sobhe-no.ir
1294
شنبه، ۲۲ آبان ۱۴۰۰
4
«صبح‌نو» دلایل و آثار تغییر دبیرکل حزب کارگزاران را بررسی کرده است

کرباسچی رفت

آن‌گونه كه پیش‌بینی می‌شد، غلامحسين كرباسچي از دبیرکلی حزب کارگزاران سازندگی کناره گرفت. محمد عطريانفر دليل اين تغيير را اصرار كرباسچي عنوان و تاکید کرد که او مسوول كميته سياسي حزب خواهد شد. گفتني است مرعشي به نسبت كرباسچي از نظر تفكر و ارتباطات داراي روابط بهتري با اتحادملت و طيف چپ اصلاحات است. اين تغيير را بايد واكنشي به غروب راست ميانه و به‌خصوص حسن روحاني در سياست ايران و ناكامي حزب كارگزاران در دو انتخابات اخير هم دانست.

صبح نو

«صبح‌نو» دلایل و آثار تغییر دبیرکل حزب کارگزاران را بررسی کرده است

کرباسچی رفت

آن‌گونه كه پیش‌بینی می‌شد، غلامحسين كرباسچي از دبیرکلی حزب کارگزاران سازندگی کناره گرفت. محمد عطريانفر دليل اين تغيير را اصرار كرباسچي عنوان و تاکید کرد که او مسوول كميته سياسي حزب خواهد شد. گفتني است مرعشي به نسبت كرباسچي از نظر تفكر و ارتباطات داراي روابط بهتري با اتحادملت و طيف چپ اصلاحات است. اين تغيير را بايد واكنشي به غروب راست ميانه و به‌خصوص حسن روحاني در سياست ايران و ناكامي حزب كارگزاران در دو انتخابات اخير هم دانست.

«صبح‌نو» در شماره 11مهرماه در گزارشی احتمال تغییر و تحولات در رأس حزب کارگزاران سازندگی به‌ویژه مسند دبیرکلی، پس از اعلام کناره‌گیری تنی چند از اعضای حزب را مطرح کرد. «صبح‌نو» در آن گزارش تاکید کرد: «کرباسچی که سال‌هاست بر مسند دبیرکلی کارگزاران حضور دارد به نظر می‌رسد با توجه به حمایت تمام‌قدش از ایده مشارکت در انتخابات1400 و حمایت از شخص عبدالناصر همتی، موردانتقاد و فشار جدی سایر اعضای کارگزاران قرار دارد و همین امر احتمال تغییر او را بالا برده است. فترت بال راست کارگزاران نتیجه طبیعی حمایت این بال از مشارکت حداکثری در انتخابات و متعاقب آن شکست مطلق همتی است.»

تحلیل «صبح‌نو» پس از آن مطرح شد که تعدادی از اعضای شورای مرکزی کارگزاران که برخلاف طیف راست کارگزاران، رویکردهایی غیرمحافظه‌کارانه نسبت‌به ساحت سیاست ازجمله در قبال انتخابات1400 داشتند، از ادامه همکاری با این حزب انصراف دادند. فرزانه ترکان با انتقاد از سیاست‌های قدرت‌محورانه کادر رهبری حزب گفت: «مشکل ما در حزب این است که فقط به جهت اینکه در قدرت جایی داشته باشند، وارد سیاست شدند، درصورتی‌که من فکر می‌کنم برای حل مشکلات باید برنامه‌ریزی صورت می‌گرفت». همزمان با ترکان، اخباری بیرون آمد که یدالله طاهرنژاد و حسین مرعشی هم از حضور در شورای مرکزی استعفا داده‌اند.

کرباسچی پس از دو دهه رفت 
بروز اختلاف میان دو بال راست و چپ کارگزاران سازندگی بر سر رویکردهای انتخاباتی حزب، آنطور که پیش‌بینی می‌شد به کناررفتن غلامحسین کرباسچی از دبیرکلی حزب پس از بیش از دو دهه، منجر شد. در همین باره، محمد عطریانفر، رییس کنگره حزب کارگزاران از انتخاب حسین مرعشی به‌عنوان دبیرکل و کرباسچی به‌عنوان رییس کمیته سیاسی حزب در جلسه شورای مرکزی این حزب خبر داد. عطریانفر گفت: «با رأی شورای مرکزی، محسن هاشمی رییس این شورا باقی ماند و در ادامه ترکیب بقیه اعضای هیات‌رییسه تغییر کرد». او درباره نحوه کناررفتن کرباسچی از دبیرکلی حزب نیز گفت: «با توجه به جامعیت حسین مرعشی درنهایت اعضا او را برای سمت دبیرکلی داوطلب کردند که البته او هم برای پذیرفتن این سمت مقاومت می‌کرد و خواستار ادامه فعالیت کرباسچی به‌عنوان دبیرکل بود.»
عطریانفر درباره انصراف کرباسچی از عدم نامزدی برای جایگاه دبیرکلی، به دلایلی اشاره کرد که در نوع خود قابل‌تامل بود و می‌تواند به‌نوعی گویای وجود برخی شکاف‌ها در درون حزب باشد. عطریانفر دراین‌باره گفت: «کرباسچی در دو تا سه سال گذشته به دلایل کاملا قابل‌فهم و موجه چون شرایط سیاسی موجود و تغییر ذائقه فعالیت‌های اجرایی، از اعضا می‌خواست نسبت‌به انتخاب دبیرکل جدید اقدام کنند که با مخالفت و اصرار آن‌ها مواجه می‌شد.»
هرچند عطریانفر سعی کرده تغییر در رأس کارگزاران را امری دلخواه و عادی برای کرباسچی جلوه بدهد اما آنجا که تصریح داشت کرباسچی از دو تا سه‌سال پیش به‌دلیل «شرایط سیاسی موجود» و «تغییر ذائقه فعالیت‌ها» خواستار کناره‌گیری بوده، در نوع خود نشانه افزایش فشار از درون کارگزاران علیه کرباسچی است که درنهایت مجموعه کارگزاران را به اعمال تغییر دبیرکل مجاب ساخت.

مهجوریت یاران پس از سقوط کرباسچی؟
آنطور که حدس زده می‌شد، تغییر کرباسچی امری عادی و صرفا برآمده از فعل و انفعالات دموکراتیک در درون یک حزب نبود و در نوع خود پشت‌صحنه مناقشه‌انگیز داشت. این پشت‌صحنه مناقشه‌انگیز آنجایی خود را نشان داد که کرباسچی چندی پس از کناره‌گیری از دبیرکلی حزب، در مطلبی اینستاگرامی خبر از توقف انتشار روزنامه سازندگی (ارگان مطبوعاتی حزب) داد.
هرچند محمد عطریانفر سعی داشت با گفتن اینکه «اتفاق ویژه‌ای صورت نگرفته و این توقف به‌دلیل فنی بوده» توقف در انتشار روزنامه را امری عادی جلوه بدهد اما توضیحات کرباسچی بر ابهام‌ها و وجود اختلافات احتمالی پشت پرده افزود. کرباسچی در کنار بدهی سنگین و کمبود کاغذ، از استعفای محمد قوچانی از سردبیری روزنامه در تاریخ 18آبان و «عدم همراهی و احیانا مخالفت ارکان حزب با انتشار روزنامه» به‌عنوان عمده دلایل توقف در انتشار روزنامه سازندگی نام برد.


استعفای قوچانی از سردبیری سازندگی و مخالفت ارکان حزب کارگزاران با انتشار این روزنامه، در شرایطی است که قوچانی یکی از عناصر مهم طیف راست حزب و از چهره‌های نزدیک به ایده‌های سیاسی کرباسچی به‌خصوص در جریان انتخابات1400 بود؛ انتخاباتی که تغییر و تحولات اخیر در کارگزاران منبعث از آن است اما در انتخابات اخیر چه اتفاقاتی رخ داد که امروز کارگزاران چوب آن را می‌خورد؟   
صف‌آرایی چپ و راست در کارگزاران
دو انتخابات1400 و مجلس یازدهم در اسفند سال98، آغازگر تغییر و تحولات گسترده‌ای در جبهه اصلاحات و متعاقب آن در حزب کارگزاران سازندگی بود. در هر دو انتخابات، حزب کارگزاران سازندگی محوریت ایده مشارکت اصلاح‌طلبان در انتخابات را به دست گرفت و با وجود قدرتمندی ایده تحریم، بخشی از نیروهای اصلاح‌طلبی را بسیج و به دادن لیست انتخاباتی در تهران و ایجاد ائتلاف موسوم به «ائتلاف جمهور» برای حمایت از عبدالناصر همتی همت گماشت. مشارکت‌جویی حزب کارگزاران و اقدام علیه تحریم خواهی جناح رادیکال اصلاحات، انتقادات فراوانی را متوجه سران این حزب به‌خصوص شخص کرباسچی کرد. منتقدان بر این باور بودند که سیاست حزب کارگزاران با سویه مشارکت در انتخابات و مشارکت در قدرت، برخلاف انگاره‌ها و آرمان‌های اصلاح‌طلبی است و موجب تنزل و ریزش جایگاه اجتماعی اصلاح‌طلبان می‌شود. منتقدان بر این باور بودند که حزب کارگزاران سازندگی خاصه شخص کرباسچی با لبیک گفتن به ندای ساخت قدرت برای حضور در انتخابات، اصلاحات را با مساوی و مترادف قدرت‌جویی ساخته و از توجه به سایر وجود اصلاح‌طلبی ازجمله قدرتمند ساختن جامعه مدنی بازمانده است.
دیالکتیک میان دو طیف چپ و راست اصلاحات در انتخابات اخیر ریاست‌جمهوری به اوج خود رسید. کرباسچی با حمایت ضمنی از نامزدی علی لاریجانی و احتمال حمایت اصلاح‌طلبان از رییس پیشین مجلس، بار دیگر در تیررس انتقاد و هجمه اصلاح‌طلبان رادیکال قرار گرفت. حتی پس از ردصلاحیت لاریجانی و باقی ماندن تنها دو نامزد نزدیک به جبهه اصلاحات (همتی و مهرعلیزاده)
 باز هم این کرباسچی بود که از ایده مشارکت و از همتی حمایت کرد و درنهایت با تلاش او «ائتلاف جمهور» متشکل از 15حزب اصلاح‌طلب منشعب از «جبهه اصلاحات ایران» به وجود آمد.
بااین‌حال، اختلاف رویکرد بر سر مشارکت یا تحریم انتخابات1400 صرفا محدود به طیف چپ و راست در جبهه اصلاحات نبود و خود حزب کارگزاران هم دچار تفرق میان چپ (رادیکال‌ها) و راست (عملگرایان) شد؛ به‌گونه‌ای که افرادی نظیر قوچانی و عطریانفر طرفدار ایده حمایت از نامزد ائتلافی مشخصا لاریجانی بودند اما حسین مرعشی (در طیف چپ کارگزاران) هرگونه حمایت از نامزد ائتلافی را مردود می‌دانست. مرعشی روز 18اردیبهشت در گفت‌وگویی با «تسنیم» صراحتا گفت: «آقای لاریجانی خصوصا در صداوسیما که بودند، در فضای سال76 خیلی با اصلاح‌طلبان درگیر بودند و از این بابت زمینه‌ای برای همکاری مشترک آقای لاریجانی و اصلاح‌طلبان وجود ندارد».
پس از شکست اصلاحات در انتخابات، فشارها علیه کارگزاران و شخص کرباسچی فزونی گرفت. هجمه‌کنندگان معتقد بودند که با مشارکت‌طلبی امثال کرباسچی و درنتیجه شکست معنادار همتی، آبروی اصلاحات و اصلاح‌طلبان رفت و مقصر اصلی این شکست، شخص کرباسچی است. به‌زعم گروه منتقد چنانچه اصلاحات بعد از جریان ردصلاحیت‌ها به‌طور یکپارچه پشت ایده تحریم درمی‌آمد و از همتی حمایت نمی‌کرد، می‌توانست در آینده همچنان به‌عنوان جریان سیاسی دارای بدنه اجتماعی متشکل و قدرتمند ظاهر شود اما در شرایط فعلی و پس از شکست معنادار در انتخابات، باید تا مدت‌ها متحمل ریشخند جریان رقیب شود چون نامزد موردنظرش از میان چهار نفر، رتبه نازل سوم را کسب کرد.
 
آیا انشعاب در پیش است؟ 
قطبی شدن فضای اصلاحات، سرانجام به درون حزب کارگزاران هم سرایت کرد و باعث فشار طیف چپ حزب (منتقدان سیاست تعامل با ساخت قدرت به هر قیمت) علیه طیف راست یا محافظه‌کار حزب شد. پس از کناره‌گیری اعتراضی برخی اعضای طیف چپ حزب نظیر ترکان، طاهرنژاد و مرعشی از عضویت در شورای مرکزی انتظار می‌رفت که مقدمات تحولات عمیق‌تر در حزب فراهم شود که پس از کناررفتن کرباسچی این انتظار برآورده شد. اما سوال اینجاست که کناررفتن کرباسچی از دبیرکلی حزب و متعاقب آن استعفای قوچانی از سردبیری روزنامه سازندگی، آیا انتهای کار است یا مقدمه‌ای است بر دگرگونی‌های وسیع در حزب؟ آنطور که هدایت‌الله آقایی، از اعضای طیف چپ حزب کارگزاران معتقد است، باید شاهد انشعاب در این حزب باشیم. او چندی پیش در گفت‌وگو با مثلث‌آنلاین با اشاره به اختلافات در درون حزب، تصریح کرد: «مدت زیادی است که در حزب کارگزاران انتقادهای گسترده‌ای به موضع‌گیری‌های آقای کرباسچی ابراز می‌شود؛ مشخصا نسبت‌به مواضعی که او از سال98 نسبت‌به انتخابات مجلس گرفت تا اخیرا و در انتخابات ریاست‌جمهوری و شوراها. این تصمیم‌گیری با انتقادهای جدی اعضای شورای مرکزی حزب مواجه شد. هم تعداد قابل‌توجهی از اعضای حزب و هم بسیاری از اصلاح‌طلبان و البته مردم انتظار دارند که احزاب اصلاح‌طلب، رفتاری اصلاح‌طلبانه داشته باشند اما تصمیمات آقای کرباسچی و افرادی نزدیک به او اصلاحات را عملا به‌سمت اصولگرایان کشاند؛ بنابراین ما شاهد انشعاب مبارکی در اصلاحات خواهیم بود و مشخصا باید انتظار داشته باشیم که حزب کارگزاران هم در این میان منشعب شود».

پس از شکست اصلاحات در انتخابات 1400، فشارها علیه کارگزاران و شخص کرباسچی فزونی گرفت. هجمه کنندگان معتقد بودند که با مشارکت طلبی امثال کرباسچی و در نتیجه شکست معنادار همتی، آبروی اصلاحات و اصلاح طلبان رفت و مقصر اصلی این شکست، شخص کرباسچی است 

captcha
شماره‌های پیشین