sobhe-no.ir
1267
یکشنبه، ۱۱ مهر ۱۴۰۰
3
استعفای حسین مرعشی از حزب کارگزاران را می توان آغاز تغییرات در این حزب پس از انتخابات 1400 دانست

پایان عصر کرباسچی؟

بعدازآنکه فرزانه ترکان از عضویت در حزب کارگزاران سازندگی انصراف داد، دو روز قبل خبر رسید که حسین مرعشی(رییس کمیته سیاسی حزب کارگزاران) و یدالله طاهرنژاد دو عضو نامدار شورای مرکزی هم با اسم جوانگرایی و لزوم میدان دادن به نیروهای جوان، از حزب کناره گرفته‌اند. روند تغییر و تحولات در حزب «مریدان هاشمی»، چرا تا این حد عمیق و وسیع شده است؟

نگاه

تصویر اروپای جدید

حنیف غفاری

صبح نو

استعفای حسین مرعشی از حزب کارگزاران را می توان آغاز تغییرات در این حزب پس از انتخابات 1400 دانست

پایان عصر کرباسچی؟

بعدازآنکه فرزانه ترکان از عضویت در حزب کارگزاران سازندگی انصراف داد، دو روز قبل خبر رسید که حسین مرعشی(رییس کمیته سیاسی حزب کارگزاران) و یدالله طاهرنژاد دو عضو نامدار شورای مرکزی هم با اسم جوانگرایی و لزوم میدان دادن به نیروهای جوان، از حزب کناره گرفته‌اند. روند تغییر و تحولات در حزب «مریدان هاشمی»، چرا تا این حد عمیق و وسیع شده است؟

روز گذشته بود که محمد عطریانفر، از اعضای ارشد حزب کارگزاران سازندگی در گفت‌وگو با برنا، خبر از کناره‌گیری حسین مرعشی و یدالله طاهرنژاد از شورای مرکزی این حزب داد. عطریانفر درعین‌حال این کناره‌گیری را نه به‌خاطر اختلاف سلیقه سیاسی بلکه به‌خاطر لزوم پوست‌اندازی و جوانگرایی در کارگزاران دانست. عطریانفر دراین‌باره 
اظهار کرد: آقایان مرعشی و طاهرنژاد تکیه‌گاه بسیاری از نیروهای جوان حزب هستند و علاقه‌مندی آن‌ها این است که نیروهای جوان‌تر بیایند و مناصب حقوقی حزب را عهده‌دار شوند و یک امر طبیعی است، اصلا دلالت بر هیچ اختلاف سلیقه سیاسی نیست. وی اضافه کرد: آن‌ها(مرعشی و طاهرنژاد) هیچ‌گاه از عضویت حزب انصراف نداده‌اند؛ آن‌ها قصد دارند جای خود را در شورای مرکزی به جوان‌ترها واگذار کنند. عطریانفر درعین‌حال با انتقاد از اقدام فرزانه ترکان دیگر عضو کارگزاران، تصریح داشت که بهتر بود او برای تحقق تدبیر سیاسی خود بدون سروصدا استعفا بدهد.
برخلاف آنچه عطریانفر تلاش دارد تغییر و تحولات در کارگزاران و کناره‌گیری اعضای شاخص آن نظیر مرعشی و طاهرنژاد را امری دموکراتیک و در راستای پوست‌اندازی در این حزب جلوه بدهد، نحوه استعفای فرزانه ترکان و اعتراض شدید او نسبت‌به سیاست‌های حاکم بر این حزب نشان می‌داد که شرایط آنطور که عطریانفر سعی در القای آن دارد، چندان نرمال و معمولی نیست. ترکان عضو سابق حزب کارگزاران چندی پیش در گفت‌وگویی با اعلام خبر استعفایش از حزب اظهار کرده بود: من به‌دلیل زاویه‌ای که با برخی سیاست‌های حزب کارگزاران خصوصا در انتخابات اخیر پیدا کردم، از عضویت در حزب کارگزاران استعفا دادم. چند تن از افراد صاحب‌رأی و بزرگان حزب هم علاوه‌بر من از عضویت در حزب کارگزاران استعفا دادند. ترکان تصریح کرد: مشکل ما در حزب و در جامعه بزرگ‌تر یعنی اصلاح‌طلبان این است که با زاویه بسته خودشان و فقط به جهت اینکه در قدرت جایی داشته باشند، وارد سیاست شدند و به مشکلات جامعه نگاه کردند درصورتی‌که من فکر می‌کنم برای حل مشکلات باید برنامه‌ریزی صورت می‌گرفت. وی اضافه کرد: اگر قرار باشد که همیشه دبیر و رییس ما و کمیسیون سیاسی ما همان افرادی باشند که 15 و 20سال قبل بودند نمی‌توان تغییری حس کرد چراکه این افراد هر کاری که بلد بودند و هرچه به ذهن‌شان رسیده تا امروز انجام داده‌اند، باید اجازه بدهیم که ایده‌های نو و جوان‌هایی که خلاق هستند بیایند و برنامه، کمک و راهکار ارائه بدهند.
 
چرا کارگزاران اینطور شد؟
 به نظر می‌رسد که تحلیل روندها در انتخابات1400 و نوع نسبت اصلاحات با این روندها، مهم‌ترین نقطه برای پاسخ به چرایی انصراف‌ها و کناره‌گیری‌های اخیر در کارگزاران سازندگی باشد. اصلاح‌طلبان در خرداد 1400 بر سر اینکه با پدیده انتخابات چگونه باید برخورد کرد، دچار شقاق و فراق بزرگی شدند. بر همین اساس، عده‌ای از اعضای جبهه اصلاحات ایران(نهاد اجماع‌ساز اصلاحات) پشت سیاست حمایت از گزینه واحد درآمدند اما عده‌ای وسیع‌تر، «تحریم» را بر «مشارکت فعال» ترجیح دادند. پس از محرزشدن شکست مطلق عبدالناصر همتی، آن‌هایی که انتخابات را تحریم کرده بودند، علیه آن‌ها که «ائتلاف جمهور» را ترتیب دادند موضع سخت گرفتند. تحریم‌طلبان مشخصا بلوک متصل به حزب اتحادملت(بدیل حزب مشارکت) حزب کارگزاران سازندگی و اقمار آن را به قدرت‌طلبی، فرصت‌طلبی و تنزل مفهوم اصیل اصلاح‌طلبی متهم کردند؛ در مقابل حزب کارگزاران سازندگی هم ایده تحریم‌طلبی را مغایر اصلاحات و همسان چریکیسم و اقدامات براندازانه ارزیابی کرد. چنین درگیری‌های نظری و فکری و کلامی، پس از انتخابات ریاست‌جمهوری هم از جبهه اصلاحات
 دست نکشید و برعکس، عمق و وسعت بیشتری یافت. نکته مهم این بود که نزاع میان تحریم‌طلبی و مشارکت‌طلبی، مختص جبهه اصلاحات در معنای کلان ماجرا نبود و تک‌تک اجزای این جبهه نیز در درون خود با این ثنویت، درگیر بودند.
   
اختلاف میان بال چپ و راست کارگزاران
 بنابر آنچه اخبار به ما می‌گویند، کارگزاران سازندگی ایران که در ظاهر به نظر نمی‌رسید با دوگانه مزبور(تحریم-مشارکت) کلنجار و مساله‌ای داشته باشد و هیبت و هیات بیرونی‌اش، وحدت حول ایده «مشارکت‌طلبی» و «قدرت‌جویی» را نشان می‌داد هم دچار برخی اختلافات درونی درباره امر قدرت و نسبت اصلاحات با ساحت سیاسی کشور شده است؛ این اختلافات به‌اندازه‌ای بوده که فرزانه ترکان و یدالله طاهرنژاد، دو تن از اعضای ارشد و موثر کارگزاران سازندگی را به استعفا از حزب واداشت. نکته مهم درباره اختلافات اخیر در حزب کارگزاران این است که این اختلاف، میان دو بال اصلی کارگزاران یعنی «چپ» با رویکردهای رادیکالی و «راست» با زمینه‌های عملگرایانه بروز کرده است. از دیرباز و براساس مواضع سیاسی اعضای حزب کارگزاران، ایشان به دو بال راست و چپ تقسیم شده‌اند؛ بر این اساس می‌توان محسن هاشمی، کرباسچی، قوچانی و عطریانفر را چهره‌های اصلی بال راست و مرعشی، فائزه هاشمی، طاهرنژاد و ترکان را چهره‌های اصلی بال چپ تلقی کرد. در انتخابات اخیر ریاست‌جمهوری هم تفاوت اندیشه‌ای و معرفتی این دو بال به‌وضوح خود را نشان داد. درحالی‌که افرادی نظیر کرباسچی یا عطریانفر به جد طرفدار حمایت از علی لاریجانی بودند، چهره‌هایی نظیر مرعشی با ایده حمایت از نامزد اجاره‌ای/ائتلافی به‌سختی به مخالفت برخاستند. در همین راستا، چهره‌هایی نظیر فائزه هاشمی از اساس با شرکت در انتخابات مخالفت کردند و ایده تحریم را پروبال دادند؛ بنابراین و در شرایطی که بال راست کارگزاران قائل به مشارکت در انتخابات بود، بال چپ شرکت در انتخابات به هر قیمتی را محکوم می‌کرد؛ اختلاف سلیقه سیاسی میان این دو بال، امری بود که می‌شد در کلام فرزانه ترکان درباره علت استعفایش، به‌وضوح دید؛ آنجا که گفت: «مشکل ما در حزب این است که فقط به جهت اینکه در قدرت جایی داشته باشند، وارد سیاست شدند، درصورتی‌که من فکر می‌کنم برای حل مشکلات باید برنامه‌ریزی صورت می‌گرفت».
 
احتمال کناره‌گیری کرباسچی و محسن هاشمی؟
 در کنار استعفای رسمی فرزانه ترکان، از شورای مرکزی و کناره‌گیری مرعشی و طاهرنژاد به اسم لزوم توجه به جوانگرایی، اکنون حزب کارگزاران سازندگی با چالش انتخاب کادر رهبری خود مواجه است. پس از برگزاری آخرین کنگره حزب کارگزاران سازندگی در تاریخ 30بهمن‌ماه 1399 و متعاقب آن انتخاب اعضای شورای مرکزی و آغاز دوره جدید این شورا در نیمه دوم شهریورماه سال جاری، اکنون کارگزارانی ها مشغول رایزنی‌های فشرده برای انتخاب کادر رهبری(کادر رهبری کارگزاران شامل دبیرکل، سخنگو و ریاست شورای مرکزی است) جدید خود هستند. از میان اجزای کادر رهبری، حسین مرعشی رسما کناره‌گیری کرد و اکنون بحث اصلی شورای مرکزی کارگزاران این است که آیا کرباسچی و هاشمی به‌عنوان دیگر اجزای این کادر باید به فعالیت خود در این سمت‌ها ادامه بدهند یا نه. اطلاعات خبرنگار «صبح‌نو» در گفت‌وگو با یکی از اعضای کارگزاران که نخواست نامش فاش شود، نشان می‌دهد که احتمال تغییر کرباسچی و هاشمی به‌خصوص کرباسچی وجود دارد و شورای مرکزی کارگزاران قصد دارد، با توجه به پوست‌اندازی و جوانگرایی، دبیرکل جدیدی را برگزیند. کرباسچی که سال‌هاست بر مسند دبیرکلی کارگزاران حضور دارد به نظر می‌رسد با توجه به حمایت تمام قدش از ایده مشارکت در انتخابات 1400 و حمایت از شخص عبدالناصر همتی، موردانتقاد و فشار جدی سایر اعضای کارگزاران
قرار دارد و همین امر احتمال تغییر او را بالا برده است.
 
ادامه حیات کارگزاران زیر سایه چپ‌ها؟ 
 اگر کرباسچی و هاشمی توسط شورای مرکزی از کادر رهبری حزب کارگزاران سازندگی کنار گذاشته شوند، این حزب وارد فصل بدیعی از دوران فعالیت‌های سیاسی خود خواهد شد که شاید تفوق چپ‌گرایی و رادیکالیسم(به نام جوانگرایی و پوست‌اندازی)، ویژگی بارز آن باشد. برآمدن صدای اعتراض از درون حزب کارگزاران و تحت‌فشار قرار گرفتن بال راست کارگزاران به‌واسطه حمایت بی‌قیدوشرطش از ایده مشارکت، می‌تواند پیامد نقد رادیکال سایر احزاب اصلاح‌طلب به کارگزاران بابت رویکرد حداقلی‌اش در قبال انتخابات اخیر هم تلقی و برداشت شود. به دیگر سخن، فترت بال راست کارگزاران نتیجه طبیعی حمایت این بال از مشارکت حداکثری در انتخابات و متعاقب آن شکست مطلق همتی است. 
به نظر می‌رسد حزب کارگزاران سازندگی برای ادامه حیات خود در جمع دیگر احزاب اصلاح‌طلب و کسب وجاهت در میانه بدنه اصلاحات، مجبور به منزوی ساختن بال راست و میدان دادن بیشتر به کنشگری بال چپ و ایده‌های رادیکالی و حداکثری است. آیا فصل چپ‌روی کارگزاران و دوری نسبی آن از انگاره‌های عملگرایانه فرارسیده است؟

اطلاعات خبرنگار  «صبح نو »
در گفت‌وگو با یکی از اعضای کارگزاران که نخواست نامش فاش شود، نشان می‌دهد که احتمال تغییر کرباسچی و هاشمی به خصوص کرباسچی وجود دارد و  شورای مرکزی کارگزاران قصد دارد، با توجه به پوست اندازی و جوانگرایی دبیرکل جدیدی را برگزیند

captcha
شماره‌های پیشین