sobhe-no.ir
1304
شنبه، ۰۶ آذر ۱۴۰۰
7
«صبح‌نو» تبعات جمعه سیاه برای جامعه ایرانی را بررسی می‌کند:

جدیدترین سوغات غرب به سبک حراج

جمعه سیاه روز بعد از روز شکرگزاری و آخرین جمعه ماه نوامبر است که فروشگاه‌های مختلف آنلاین و آفلاین با تخفیف‌های هیجان‌انگیز و متفاوتی در این روز شرکت می‌کنند. همین تخفیف‌های بزرگ موجب‌ شده در چنین روزی مردم این کشورها از نیمه‌های شب پشت در فروشگاه‌ها کمین کنند تا به محض باز شدن درهای فروشگاه خود را به داخل رسانده و در رقابت برای خرید بیشتر و ارزان‌تر برنده شوند. این رقابت هر سال تعدادی مجروح و مصدوم هم دارد؛ البته در برخی سال‌ها شاهد مرگ و زیر دست و پا له‌شدن برخی خریداران هم بوده‌ایم. در ایران هم چند سالی می‌شود که برخی فروشگاه‌های آنلاین و اینترنتی از چند روز مانده به جمعه سیاه برای فروش ویژه در این روز تبلیغات گسترده‌ای راه می‌اندازند؛ حراجی که خیلی وقت‌ها با بررسی قیمت قبلی اجناس و مقایسه آن‌ها در حراج جمعه سیاه متوجه می‌شوید، تخفیفی در کار نبوده و جنس موردنظر چند روز پیش از حراج به شکلی غیرواقعی گران شده تا با تخفیف جمعه سیاه به قیمتی باز هم بیشتر از قیمت اصلی خود به فروش برسد. در این میان، برخی کلاهبرداران هم با راه‌اندازی صفحات دروغین، حساب مشتریانی را که به امید خرید ارزان‌تر در حراج جمعه سیاه به این صفحات مراجعه می‌کنند، هک و خالی می‌کنند. پیش از جمعه سیاه، رییس مرکز تشخیص و پیشگیری از جرائم سایبری پلیس فتا ناجا به مردم هشدار داده بود در خریدهای‌شان در جمعه سیاه مراقب باشند، کلاهبرداران آن‌ها را به خاک سیاه ننشانند!

صبح نو

«صبح‌نو» تبعات جمعه سیاه برای جامعه ایرانی را بررسی می‌کند:

جدیدترین سوغات غرب به سبک حراج

جمعه سیاه روز بعد از روز شکرگزاری و آخرین جمعه ماه نوامبر است که فروشگاه‌های مختلف آنلاین و آفلاین با تخفیف‌های هیجان‌انگیز و متفاوتی در این روز شرکت می‌کنند. همین تخفیف‌های بزرگ موجب‌ شده در چنین روزی مردم این کشورها از نیمه‌های شب پشت در فروشگاه‌ها کمین کنند تا به محض باز شدن درهای فروشگاه خود را به داخل رسانده و در رقابت برای خرید بیشتر و ارزان‌تر برنده شوند. این رقابت هر سال تعدادی مجروح و مصدوم هم دارد؛ البته در برخی سال‌ها شاهد مرگ و زیر دست و پا له‌شدن برخی خریداران هم بوده‌ایم. در ایران هم چند سالی می‌شود که برخی فروشگاه‌های آنلاین و اینترنتی از چند روز مانده به جمعه سیاه برای فروش ویژه در این روز تبلیغات گسترده‌ای راه می‌اندازند؛ حراجی که خیلی وقت‌ها با بررسی قیمت قبلی اجناس و مقایسه آن‌ها در حراج جمعه سیاه متوجه می‌شوید، تخفیفی در کار نبوده و جنس موردنظر چند روز پیش از حراج به شکلی غیرواقعی گران شده تا با تخفیف جمعه سیاه به قیمتی باز هم بیشتر از قیمت اصلی خود به فروش برسد. در این میان، برخی کلاهبرداران هم با راه‌اندازی صفحات دروغین، حساب مشتریانی را که به امید خرید ارزان‌تر در حراج جمعه سیاه به این صفحات مراجعه می‌کنند، هک و خالی می‌کنند. پیش از جمعه سیاه، رییس مرکز تشخیص و پیشگیری از جرائم سایبری پلیس فتا ناجا به مردم هشدار داده بود در خریدهای‌شان در جمعه سیاه مراقب باشند، کلاهبرداران آن‌ها را به خاک سیاه ننشانند!

بلک فرایدی Black Friday )) یا جمعه سیاه روز بعد از شکرگزاری یا Thanksgiving است که آخرین پنج‌شنبه ماه نوامبر در آمریکاست. این روز سرآغاز خریدهای کریسمس است و فروشگاه‌های مختلف برای جلب مشتری بیشتر در این روز کالاهای‌شان را با تخفیفات ویژه‌ای به مشتریان عرضه می‌کنند. همین تخفیفات هم موجب شده در برخی موارد مردم آمریکا از نیمه‌های شب پشت در فروشگاه صف ببندند. با باز شدن در فروشگاه مردم به داخل هجوم آورده و گاهی اوقات بر سر برداشتن کالایی با تخفیف زیاد نزاع درمی‌گیرد. خیلی وقت‌ها هم خریداران 
زیر دست و پای یکدیگر مجروح می‌شوند و حتی در موارد متعددی این روز با مرگ یک یا چند تن از خریداران به پایان رسیده و شاید همین مرگ‌ها. مجروحیت‌ها این جمعه را به جمعه سیاه تغییر داده است. در ایران هم چند سالی می‌شود در کنار دیگر فرهنگ‌های وارداتی، شاهد برگزاری جمعه سیاه به‌خصوص ازسوی فروشگاه‌های اینترنتی هستیم. حراج‌هایی که با راه‌های مختلف از مشتریان کلاهبرداری می‌کنند و به نام حراج، کالاهای به‌دردنخور و درانبارمانده را با قیمتی بالاتر از بازار به مردم می‌فروشند. کلاهبرداران هم با سوءاستفاده از عطش مردم برای خرید ارزان با راه‌اندازی صفحات فیک، هنگام پرداخت صورتحساب با هدایت مشتری به درگاه‌های جعلی بانکی حساب مشتریان را خالی می‌کنند.
 
ترفند فروش کالاهایی که روی دست فروشندگان مانده
اگر می‌خواهید واقعیت حراج‌های جمعه سیاه را بشناسید، کافی است از چند هفته قبل قیمت کالایی خاص را در فروشگاه اینترنتی موردنظرتان رصد کنید. در سبک ایرانیزه جمعه سیاه، حتی برخی از فروشگاه‌های معتبر اینترنتی به‌جای تخفیفات واقعی در روزهای منتهی به 
جمعه سیاه، اجناس خود را گران کرده و در حراج جمعه سیاه درصدی از این گرانی را در قالب تخفیف به مشتری عرضه می‌کنند! خریدار هم با گمان اینکه جنس را با تخفیف بالا خریداری کرده، نمی‌داند قیمت تخفیف‌خورده فروشگاه در حراج جمعه سیاه از قیمت بدون تخفیف بازار هم چند درصدی گران‌تر است!
این حراج‌ها همچنین برای فروش کالاهای ته‌انبار مانده و کالاهایی که در حالت عادی مشتری ندارد روش بسیار کارآمدی است؛ زیرا وقتی مشتری تخفیفات ۵۰ تا ۹۰درصدی عنوان شده ازسوی فروشگاه را می‌بیند به خرید کالایی که حتی به آن نیازی ندارد ترغیب می‌شود، غافل از اینکه تخفیفات عنوان‌شده اغلب واقعی نیستند و خریدار در نمایش بازاریابی فروشگاه‌های اینترنتی رکب خورده است.
محمد یکی از افرادی است که در خریدهای سال گذشته‌اش از حراج جمعه سیاه یکی از فروشگاه‌های اینترنتی معتبر مغبون شده است. او به «صبح‌نو» می‌گوید: «سال گذشته یک کیف کمری را در حراج جمعه سیاه با تخفیف ۷۰درصدی به قیمت ۸۹هزار تومان خریدم. در مشخصات قید شده بود، جنس چرم طبیعی اما وقتی کیف را برایم آوردند دیدم جنس آن فوم است و در بازار می‌توانستم این کیف را با قیمتی بسیار کمتر بخرم.»


سیمین هم مشابه همین تجربه را داشته است. او به «صبح‌نو» می‌گوید: «کاپشن زنانه‌ای را که قیمت اصلی‌اش ۷۰۰هزار تومان خورده بود با تخفیف ۵۰درصد ۳۵۰هزار تومان خریدم. گذشته از اینکه جنس کار واقعا بیشتر از این نمی‌ارزید، بعد از جمعه سیاه متوجه شدم قیمت کالا به ۲۹۵هزار تومان یعنی حدود ۵۵هزار تومان کمتر از هزینه‌ای که من بابت آن دادم، تغییر کرده است.»
 
درگاه‌های جعلی بانکی برای خالی کردن 
حساب مشتری
کلاهبرداری‌ها در جمعه سیاه به همین ماجرا محدود نمی‌شود، بلکه بسیاری از کلاهبرداران و مجرمان سایبری با راه‌انداختن صفحات فیک و فروشگاه‌های آنلاین دروغین کاربران را با ارائه تخفیف‌های بالا کاربران را به خرید کردن ترغیب کرده و سپس مشتری را برای پرداخت به درگاه‌های جعلی بانکی هدایت و تمام حساب بانکی‌اش را خالی می‌کنند تا خریدارانی که به امید خرید ارزان‌تر در جمعه سیاه سراغ این فروشگاه‌ها و صفحات دروغین رفته‌اند به خاک سیاه بنشینند.
سرهنگ علی‌محمد رجبی، رییس مرکز تشخیص و پیشگیری از جرائم سایبری پلیس فتا ناجا با هشدار نسبت‌به کلاهبرداری در جمعه سیاه می‌گوید: «هر سال در روزهای حوالی بلک‌فرایدی یا همان جمعه سیاه شاهد شکایت قابل‌توجهی از مردم به‌خاطر کلاهبردارها هستیم. بیشتر این پرونده‌ها درخصوص پرداخت بهای کالای موردنظر و عدم دریافت کالا یا تقلبی بودن کالای تحویلی به هموطنان است.»
به گفته او، افراد سودجو با سوءاستفاده از اعتماد هموطنان با ایجاد سایت‌های جعلی و تقلبی، اعتبار دیگر فروشگاه‌های اینترنتی را که دارای فعالیتی سالم هستند، زیر سوال می‌برند و از مردم کلاهبرداری می‌کنند.
رییس مرکز تشخیص و پیشگیری از جرائم سایبری پلیس فتای ناجا تاکید می‌کند: «این صفحات جعلی از نظر ظاهری کاملا به درگاه اصلی شبیه بوده و به‌راحتی اعتماد کاربر را مبنی بر ورود اطلاعات بانکی جلب کرده و شماره کارت، رمز دوم، CVV 2 و تاریخ انقضای کارت‌بانکی را به سرقت برده و در فرصتی مناسب اقدام به برداشت غیرمجاز از حساب بانکی قربانی می‌کند.»
او به مردم توصیه می‌کند؛ از کانال‌ها و شبکه‌های اجتماعی به‌صورت مستقیم خرید نکنید، چراکه تضمینی برای ارائه کالا با همان اصالت و کیفیت معرفی‌شده وجود ندارد. همچنین علاوه‌بر خرید از سایت‌های خوشنام و معتبر که دارای نماد اعتماد الکترونیکی هستند برای خریدهای اینترنتی خود استفاده کنید و قبل از خرید کالا قیمت واقعی آن را بررسی کنید؛ چراکه قیمت برخی کالاهای حراج‌شده از قیمت واقعی آن در بازار بالاتر است؛ به‌عنوان‌مثال در حراج آنلاین جمعه سیاه کالا تخفیف ۵۰درصدی خورده اما شاید ۱۰درصد گران‌تر از قیمت بازار باشد.
 
بلک‌فرایدی؛ هدر دادن منابع کشور، شکاف طبقاتی و اسراف
جمعه سیاه با وجود اینکه برای بسیاری خوشحال‌کننده است اما به‌علت وجود شکاف طبقاتی می‌تواند منجر به ایجاد یأس و ناامیدی در برخی طبقات جامعه شود به‌ویژه در این روزها که جامعه درگیر یک بحران به نام کروناست و بسیاری از خانواده‌ها را درگیر خود کرده است.  قاعدتا دادن تخفیف زیاد به مردمی که توان اقتصادی خوبی ندارند می‌تواند خوشایند باشد و حتی یک شادی ایجاد کند اما بلک‌فرایدی علاوه‌بر ایجاد یأس و ناامیدی و در کنار اثرات اینکه اجازه خرید به افرادی می‌دهد که شاید در ایام دیگر سال توان خرید ندارند، دو آسیب جدی را با خود حمل می‌کند؛ نخست سوءاستفاده از این روز و در وهله بعد ترویج مصرف‌گرایی و تجمل‌گرایی در جامعه است که هرکدام تبعات منفی زیادی در پی‌ دارند. بارها مشاهده شده که قیمت کالایی که قرار است به فروش برسد 50درصد به‌صورت ناگهانی افزایش پیدا می‌کند و در بلک‌فرایدی به آن تخفیف 40درصدی می‌خورد و متاسفانه بر این موارد نیز از طریق اصناف نظارت نمی‌شود.
بسیاری از جامعه‌شناسان در یک نقل‌قول مشترک بر این باور هستند که فناوری، فرهنگ با خود می‌آورد، فناوری، سبک زندگی را متفاوت می‌کند، فناوری، مصرف‌گرایی و تجمل می‌آورد، فناوری، فخرفروشی می‌آورد که تحت نام پتلاژ شناخته می‌شود. این مقوله در ابتدا در اقوام سرخ‌پوست رایج شد و آن‌ها بر این باور بودند که سفیدپوستان با دستان خود می‌جنگند، درصورتی‌که ما با دارایی‌ها و اموال خود می‌جنگیم.
 به معنای ساده‌تر می‌توان اینگونه گفت؛ به هدر دادن اموال و دارایی‌ها در راستای از بین بردن دیگران. پتلاژ امروز دقیقا به‌واسطه عواملی همچون بلک‌فرایدی وارد سبک زندگی ما شده است و فرد درصورتی‌که از کالای موردنظر یک عدد نیاز دارد اما به تعداد فراوان از آن خریداری می‌کند. متاسفانه در برهه‌ای از زمان قرار گرفته‌ایم که آن را «شی سروری» باید نام‌گذاری کرد؛ به این معنا که افراد به‌واسطه اشیایی که دارند می‌خواهند برای خود شخصیت دست‌وپا کنند. بزرگ‌ترین آفت این پدیده‌ها که در روزهایی همچون بلک‌فرایدی و سایر حراجی‌های دیگر و مال‌ها رقم می‌خورد، هدر دادن منابع کشور، شکاف طبقاتی و اسراف است. عملا با این اقدام طبقات پایین‌تر از دست‌یابی به منابع بازمی‌مانند. پیتریم سوروکین علت گرایش انسان‌ها به چنین پدیده‌هایی را در این می‌داند که از قرن16 به بعد انسان به‌سمتی گرایش پیدا می‌کند که صرفا به آن چیزی که می‌بیند، اهمیت می‌دهد. 

به صورت دائمی همیشه کنار جانبازان اعصاب و روان و شیمیایی هستیم ولی درمان همین افراد نیز بستگی به خودشان دارد  

captcha
شماره‌های پیشین