sobhe-no.ir
1330
یکشنبه، ۱۲ دی ۱۴۰۰
14
«صبح‌نو» نمایش «فرودگاه، پرواز شماره 707» را بررسی می‌کند

شاعری گمشده در زمان

سمانه استاد / «احمدرضا احمدی» شاعر معروف ایرانی است که این روزها در کسوت نمایشنامه‌نویس، اثری از او در تماشاخانه ایرانشهر به روی صحنه رفته است. این اثر را کوروش سلیمانی کارگردانی کرده و رضا بهبودی، فریبا کامران و چند بازیگر دیگر در آن بازی می‌کنند. در ادامه به معرفی این نمایش می‌پردازیم.

معرفی کتاب

روابط شاه و کارتر در «کریسمس در نیاوران»

صبح نو

«صبح‌نو» نمایش «فرودگاه، پرواز شماره 707» را بررسی می‌کند

شاعری گمشده در زمان

سمانه استاد / «احمدرضا احمدی» شاعر معروف ایرانی است که این روزها در کسوت نمایشنامه‌نویس، اثری از او در تماشاخانه ایرانشهر به روی صحنه رفته است. این اثر را کوروش سلیمانی کارگردانی کرده و رضا بهبودی، فریبا کامران و چند بازیگر دیگر در آن بازی می‌کنند. در ادامه به معرفی این نمایش می‌پردازیم.

شاعری شناخته‌شده
نام «احمدرضا احمدی» شاید مهم‌ترین دلیل برای دیدن این نمایش باشد. او شاعری شناخته‌شده است که خواه‌ناخواه حضورش در این نمایش به‌عنوان نویسنده مخاطبان عاشق شعر را به سالن استاد سمندریان در تماشاخانه ایرانشهر می‌کشاند. در توضیحات نمایش درباره این شاعر چنین نوشته شده است:
 احمدرضا احمدی ۳۰اردیبهشت سال۱۳۱۹ در کرمان به دنیا آمد. پدرش در وزارت دارایی کار می‌کرد و پنج فرزند داشت که احمدرضا کوچک‌ترین‌شان بود. احمدرضا سال اول دبستان را در مدرسه کاویانی کرمان گذراند و در سال۱۳۲۶ با خانواده به تهران مهاجرت کرد. دوران دبستانش را در دبستان ادب و صفوی تهران گذراند و برای دوره دبیرستان به دارالفنون تهران رفت. سال۱۳۴۵ دوره خدمت سربازی را به‌عنوان سپاهی‌دانش در روستای ماهونک کرمان گذراند و سال۱۳۴۳ به‌همراه چند نفر از دوستانش ازجمله نادر ابراهیمی، اسماعیل نوری‌علاء، مهرداد صمدی، محمدعلی سپانلو، بهرام بیضایی، اکبر رادی، جعفر کوشابادی، مریم جزایری و جمیله دبیری گروه ادبی «طرفه» را ایجاد کردند. اعضا در این جمع گردهم می‌آمدند و آثار یکدیگر را در نشست‌هایی نقد و بررسی می‌کردند و با سرمایه گروه، شماری از آثار نسل جوان هم منتشر می‌شد و انتشار دو شماره از مجله طرفه و تعدادی کتاب در زمینه شعر و داستان ازجمله فعالیت‌های آن‌ها در قالب گروه طرفه بود.
احمدی مهرماه سال۱۳۴۹ به استخدام کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان درآمد. او تا سال۱۳۵۸ در سمت مدیر بخش تولید موسیقی کانون فعالیت کرد و از سال۱۳۵۸ تا زمان بازنشستگی یعنی سال۱۳۷۳ به‌عنوان ویراستار در بخش انتشارات کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان به کار مشغول بود. کارهای مهمی در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان زیر نظر او انجام شد، ازجمله تدوین ردیف موسیقی ایرانی، آوازهای محمدرضا شجریان، شعرخوانی و ضبط صدای شاعران مهم با آثاری از نیما یوشیج، نادر نادرپور، فروغ فرخزاد، یدالله رویایی و نصرت رحمانی. احمدرضا احمدی را باید بنیانگذار سبک موج نو در دهه۱۳۴۰، در شعر معاصر ایران دانست که در نیمه دوم این دهه، تبدیل به یک حرکت مدرنیستی در فرهنگ ایرانی شد و بر جریان داستان، نمایشنامه، تئاتر، سینما و نقاشی تاثیر بسیاری گذاشت. آشنایی عمیق او با شعر و ادبیات کهن ایران و شعر نیمایی باعث شد رویکردی کاملا تازه را در شعر معاصر آغاز و پی‌ریزی کند. آقای شاعر از ۲۰سالگی به‌طورجدی به سرودن شعر پرداخت و اولین مجموعه شعرش را با عنوان «طرح» در سال۱۳۴۰ منتشر کرد که موردتوجه جامعه ادبی و منتقدان آن دوران قرار گرفت. برخی از آثار تولیدی کانون در دوران مدیریت او ازاین‌قرار است: مجموعه صدای شاعر که معرفی شعر معاصر و شعر کلاسیک فارسی بود، مجموعه زندگی و آثار موسیقیدانان ایران و جهان، مجموعه آوازهای فولکلور ایران، مجموعه کل ردیف موسیقی ایران، مجموعه بازسازی تصنیف‌های کلاسیک موسیقی ایران و مجموعه قصه برای کودکان. به‌طورکلی از احمدرضا احمدی
 بیش از ۱۸مجموعه شعر، ۱۵کتاب برای کودکان، دکلمه اشعار خودش در کاست یادگاری و اشعار حافظ، نیما، سهراب سپهری و شاعران معاصر منتشر شده است.
دوستی او با اهالی موسیقی و سینما نیز از دوران دبیرستان آغاز و ادامه‌دار شد و نتیجه این دوستی آن شد که در کارنامه وی نمونه‌های متعدد از دکلمه، صداپیشگی، حضور در نمایش و فیلم‌های مستند، سینمایی و پویانمایی دیده می‌شد. کسب جوایز متعدد داخلی و خارجی و نیز نامزدی او برای جایزه هانس کریستین‌اندرسن نمای دیگری از ظهور و پویایی احمدی است که نامش را برای هفت دهه در خاطر چندین نسل تثبیت کرد. همچنین در سال۱۳۸۵ او به‌عنوان شاعر برگزیده پنجمین دوره اهدای جایزه شعر بیژن جلالی انتخاب شد. جوایز و افتخارات احمدرضا احمدی در سال۱۳۷۸ سومین جایزه شعر خبرنگاران با مراسمی متفاوت و خصوصی در خانه احمدرضا احمدی برگزار شد. همچنین در سال۱۳۸۸ او نامزد دریافت جایزه هانس کریستین اندرسن شد.
 
سه سال پس از «خرده‌نان»
کوروش سلیمانی، کارگردانی است که سه سال پیش‌نمایش «خرده‌نان» (متنی از لویی کالافرت) به کارگردانی او در تئاتر شهر به روی صحنه رفت. نمایش تصویری از ملال و تکرار زندگی یک زوج را نشان می‌داد؛ زوجی که درگیر وسواس‌های دم پیری‌اند و در مرور گذشته خود، از آرزوهای بربادرفته خویش یاد می‌کنند. آنان به یاد می‌آورند در جوانی خواهان چه جهانی بودند و امروز در حسرت گذشته، بدون داشتن فرزندی که خود مانع حضورش بوده‌اند، با ترس پشت در قفل‌شده از هراس‌های‌شان می‌گویند. هراس‌هایی که بیشتر محصول سرکوب یا فراموشی آرزوهاست.
دوسال پیش او نمایش «سکوت سفید» را در عمارت نوفل‌لوشاتو روی صحنه برد. در خلاصه داستان این نمایش نوشته «تام استوپارد» آمده است: جان براون مردی در آستانه میان‌سالی که گذشته‌ای عجیب و دشوار را پشت سر گذاشته. او برای دور شدن از اجتماع خشمگین و رسیدن به آرامش موردنظرش به بیمارستان بیچ وود پناه می‌آورد و درخواست می‌کند که او را بدون داشتن هیچ بیماری‌ای بستری کنند. پرسنل بیمارستان این موضوع را نمی‌فهمند و این آغاز داستان است. نمایش «سکوت سفید» تلاش دارد تا وضعیت حضور انسان را در جهان معاصر به شکلی موردبررسی قرار دهد که نگاهی موشکافانه به ساحت وجودی او داشته باشد. جهان متن نیز با این نگرش سعی در نمایان کردن نیاز‌هایی دارد که شخصیت اصلی این اثر یعنی «جان براون» قصد دارد تا برای مدتی محدود از میان آن‌ها عنصر رهایی را با داشتن گذشته‌ای درهم‌تنیده به دور از تمام کسانی که می‌شناسد در بیمارستان تجربه کند.
 پس از دو نمایشنامه خارجی این‌بار کوروش سلیمانی نمایشنامه‌ای ایرانی با متنی از شاعر شناخته‌شده کشور روی صحنه برده است. «فرودگاه، پرواز شماره 707» را یک شاعر نوشته و طبیعتا باید انتظار داشت که با متنی شاعرانه روبه‌رو شویم. داستان درباره شاعری است که در شبی بارانی و سرد مشغول کار در اتاق خود است اما به‌یکباره با رویدادی عجیب مواجه می‌شود. گوینده رادیو از او می‌خواهد خانه را ترک کند و در ادامه او در مکان‌هایی دیگر ماجراهای متفاوتی را از سر می‌گذراند.
 
بازیگران نمایش
بازیگران نمایش اکثرا شناخته‌شده و حرفه‌ای‌اند. رضا بهبودی که پیش‌تر در نمایش خرده‌نان نیز همراه سلیمانی بود، در این نمایش نیز نقش اصلی را برعهده دارد. محمدرضا آزادفرد که خود یکی از مهم‌ترین کارگردانان و بازیگران نمایش‌های آیینی-سنتی است در این نمایش در نقش دکتر ظاهر می‌شود و به‌نوعی طنز کار را هم برعهده دارد. فریبا کامران در این نمایش نقش زنی آشفته‌حال را بازی می‌کند. در کنار آن‌ها کامبیز امینی، محمد طیب‌طاهر، سیامک ادیب، علی باروتی و مطهره ابراهیمیان نیز بازی می‌کنند.
 
نه برای هر مخاطبی
 نمایش «فرودگاه، پرواز شماره707» بی‌شک مخاطب خودش را می‌طلبد و ازجمله نمایش‌هایی نیست که هر مخاطبی بتواند با آن ارتباط برقرار کند. نمایش با ریتمی به‌شدت کند پیش می‌رود، قصه مشخصی ندارد و برش‌هایی از زمان است که در آن‌ها اتفاقی برای شاعر افتاده یا خاطره‌ای در ذهنش نقش بسته است. برای مخاطبانی که نمایش‌های هیجان‌انگیز، بازی‌های تئاتری‌تر، فضایی غیرقابل‌پیش‌بینی و دکوری متفاوت را در نظر دارند، دیدن این نمایش توصیه نمی‌شود. این نمایش اول از همه برای کسانی مناسب است که ارادتی خاص به احمدرضا احمدی دارند و بی‌شک نام این شاعر بزرگ کافی است تا از نوشته‌هایش لذت ببرند، دوم برای کسانی که فضایی شاعرانه را می‌پسندند و از کارهایی با ریتم پایین خوش‌شان می‌آید.
در نمایش اتفاق خاصی رخ نمی‌دهد که مخاطب بخواهد آن را دنبال کند، بازی‌های در سطحی یکنواخت ارائه شده و می‌توان گفت هیجان کاملا از نمایش گرفته شده است. مخاطب در هیچ صحنه‌ای غافلگیر نمی‌شود و هیچ اتفاقی او را سر هیجان نمی‌آورد. صدای گوینده رادیو که مدام پخش می‌شود و خود نقش اول غائب صحنه است به همراه بار اصلی صحنه که بیشتر روی دیالوگ‌هاست، این را به ذهن مخاطب متبادر می‌کند که با نمایشی رادیویی طرف است و تصاویر ساخته‌شده روی صحنه آن‌قدر جذابیت ندارد که بتواند چشمان او را برای 70دقیقه باز نگاه دارد. نمایش «فرودگاه، پرواز شماره707» نمایشی نیست که بتواند نظر هر قشر مخاطبی را به خود جلب کند اما می‌تواند برای عده‌ای که دنبال هیجان و اتفاقات غیرمنتظره در نمایش نیستند، دلنشین باشد. شنیدن صدای احمدرضا احمدی که شاعرانه‌هایش را می‌خواند خود دلیل دیگری برای دیدن نمایش و لذت بردن از این یکنواختی شاعرانگی است.

captcha
شماره‌های پیشین