sobhe-no.ir
1304
شنبه، ۰۶ آذر ۱۴۰۰
10
رییس سازمان حفاظت محیط‌زیست کشور در مازندران خبر داد

خشک شدن ۱۵هزار هکتار از تالاب میانکاله

در بحبوحه آلودگی هوا، صحبت‌های متناقضی درباره ممنوعیت و استفاده از مازوت مطرح شده است

معمای سوخت آلاینده

مازوت مصرف می‌شود یا نمی‌شود؟ این پرسش حالا چندان برای مردمی که زیر بار سنگین آلودگی هوا از یک‌سو و شیوع ویروس کرونا به دام افتاده‌اند، اهمیتی ندارد؛ مخصوصا زمانی که پس از اعلام رییس سازمان محیط‌زیست و وزیر نفت کشور، همچنان اصرار بر عدم استفاده از مازوت ازسوی برخی منابع به گوش می‌رسد. حالا آنچه برای مردم مهم است، رفع یا کاهش آلودگی هواست؛ با عزمی استوار و مسوولیت‌پذیری کامل. هر سال با شروع فصل سرما و وارونگی دما، آلاینده‌ها در آسمان تهران انباشته می‌شوند، هر سال نیز مسوولیت آلودگی هوا از ارگانی به ارگان دیگر پاسکاری می‌شود اما آنچه در این میان سایه‌ای از فراموشی به خود می‌گیرد، اجرای قانونی به نام قانون هوای پاک است؛ قانونی که ۲۱دستگاه را ملزم می‌کند تا رسیدگی به وضعیت آلودگی در کشور را به اولویت‌های سازمانی و دستگاهی خود بدل کنند اما با وزیدن باد یا بارش برف و باران و تخلیه آلودگی در بخشی از خاک یا آب این سرزمین، دوباره صحبت آلودگی هوا فراموش می‌شود و لایه خاک روی این قانون ضخیم‌تر می‌شود تا سال بعد و شروع دوباره آلودگی.

صبح نو

در بحبوحه آلودگی هوا، صحبت‌های متناقضی درباره ممنوعیت و استفاده از مازوت مطرح شده است

معمای سوخت آلاینده

مازوت مصرف می‌شود یا نمی‌شود؟ این پرسش حالا چندان برای مردمی که زیر بار سنگین آلودگی هوا از یک‌سو و شیوع ویروس کرونا به دام افتاده‌اند، اهمیتی ندارد؛ مخصوصا زمانی که پس از اعلام رییس سازمان محیط‌زیست و وزیر نفت کشور، همچنان اصرار بر عدم استفاده از مازوت ازسوی برخی منابع به گوش می‌رسد. حالا آنچه برای مردم مهم است، رفع یا کاهش آلودگی هواست؛ با عزمی استوار و مسوولیت‌پذیری کامل. هر سال با شروع فصل سرما و وارونگی دما، آلاینده‌ها در آسمان تهران انباشته می‌شوند، هر سال نیز مسوولیت آلودگی هوا از ارگانی به ارگان دیگر پاسکاری می‌شود اما آنچه در این میان سایه‌ای از فراموشی به خود می‌گیرد، اجرای قانونی به نام قانون هوای پاک است؛ قانونی که ۲۱دستگاه را ملزم می‌کند تا رسیدگی به وضعیت آلودگی در کشور را به اولویت‌های سازمانی و دستگاهی خود بدل کنند اما با وزیدن باد یا بارش برف و باران و تخلیه آلودگی در بخشی از خاک یا آب این سرزمین، دوباره صحبت آلودگی هوا فراموش می‌شود و لایه خاک روی این قانون ضخیم‌تر می‌شود تا سال بعد و شروع دوباره آلودگی.

حالا حتی پذیرش مصرف سوخت مازوت ازسوی 
وزیر نفت و رییس سازمان محیط‌زیست نیز چندان تغییر محسوسی را در کیفیت هوا  ایجاد نمی‌کند که هر ثانیه به ریه مردم کلانشهرها می‌رود، تهران آلوده است و در روزهای بعد نیز همچنان برای تمام گروه‌ها حساس در شرایط ناسالم باقی خواهد ماند. تهران و سایر کلانشهرهای کشور در صورتی زمستان کرونایی را آلوده پشت سر می‌گذارند که عموم خیابان‌های کشور شب‌ها خالی و خلوت هستند، تردد خودروهای دیزلی در بسیاری از شهرها ممنوع شده‌اند، مدارس نیمه‌تعطیل و اداره‌ها هنوز به‌صورت صددرصد فعال نیستند. باوجوداین تعداد روزهای ناسالم هوای سال1400 از تعداد روزهای ناسالم در سال گذشته پیشی گرفته و در این میان که هوایی برای تنفس شهروندان باقی نمانده است، همچنان بازار مقصریابی میان مسوولان ادامه دارد.
 
سوخت سنگین برای هوا
 مازوت که یکی از مشتقات نفت کوره به‌شمار می‌رود، متهم اصلی آلودگی هواست. با این همه اما معاون مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط‌زیست مازوت‌سوزی در شهرهایی مانند تبریز، مشهد و همدان را تایید می‌کند. او گفته که «سازمان حفاظت محیط‌زیست بارها و بارها مخالفتش را با استفاده از سوخت مازوت اعلام کرده است. صحبت ما همیشه این است که به‌ویژه وقتی کیفیت هوا در شرایط ناسالم قرار دارد، به‌هیچ‌وجه و در هیچ شهری نباید از سوخت مازوت پرگوگرد استفاده کرد.»
عضو کمیته اضطرار سوخت ادامه می‌دهد: «زمانی هست که هوا در شرایط ناسالم قرار ندارد و ظرفیت تهویه مناسب است و مازوت‌‌سوزی منجر به افزایش آلودگی نمی‌شود اما در ارتباط با وضعیت کنونی و سوزاندن مازوت در این سه استان هم مکاتباتی با دولت و دستگاه‌ها داشته‌ و گفته‌ایم در نیروگاه‌های موردنظر اگر قرار بر استفاده از سوخت‌ مازوت پرگوگرد است باید سیستم‌های کنترلی نصب شود. اما این کار هم به‌دلیل هزینه و نبود زیرساخت‌ها به این زودی انجام نمی‌شود و باید برنامه‌ریزی کنند تا در آینده اتفاق بیفتد.»
او همچنین می‌گوید:‌ «در فصل زمستان که وارونگی هوا داریم و پایداری جوی وجود دارد و باد مناسب نیست که آلاینده‌ها را رقیق کند، به‌هیچ‌وجه نباید از سوخت مازوت اضافه شود. ما مخالفت را در جلسات مختلف اعلام کرده‌ و گزارش‌های‌مان را به دستگاه‌های ذی‌ربط داده‌ایم.» اما پاسخ چه بوده است؟ «پاسخ آن‌ها این است که به‌دلیل کاهش دما در زمستان با افزایش مصرف گاز در بخش خانگی و تجاری است، سوخت موردنیاز (گاز) کم می‌آید؛ درنتیجه چون نمی‌توانند سوخت موردنیاز منازل را تامین کنند، ناچارند مازوت بسوزانند.»
 او اضافه می‌کند: «نیروگاه‌های بخاری (سیکل ترکیبی) امکان مصرف هر سه نوع سوخت و مازوت‌سوزی پیش‌بینی شده، چرا که سیستم‌ آن‌ها طوری طراحی شده که می‌توانند سوخت مازوت هم استفاده کنند. مثل نیروگاه مفتح، شهید رجایی، شهید سلیمی نکا. اما نیروگاه‌های حرارتی یا گازی فقط یا گاز یا نفت و گاز می‌توانند استفاده کنند.»
 
کاهش مصرف گاز و بهبود وضعیت
 آنطور که کارشناسان می‌گویند «با توجه به محدود بودن گاز، راهکار کوتاه‌مدت این است که برای جلوگیری از اختلال در شبکه برق‌رسانی، مصرف گاز به اندازه پنج تا هفت درصد در بخش خانگی و تجاری کاهش یابد یا یک تا دو و نیم درجه کاهش دمای سیستم‌های گرمایشی
 رخ بدهد. به این ترتیب، کمبود سوخت نیروگاه‌ها مرتفع می‌شود.»
 به گفته معاون مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط‌‌زیست در ایران به‌دلیل
 ارزان بودن انرژی و فرهنگ مصرف، شدت مصرف انرژی سه برابر استاندارد انرژی است. اما درحال‌حاضر در کلان‌شهرهایی مثل اصفهان، کرج و تهران در چند سال اخیر به‌هیچ‌وجه مازوت استفاده نمی‌شود. او که عضو کمیته اضطرار سوخت است، مازوت‌سوزی در تهران را که سال گذشته خبرساز شده بود نیز تکذیب می‌کند و می‌گوید: «در تهران نزدیک به 10سال است که حکم قضایی برای ممنوعیت مازوت‌سوزی وجود دارد. فقط نیروگاه بعثت امکان مصرف مازوت دارد که از ابتدای دهه90 حکم قضایی داشته و پلمب است.» گل‌علیزاده اضافه می‌کند: «به‌طورکلی مشعل‌های این سه کلان‌شهر تهران، اصفهان و کرج پلمب است. پارسال در تهران با توجه به سکون هوا آلودگی شدت داشت. منابع انتشار آلودگی اما تغییری نکرده بود. هر سال زمستان وقتی با شرایط سکون هوا مواجه می‌شویم با توجه به وجود افزایش منابع انتشار متحرک و ساکن و خارج نشدن خودروها و موتور سیکلت‌های فرسوده، آلودگی هوا انکارناپذیر است.»
 
راهکار چیست؟
 کارشناسان می‌گویند؛ با توجه به تایید مازوت‌سوزی در سه استان تهران، اصفهان و البرز چند راه داریم؛ یکی اینکه گاز یا نفت و گاز در اختیار نیروگاه‌ها قرار دهند. آلودگی گاز کم است و برای نفت هم اگر تدابیری برای احتراق آن‌ها در نظر گرفته شود، آلودگی آن کنترل می‌شود. اما اگر نتوانند گاز و نفت و گاز را تامین کنند، مازوت می‌ماند.
 در این ارتباط یک راه‌حل سیستم کنترلی است که در کوتاه‌مدت جواب نمی‌دهد و دیگری گوگردزدایی (سولفورزدایی) از مازوت. درحال‌حاضر سه و نیم درصد از وزن حجمی مازوت گوگرد است اما اگر سولفورزدایی شود، میزان گوگرد آن به نیم درصد می‌رسد. در این رابطه هم وزارت نفت باید با وزارت نیرو هماهنگی کند تا این کار انجام شود.
از طرف دیگر بررسی‌ها نشان می‌دهد؛ اقدام قضایی واحدهای آلاینده هم انجام می‌شود. اما در پیگیری‌های قضایی نمی‌توان نیروگاه‌ها را تعطیل کرد. شرایط کشور به صورتی است که با افزایش مصرف در زمستان با کمبود و راهش این است که مشارکت جدی می‌خواهد. اگر مردم نمی‌خواهند خاموشی و آلودگی مصرف بهینه کنند.
 

captcha
شماره‌های پیشین