نظر می‌رسد این روزنامه با این خبرسازی اهداف دیگری را دنبال می‌کند یا جریاناتی که قصد تاثیرگذاری منفی بر روند مذاکرات را دارند، چنین متن سراسر اشتباهی را در اختیار این روزنامه قرار داده‌اند».

از دیدار باقری با نمایندگان جدید انگلیس و آلمان تا نقش سازنده روسیه در مذاکرات
یکی از آخرین اخبار بیرون‌آمده از روند مذاکرات، دیدار علی باقری، سرتیم مذاکره‌کننده کشورمان در وین با نمایندگان جدید انگلیس و آلمان است. دیدارهای اخیر باقری، به‌دلیل تغییر نماینده آلمان و روی‌کارآمدن دولت جدید این کشور و تغییر نماینده انگلیس نیز به‌خاطر بازنشستگی «راب مک‌ایر»، مذاکره‌‌کننده پیشین این کشور انجام شد.موضوع مهم دیگری که نمی‌توان از کنار آن به‌سادگی گذشت، رویکرد مثبت و سازنده روسیه و چین در قبال مذاکرات طی دورهای مختلف بوده که تاکنون موضعی علیه ایران نداشته‌اند. تغییر مشی ملموس روس‌ها و چینی‌ها البته چندان به مذاق برخی محافل رسانه‌ای نزدیک به دولت پیشین، خوش نیامده و ایشان همچنان نسبت‌به عملکرد مسکو و پکن در وین، با نگاه تردیدآمیز می‌نگرند.جدای از این نگاه‌های مظنونانه (و البته بی‌پایه)، آنچه در عمل غیرقابل کتمان می‌نماید و کارشناسان مختلف درباره تغییرات فضای حاکم بر مذاکرات جاری صحه می‌گذارند، تغییر نقش روسیه و چین و ایفای نقش مثبت و حمایتی آنان نسبت‌به ایران است. رویکرد حمایتی چین و روسیه به نظر می‌رسد از آنجایی نشات می‌گیرد که این دو کشور، احساس مثبتی به سیاست خارجی دولت سیزدهم دارند و برخلاف دوره قبل -که خط‌مشی غالب غرب‌گرایانه بر سیاست خارجی ایران سایه داشت- به‌نتیجه‌رسیدن مذاکرات را به‌منزله همگرایی تام و تمام تهران با غرب نمی‌دانند. به بیان بهتر، سویه‌های منطقه‌گرایانه و شرق‌گرایانه سیاست خارجی دولت جدید در ایران، این ذهنیت مثبت را در متحدان راهبردی تهران به وجود آورده که حصول نتیجه در مذاکرات به معنی فراموشی روسیه و چین در استراتژی کلان جمهوری اسلامی ایران نخواهد بود و می‌توان همزمان با تثبیت برجام، روی ایران به‌عنوان شریک قابل‌اعتماد و اتکا حساب ویژه باز کرد.

سیاست «تعیین ضرب‌الاجل» برای تحت‌فشار قراردادن ایران
تغییر موضع محسوس طرف‌های غربی در قبال مذاکرات، مساله‌ای است که با رصد اخبار به‌وضوح می‌شود به آن پی برد. برخلاف دورهای ابتدایی مذاکرات، غربی‌ها به‌ویژه طرف‌های اروپایی طی هفته‌های اخیر نسبت‌به تحقق توافق ابراز خوش‌بینی کرده‌اند. این ابراز خوش‌بینی با سیاست «تعیین ضرب‌الاجل» همراه بوده است. غربی‌ها که بنابر ادعاهای خود تصور می‌کنند حصول توافق هر چه به تاخیر بیفتد، فرصت برای ایران جهت دست یافتن به ساخت بمب اتم بیشتر می‌شود، در نهایی شدن توافق به‌نوعی عجله دارند. این رویکرد البته هدف مهم‌تر دیگری نیز دارد؛ رویکردی که به نظر می‌رسد هدف آن، فشار بر تیم مذاکره‌کننده و افکار عمومی ایران و ایجاد اغتشاش روانی در سایر طرف‌های مذاکره و جامعه ایران نسبت‌به زمان و نتیجه مذاکرات است. در تعیین این ضرب‌الاجل‌ها، آمریکایی‌ها با فشار لابی صهیونیستی نقش اصلی را دارند؛ برای نمونه، ند پرایس، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا چندی پیش با اشاره به روند مذاکرات، با زبانی تهدیدآمیز مدعی شد: «زمانی که در دسترس داریم کوتاه است و اگر به‌زودی به توافق نرسیم، مجبور به در اختیار گرفتن راهی متفاوت هستیم».همزمان اعضای برجام نیز ذیل فشار رژیم‌صهیونیستی، به کاربست زبان تهدید روی آورده‌اند؛ برای نمونه، بوریس جانسون، نخست‌وزیر انگلیس سه‌شنبه هفته گذشته در تماس تلفنی با نفتالی بنت، نخست‌وزیر رژیم‌صهیونیستی، مدعی شد: «زمان بازگشت ایران به پایبندی به توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵  رو به پایان است». دراین‌بین آمریکایی‌ها همزمان با تهدید و تعیین ضرب‌الاجل، با بازکردن پای کره‌جنوبی به مذاکرات و وعده آزادشدن بخشی از پول‌های بلوکه‌شده ایران، تلاش دارند تا رویکرد خود به مذاکرات را مثبت و سازنده نشان بدهند. این در حالی است که واشنگتن در عرصه عمل تاکنون برای رفع تحریم‌ها و از آن مهم‌تر دادن تضمین به ایران برای بازگشت‌ناپذیر بودن نظام تحریم‌ها، اقدام واضح و شفافی صورت نداده است.

رفع تحریم‌ها و گرفتن تضمین، خواسته‌های عدول‌ناپذیر ایران
تحقق شروط ابتدایی ایران (از اولین دور مذاکرات وین در فروردین‌ماه امسال) یعنی رفع تمام تحریم‌های ظالمانه و راستی‌آزمایی برای رفع شدن واقعی تحریم‌ها، موضوعی است که تهران به‌هیچ‌وجه قصد عدول از آن‌ها را ندارد. برخلاف خواست غربی‌ها مبنی بر حصول «توافق عجله‌ای» با «حداقل نتایج ملموس برای ایران»، تهران روی کیفیت مذاکرات اصرار دارد و نمی‌خواهد برخلاف مذاکرات انجام‌شده در دولت قبلی، پای هر توافقی را امضا کند. به بیان ساده‌تر، «توافق خوب» با رویکرد تامین منافع ملی ایران مشخصا رفع مشکلات معیشتی مردم، اولویت اصلی تیم مذاکره‌کننده کشورمان است. علی‌رغم پافشاری بر خواسته‌های برحق، تهران اراده جدی برای پیشرفت مذاکرات دارد. دراین‌بین آنچه تعیین‌کننده است، اراده طرف‌های غربی به‌خصوص آمریکا برای رفع تحریم‌هاست و اینکه آیا این‌بار برخلاف گذشته، قصد دارند تحریم‌ها را در عمل رفع کنند یا بار دیگر با کاربست سیاست «چماق و هویج»، مذاکرات را به انحراف از مسیر اصلی خواهند کشانید. در ادامه و در گفت‌وگو با دکتر سیدمصطفی خوش‌چشم، کارشناس مسائل بین‌الملل، به این سوال پاسخ دادیم که دلیل اتخاذ دو رویکرد همزمان ازسوی غربی‌ها، یکی تظاهر به همراهی با مطالبات ایران و دیگری «تعیین ضرب‌الاجل» چیست؟
خوش‌چشم: ایران خود را مشمول ضرب‌الاجل غربی‌ها نمی‌داند
سیدمصطفی خوش‌چشم، کارشناس مسائل بین‌الملل در گفت‌وگو با خبرنگار «صبح‌نو»، با اشاره به چرایی تغییر لحن غربی‌ها نسبت‌به مذاکرات و خواسته‌های ایران اظهار کرد: به لحاظ میدانی، طرف مقابل می‌دانست که دولت انقلابی، تیم جدیدی را می‌فرستد که براساس اصول انقلابی و دیپلماسی مقاومت رفتار خواهد کرد و خود را از پیش، آماده برخورد کرده است و انتظار ابتکار عمل و تیزهوشی در طراحی راهبرد برای پیشبرد مذاکرات را نداشت. وی افزود: اما با ابتکار عملی که در دو پیش‌نویس اول و دوم ازسوی تیم مذاکراتی ما ارائه شد، طرف مقابل با یک تیم کنشگر ازسوی ایران مواجه شد و به واکنش پرداخت؛ واکنش‌هایی که در ابتدا، جنگ تبلیغاتی و مقصرنمایی بود اما بعد از آن، به‌دلیل بی‌اعتبار شدن دو گزینه یکی اعمال مجدد تحریم‌ها و استفاده از گزینه نظامی، نمی‌توانست میز مذاکره را ترک کند. خوش‌چشم تصریح کرد: از طرف دیگر، غربی‌ها اگر دست به چنین انتخابی می‌زدند (خروج از مذاکره)، به مذاکره‌گریزی و فرار از دیپلماسی متهم می‌شدند؛ بنابراین، غربی‌ها ناگزیر شدند که به مذاکرات بازگردند و در ریل‌گذاری ایران حرکت کنند.خوش‌چشم با بیان اینکه طرف‌های غربی به‌آسانی در ریل‌گذاری ایران حرکت نخواهند کرد، گفت: غربی‌ها بدون شک با مقاومت و اصطکاک بیشتر مسیر مذاکرات را ادامه خواهند داد و لذا با اینکه روند مذاکرات روبه‌جلوست، سرعتی کم و چشم‌اندازی از مسیر طولانی را به ما نشان می‌دهد. خوش‌چشم تصریح کرد: در اوایل کار هستیم و هنوز موضوعات مهم و حیاتی باقی است که بررسی ریز آن‌ها، هفته‌ها یا حتی ماه‌ها به طول خواهد انجامید. بعدازاین مرحله، طرف غربی، بازی تبلیغاتی خود را به‌سمت دیگری برد. ما از پیش از شروع مذاکرات می‌دانستیم که آمریکایی‌ها در مسیر مذاکرات سعی خواهند کرد تا حدود فوریه(اواخر بهمن)، یک دوره پرفشار تبلیغاتی به‌منظور دست یافتن به توافق (یا روی برجام یا یک توافق موقت) را اعمال کنند تا حزب دموکرات بتواند از توافق با ایران به‌عنوان برگ برنده استفاده کرده و در انتخابات پیش روی مجلس، اکثریت را کسب کند. این یکی از دلایلی است که آمریکا به تعیین ضرب‌الاجل روی آورده‌اند.خوش‌چشم افزود: دلیل دوم این است که طرف مقابل می‌داند که یک‌سری موضوعات برای ایران، ازجمله رفع شدن تحریم‌های پس از برجام، راستی‌آزمایی رفع تحریم‌ها و دریافت خسارت اهمیت حیاتی دارد. اگر این تحریم‌ها برداشته نشود، هیچ نفعی به اقتصاد ایران نخواهد رسید و درواقع یک توافق بی‌حاصل برای ایران رقم خواهد خورد. وی تصریح کرد: با مقاومتی که اروپایی‌ها و آمریکایی‌ها نشان می‌دهند، رفع تحریم‌ها و راستی‌آزمایی به مدت‌ها زمان نیاز دارد و بنابراین با ضرب‌الاجل، غربی‌ها می‌خواهند ایران را زیر بار یک بازه زمانی تحمیلی قرار دهند تا جمهوری اسلامی از بحث درباره معیارها و شروطش بازبماند. درواقع غربی‌ها به‌دنبال توافق سریعی هستند که بسیاری از مطالب در آن محکم و مستند نشده تا بعدا بتوانند نسبت به آن، ادعا داشته باشند و از زیر بار انجام تعهدات خود فرار کنند. وی افزود: طرف ایران پذیرای چنین خواسته‌ای از طرف غرب نیست؛ چراکه برای ما آنچه مطرح است منافع ملی و منفعت اقتصادی از مذاکرات است و برای همین امر، ایران خود را مشمول ضرب‌الاجل نمی‌داند. وی تاکید کرد: اگرچه ایران هم می‌خواهد که هیچ زمانی از بین نرود و در اولین فرصت ممکن به توافق برسد اما اصلا عجله و شتاب ندارد چون نمی‌خواهد اشتباه تیم مذاکره‌کننده قبلی را دوباره تکرار کند چون در نوبت قبل، یکی از نقاط ضعف ما، شتاب بی‌مورد دررسیدن به توافق بود.

captcha
شماره‌های پیشین