sobhe-no.ir
1303
چهارشنبه، ۰۳ آذر ۱۴۰۰
7
گزارش «صبح‌نو» درباره ناکامی یکی از پاک‌ترین وسایل حمل‌ونقل در بازار ایران و عدم استقبال مردم را بخوانید

چرخ موتورهای برقی ،روان نمی‌چرخد

علی جواهری / آلایندگی، آلودگی صوتی، حجم بالای تصادف و مواردی ازاین‌دست سبب شد تا جایگزینی موتورسیکلت‌های بنزینی با برقی بر سر زبان‌ها بیفتد. برای استفاده از آن‌ها تبلیغات بسیاری صورت گرفت و حتی از تسهیلات چند میلیون تومانی بلاعوض هم حرف‌هایی به میان آمد. پس‌از آن نمایندگان مجلس در قانون هوای پاک خودرو‌ها و موتورسیکلت‌های برقی تولید داخل را از پرداخت مالیات بر ارزش‌افزوده معاف کردند. اما از همان ابتدا بر سر موفقیت و شکست استفاده از این موتورسیکلت‌ها حرف ‌و حدیث بسیار بود. برخی استفاده از آن را ضرورتی برای کلان‌شهر‌هایی همچون تهران برمی‌شمردند و برخی آن را طرحی از پیش شکست‌خورده معرفی می‌کردند. به اعتقاد کارشناسان این حوزه، شناخت از این تکنولوژی یک‌شبه اتفاق نمی‌افتد و در کشور‌های صاحب سبک که با استقبال از این وسیله نقلیه روبه‌رو هستند برنامه‌ریزی بلندمدت، تنوع در فروش محصولات، افزایش بی‌وقفه کیفیت و کمیت عامل اصلی استفاده مردم از این وسیله نقلیه است. موضوع نخست استقبال نکردن مردم از موتورسیکلت برقی ازسوی مردم قیمت آن است. مدل‌های تک سرنشین آن حدود 20میلیون تومان دارد که مردم میلی برای خرید آن ندارند. بعد از این رده قیمتی قیمت موتورهای برقی پرطرفدار از 40میلیون تومان تا حدود 100میلیون تومان می‌رسد. اما مواردی چون پلاک نشدن، نبود خدمات پس‌ازفروش و قطعه یدکی، باجه‌های شارژ شهری و بسیاری از موارد دیگر باعث ناموفق شدن استفاده موتورهای برقی ازسوی مردم شده است.

صبح نو

گزارش «صبح‌نو» درباره ناکامی یکی از پاک‌ترین وسایل حمل‌ونقل در بازار ایران و عدم استقبال مردم را بخوانید

چرخ موتورهای برقی ،روان نمی‌چرخد

علی جواهری / آلایندگی، آلودگی صوتی، حجم بالای تصادف و مواردی ازاین‌دست سبب شد تا جایگزینی موتورسیکلت‌های بنزینی با برقی بر سر زبان‌ها بیفتد. برای استفاده از آن‌ها تبلیغات بسیاری صورت گرفت و حتی از تسهیلات چند میلیون تومانی بلاعوض هم حرف‌هایی به میان آمد. پس‌از آن نمایندگان مجلس در قانون هوای پاک خودرو‌ها و موتورسیکلت‌های برقی تولید داخل را از پرداخت مالیات بر ارزش‌افزوده معاف کردند. اما از همان ابتدا بر سر موفقیت و شکست استفاده از این موتورسیکلت‌ها حرف ‌و حدیث بسیار بود. برخی استفاده از آن را ضرورتی برای کلان‌شهر‌هایی همچون تهران برمی‌شمردند و برخی آن را طرحی از پیش شکست‌خورده معرفی می‌کردند. به اعتقاد کارشناسان این حوزه، شناخت از این تکنولوژی یک‌شبه اتفاق نمی‌افتد و در کشور‌های صاحب سبک که با استقبال از این وسیله نقلیه روبه‌رو هستند برنامه‌ریزی بلندمدت، تنوع در فروش محصولات، افزایش بی‌وقفه کیفیت و کمیت عامل اصلی استفاده مردم از این وسیله نقلیه است. موضوع نخست استقبال نکردن مردم از موتورسیکلت برقی ازسوی مردم قیمت آن است. مدل‌های تک سرنشین آن حدود 20میلیون تومان دارد که مردم میلی برای خرید آن ندارند. بعد از این رده قیمتی قیمت موتورهای برقی پرطرفدار از 40میلیون تومان تا حدود 100میلیون تومان می‌رسد. اما مواردی چون پلاک نشدن، نبود خدمات پس‌ازفروش و قطعه یدکی، باجه‌های شارژ شهری و بسیاری از موارد دیگر باعث ناموفق شدن استفاده موتورهای برقی ازسوی مردم شده است.

موتورسیکلت‌های فرسوده به‌عنوان یکی از منابع اصلی آلودگی هوای پایتخت و دیگر کلان‌شهرها به شمار می‌روند که برای مقابله با این معضل، استفاده از موتورسیکلت‌های برقی بارها توصیه شده اما با وجود گذشت چند سال، استقبال چندانی از این نوع موتورسیکلت‌ها نشده است. وضعیت موتورسیکلت‌ها در تهران به یک داستان دنباله‌دار تبدیل شده که هیچ پایانی نمی‌توان برای آن متصور شد، حدود سه‌میلیون موتورسیکلتی که عمدتا زیر بار هیچ محدودیت، ممنوعیت و نظارتی نمی‌روند و آلایندگی زیادی نیز به هوای تهران تزریق می‌کنند. کارشناسان معتقدند سهم بالای موتورسیکلت‌ها در تولید آلایندگی هوای تهران، می‌طلبد که فکری اساسی برای این حدود سه‌میلیون وسیله آلاینده که عمدتا کاربراتوری هستند، شود اما تقریبا تمامی برنامه‌هایی که در راستای ارتقای وضعیت این وسیله‌نقلیه که وسیله کسب تعداد زیادی از افراد نیز هست یا به شکست برخورده یا در محاق مانده است. کارشناسان معتقدند براساس گزارش‌ها، حدود ۳.۵میلیون دستگاه موتورسیکلت در شهر تهران تردد دارند و حدود ۹۵درصد موتورسیکلت‌های پایتخت از نوع کاربراتوری هستند، این در حالی است تحقیقات نشان می‌دهد یک موتورسیکلت کاربراتوری حداقل معادل پنج خودرو با استاندارد یورو۲ آلایندگی تولید می‌کند و به عبارتی دیگر، براساس اطلاعات سیاهه انتشار شهر تهران، سهم موتورسیکلت‌ها در تولید آلایندگی گازی در حدود ۲۱درصد و در تولید ذرات معلق ۱۰درصد است. جالب‌تر اینکه چند روز قبل حسین مقدم، مدیرعامل ستاد مرکزی معاینه فنی شهر تهران اعلام کرد: «طی هشت‌ماه نخست سال تنها ۱۶۰دستگاه موتورسیکلت برای معاینه فنی به ۱۱خط مکانیزه موتورسیکلت احداث‌شده ازسوی شهرداری تهران مراجعه کرده‌اند.»
 این حجم آلایندگی موتورسیکلت‌ها در حالی است که طی سالیان اخیر شهرداری تهران به‌عنوان یکی از متولیان حل آلودگی هوای پایتخت، پیشنهادات و راهکارهای مختلفی را ارائه و امتحان کرده است که برخی از آن‌ها در حد ایده و کارهای مقدماتی ماند و برخی از راهکارها نیز در پیچ نوسانات قیمتی و ارز، زمین‌گیر شده است؛ بااین‌حال مشاور اقتصادی و سرمایه‌گذاری معاونت حمل‌ونقل و ترافیک شهرداری تهران معتقد است که می‌توان با عزمی راسخ و اراده‌ای قوی نسخه موتورسیکلت‌های کاربراتوری را در یک بازه زمانی مشخص پیچید. اما تلاش‌ها برای جایگزینی موتورهای برقی همچنان ادامه دارد.
 
هدف 10درصدی
«محسن منصوری»، استاندار تهران از برنامه‌ریزی برقی کردن ۱۰درصد موتورسیکلت‌های تهران گفت: یکی از تاکیدات اصلی رییس‌جمهور و یکی از برنامه‌هایی که بنده در جلسه هیات دولت ارائه کردم موضوع آلودگی هوا بود و در این خصوص لازم است به تمهیدات لازم اتخاذ شود. درمورد موتورسیکلت‌های برقی نیز مستحضر هستید که آلایندگی یک موتورسیکلت کاربراتوری بعضا به اندازه 6تا 8 دستگاه خودروی سواری است. 


وی با بیان اینکه خوشبختانه دانش و تکنولوژی ساخت موتورسیکلت‌های برقی را داریم، گفت: سه کارخانه تولید موتورسیکلت در تهران فعال است که بزرگ‌ترین این کارخانه‌ها مجوز ساخت ۱۰هزار دستگاه موتورسیکلت برقی را دریافت کرده است و ما نیز برنامه داریم تا در گام اول ۱۰درصد موتورسیکلت‌ها در استان تهران برقی شوند. وی با بیان اینکه موتورسیکلت‌های برقی آلایندگی کمی دارند، درباره زیرساخت‌های فعالیت این موتورسیکلت‌ها نظیر جایگاه شارژ نیز گفت: این موضوع ارتباط مستقیمی با عرضه و تقاضا دارد و درصورتی‌که تعداد موتورسیکلت‌های برقی افزایش یابد طبیعتا جایگاه‌هایی برای شارژ آن نیز در نظر گرفته می‌شود. منصوری درباره قانون هوای پاک نیز گفت: ما در موضوع هوای پاک قانون بسیار خوبی داریم که البته یکسری محدودیت‌ها و عدم هماهنگی‌ها در این زمینه وجود دارد که باید آن را حل کنیم.
 
ایرادهایی که آزار می‌دهند
«محمد مشیری» یکی از موتورسوارانی است که سال‌ها موتوربرقی‌اش در پارکینگ خانه‌اش خاک می‌خورد. او به خبرنگار «صبح‌نو» می‌گوید: «از موتورم فقط چند ماه استفاده کردم. قطعه‌های برقی‌اش خیلی زود خراب شد. اول اینکه قطعاتش نیست و دوم اینکه باتری‌اش خیلی زود تمام می‌شود و در همان مدتی که کار می‌کرد چندبار در خیابان ماندم. متاسفانه هیچ برنامه‌ریزی دقیق برای واردات این موتورها صورت نگرفته است. همه چیز برای مردم ما چندبرابر قیمت است. ماشین را باید چند ده‌برابر بخریم و خودروهای برقی برای داشتن هوای پاک هم باید به‌سختی دست‌مان برسد. وقتی امکانات و شرایط همه چیز فراهم شود مردم هم فرهنگش را دارند از آن چیز استفاده کنند. وقتی موتوربرقی را که چند ماه کار می‌کند و خدماتی ندارد می‌خواهند به مردم بفروشند کسی نمی‌خرد و هوا آلوده می‌شود.» «ناصر رضایی» که یک موتور بنزینی دارد در پاسخ این سوال که چرا موتور برقی خریداری نمی‌کند، می‌گوید: «موتور برقی گران است. جدا از این، جایگاه شارژ برای آن در سطح شهر وجود ندارد. من روزانه 12ساعت با موتور کار می‌کنم و با یک بانک بنزین چند روز در تهران کارهایم را انجام می‌دهم. ولی موتور برقی چنینی امکانی را ندارد.»
 دردسر نبود اطلاعات کافی
فروشندگان دلیل تقاضای پایین موتورسیکلت‌های برقی را نبود قطعات و لوازم یدکی، نداشتن گارانتی مناسب، کمبود تنوع و سرعت پایین عنوان می‌کردند. یکی از فروشندگان می‌گوید: «در ترافیک تهران هیچ موتورسواری نمی‌تواند با سرعت بیشتر از ۱۰۰کیلومتر بر ساعت براند؛ بنابراین دلیل اصلی تقاضای کم موتورسیکلت‌های برقی، سرعت پایین نیست؛ مشکل این است که مردم دوست دارند سوار وسیله نقلیه بزرگ شوند و اگزوزهای موتورشان صداهای ناهنجار داشته باشد اما موتورسیکلت‌های برقی تقریبا بی‌صدا حرکت می‌کنند.»
این فروشنده عمر کوتاه باتری موتورسیکلت‌های برقی را نیز از دیگر عوامل تقاضای کم این وسیله نقلیه بیان می‌کند و می‌‌افزاید: «زمان طولانی که موتورسیکلت‌های برقی در گمرک و فروشگاه، بدون استفاده می‌مانند، عمر باتری آن‌ها کم می‌شود و گارانتی مناسبی هم برای تعویض آن در کشور وجود ندارد، تعمیرکنندگان موتورسیکلت هم اطلاعات کافی برای تعمیر موتورسیکلت‌های برقی ندارند.»
 
نبود زیرساخت‌ها
«محمد منصوری»، کارشناس خودروهای الکتریکی درباره دلیل موفق نبودن موتورهای برقی در ایران به خبرنگار «صبح‌نو» می‌گوید: «در کل موتورسیکلت‌های برقی در دنیا چندان موفق نیستند و تنها در کشور‌هایی موفق‌اند که سوخت در آن‌ها گران است. چراکه تنها با توجیه آلودگی هوا نمی‌توان مردم را راضی به استفاده از این موتورسیکلت‌ها کرد. درحقیقت موتورسیکلت‌های برقی در دنیا هم چندان موفق نبوده‌اند و نتوانستند اهداف سازندگان را آن‌گونه که باید و شاید برآورده کنند. ساخت موتور‌های برقی به دهه ۱۸۸۰ برمی‌گردد اما استقبال چندانی از آن‌ها نشد و برای مدت نسبتا طولانی تولید آن‌ها متوقف شد. پس‌از آنکه ماشین‌های برقی ساخته شدند تولیدات آن‌ها هم از سر گرفته شد اما همچنان نتوانستند جای خود را در میان وسایط نقلیه پاک پیدا کند چراکه به‌زعم کارشناسان هنوز جای کار بسیاری دارند. در دنیا استفاده از این موتورسیکلت‌ها بیشتر در ایتالیا و کشور‌های شرق آسیا رواج دارد و عمدتا ازسوی زنان مورد استقبال واقع ‌شده است.» این کارشناس خودرو می‌گوید: «تا زمانی که چالش بی‌تفاوتی فرهنگی درمورد آلایندگی و آلودگی صوتی، قیمت بالا و هزینه‌های جانبی همچون چالش باتری وجود دارد استفاده از این خودرو‌ها برای افراد توجیه ندارد. وقتی می‌شود با دو لیتر بنزین چندین ساعت رانندگی کرده و کل تهران را طی کرد موتور برقی حرفی برای گفتن ندارد.»
 او درمورد شارژ این موتور‌ها می‌گوید: «هر باتری بیشتر از ۷۰کیلومتر پیمایش را جواب نمی‌دهد. در دنیا مراکز شارژ سیار وجود دارد به این شکل که افراد باتری خالی خود را تحویل داده و باتری پر می‌گیرند. اما در ایران مراکز شارژ جا نیفتاده است و بدون در دسترس بودن مکان‌های شارژ باطری نمی‌توان انتظار داشت افراد از این وسایط نقلیه استقبال کنند. در کل موفقیت این وسایل نقلیه در کشور منوط به ایجاد زیرساخت‌ها و ارائه خدمات پس‌ازفروش به مصرف‌کنندگان است. برای اینکه بتوان برای ۱۰هزار موتورسیکلتی که وارد کشور شده مشتری‌یابی کرد باید یک سازمان و نهاد متولی ایجاد زیرساخت‌ها شده و در مقابل قیمت‌های بالا از مصرف‌کننده حمایت کند. همچنین برای افرادی که از طریق این وسیله نقلیه امرارمعاش می‌کنند هم موتور‌های ارزان‌تر وارد شده و تسهیلات مناسب در نظر گرفته شود. نگاهی به جمیع جوانب نشان می‌دهد که برای ورود این وسایط نقلیه پاک به سیستم حمل‌ونقل راه طولانی پیش روست هر چند مسکوت ماندن پرونده آن‌ها برای همیشه محتمل‌تر به نظر می‌رسد.»

موتورسیکلت‌های برقی در دنیا هم چندان موفق نبوده‌اند و نتوانستند اهداف سازندگان را آن‌گونه که باید و شاید برآورده کنند 

captcha
شماره‌های پیشین