sobhe-no.ir
1223
شنبه، ۰۹ مرداد ۱۴۰۰
14
گزارش «صبح‌نو» از زندگی و آثار «محمد سرور رجایی»

چشمان‌مان نشسته به در، پس کجاستی؟

در برنامه کتاب‌باز، وقتی سروش صحت از او می‌پرسد: «چای میل دارد یا دم‌نوش؟»، با بغضی غریب می‌گوید سکوت می‌خواهد و سکوتی می‌کند طولانی و عمیق. در کنارش اشک‌هایی را که از گونه‌اش چکیده پاک می‌کند. حالا این‌بار ما سکوت می‌کنیم. ما که شنیده‌ایم، «محمد سرور رجایی» بر اثر کرونا درگذشته است. آخرین پستی که در اینستاگرامش گذاشته، پیامی است از دوستی که وقتی می‌شنود بیمار است، به جای امیددادن یادآوری می‌کند که وضعیت قبرستان‌ها خوب نیست و تعداد مرده‌ها زیادند. رجایی گله می‌کند از این دوست و نحوه امیددادنش، به مخاطبانش می‌گوید جواب آزمایش پی‌سی‌آرش منفی شده اما یک هفته بعد سیل کامنت‌ها زیر پستش روانه می‌شود که چه زود ترک‌مان گفته‌ای شاعر خوب افغانستانی!

صبح نو

گزارش «صبح‌نو» از زندگی و آثار «محمد سرور رجایی»

چشمان‌مان نشسته به در، پس کجاستی؟

در برنامه کتاب‌باز، وقتی سروش صحت از او می‌پرسد: «چای میل دارد یا دم‌نوش؟»، با بغضی غریب می‌گوید سکوت می‌خواهد و سکوتی می‌کند طولانی و عمیق. در کنارش اشک‌هایی را که از گونه‌اش چکیده پاک می‌کند. حالا این‌بار ما سکوت می‌کنیم. ما که شنیده‌ایم، «محمد سرور رجایی» بر اثر کرونا درگذشته است. آخرین پستی که در اینستاگرامش گذاشته، پیامی است از دوستی که وقتی می‌شنود بیمار است، به جای امیددادن یادآوری می‌کند که وضعیت قبرستان‌ها خوب نیست و تعداد مرده‌ها زیادند. رجایی گله می‌کند از این دوست و نحوه امیددادنش، به مخاطبانش می‌گوید جواب آزمایش پی‌سی‌آرش منفی شده اما یک هفته بعد سیل کامنت‌ها زیر پستش روانه می‌شود که چه زود ترک‌مان گفته‌ای شاعر خوب افغانستانی!

چشمان‌مان نشسته به در پس کجاستی؟
برگرد قصه‌ام رسیده به سر پس کجاستی؟
اسپندهای مادرت همه دود هوا شدند
جانم به لب رسید جان پدر پس کجاستی؟!

 «این «جان پدر» در افغانستان نهایت مهرورزی پدری است که فرزندش را ناز می‌دهد، دل‌آسایی‌اش می‌کند. جان پدر کجاستی؟!»
این شعری است که وقتی در برنامه کتاب‌باز خوانده شد، دل مخاطب را به لرزه انداخت؛ مخاطبی که حالا با شاعری روبه‌رو می‌شود که باید از او هم پرسید: «پس کجاستی؟!»، شاعری که مدتی در بیمارستان میلاد تهران به‌دلیل کرونا بستری بود اما باز هم کرونا پیروز شد و اهالی فرهنگ را در کام کشید.
 
دیدار با رهبر انقلاب
سرور رجایی پس از نوشتن کتاب «از دشت لیلی تا جزیره مجنون» در دیدار اهالی شعر و ادب با رهبر انقلاب در اردیبهشت‌ماه سال1398، کتاب خود را به محضر 
رهبر انقلاب تقدیم کرد. گفت‌وگوی کوتاه او با رهبر انقلاب یکی از خاطرات مهم سرور رجایی است. او گفت‌وگویش با رهبر انقلاب را این‌چنین تعریف کرده است: «وقتی کتاب را به ایشان دادم، گفتم: این کتاب مجموعه‌ای از خاطرات رزمندگان افغانستانی دفاع مقدس است؛ آقا فرمودند: احسنت. از من پرسیدند: ساکن کجایی؟ گفتم تهران. در همان زمانی که حضرت آقا کتاب را تورق می‌کردند، در توضیح عکس شهید احمدرضا سعیدی گفتم: «این شهید ایرانی است که در افغانستان شهید شده و مزارش هم در افغانستان است؛ ایشان پرسیدند: چند وقت پیش شهید شده است؟ گفتم: سال1359 در زمان تهاجم شوروی به افغانستان. به‌دقت به عکس‌های کتاب و متن کتاب نگاه کردند و در پایان فرمودند: سلامم را به بچه‌های افغانستان برسان. این کتاب را هم می‌خوانم».
شنیدن خبر درگذشت سرور رجایی، واکنش اهالی فرهنگ را نیز برانگیخت و پیام‌های تسلیت بسیاری بدین منظور منتشر شد.
 
پیام وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی
سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در پیامی درگذشت محمدسرور رجایی، شاعر افغانستانی را تسلیت گفت. در این پیام آمده است:
 
«انا لله و انا الیه راجعون»
ایران عزیز ما سال‌هاست میزبان گروه بزرگی از شاعران و نویسندگان عزیز همزبان افغانستانی است. این میزبانی و همدلی بدون تردید در رشد شانه‌به‌شانه ادبیات در هر دو سرزمین تاثیر داشته است. در این میان، تعدادی تنها به نوشتن و سرودن می‌پردازند و گروهی دیگر عزیزانی‌اند که 
علاوه بر کار خلاقه ادبی برای گسترش رابطه و ایجاد همدلی و همراهی بین شاعران و نویسندگان دو کشور تلاش می‌کنند. زنده‌یاد محمدسرور رجایی، بدون تردید یکی از مهم‌ترین چهره‌های این گروه بود. او که علاوه بر توفیق در نوشتن، سال‌ها با مدیریت «خانه ادبیات افغانستان» و «دفتر شعر و داستان افغانستان در حوزه هنری» و اخیرا پژوهش گسترده در باب شهدای افغانستانی در دفاع مقدس و شهدای ایرانی در دوره مقاومت و جهاد آن کشور، منشا خیر و برکت و ایجاد دوستی و مودت میان شاعران و نویسندگان دو کشور شده بود. اینجانب، درگذشت ایشان را به خانواده ایشان و جامعه ادبی افغانستان و ایران تسلیت گفته و آرزو می‌کنم که رشته مودت اهالی فرهنگ دو سرزمین عزیز مستحکم‌تر شود چنانکه امید و هدف آن عزیز ازدست‌رفته بود».
 
پیام تسلیت خانه کتاب و ادبیات ایران
خانه کتاب و ادبیات ایران در پیامی، درگذشت محمدسرور رجایی (شاعر، نویسنده و روزنامه‌نگار افغانستانی) را تسلیت گفت. در متن این پیام آمده است:
«خبر درگذشت محمدسرور رجایی (شاعر، نویسنده و روزنامه‌نگار) بر اثر کرونا، جامعه فرهنگی و ادبی ایران و افغانستان را سوگوار کرد. محمدسرور رجایی، شاعر، نویسنده، پژوهشگر و روزنامه‌نگار اهل افغانستان از ادیبان خستگی‌ناپذیری‌ بود که سال‌ها برای گسترش زبان فارسی و روابط فرهنگی ایران و افغانستان تلاش کرد. خدمات و آثار ارزشمند او در حوزه‌های ادبیات، ایثار و مقاومت به یادگار خواهد ماند و نامش را در تاریخ فرهنگ ایران‌زمین 
زنده نگاه خواهد داشت. خانه کتاب و ادبیات ایران درگذشت محمدسرور رجایی را که عمرش را در راستای تقویت گفت‌وگوی میان دو ملت ایران و افغانستان گذاشت، به بازماندگان آن مرحوم و اهالی فرهنگ و ادب ایران و افغانستان تسلیت می‌گوید».
 
پیام رییس سازمان تبلیغات
حجت‌الاسلام محمد قمی، رییس سازمان تبلیغات اسلامی
 در پی درگذشت هنرمند اهل قلم محمدسرور رجایی که به‌علت بیماری کرونا جان خود را از دست داد، پیام تسلیتی صادر کرد. متن این پیام به شرح ذیل:
 
«بسم‌الله‌الرحمن‌الرحیم»
الَّذِینَ إِذَا أَصَابَتْهُمْ مُصِیبَةٌ قَالُوا إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَیْهِ رَاجِعُونَ -۱۵۶- أُولَئِکَ عَلَیْهِمْ صَلَوَاتٌ مِنْ رَبِّهِمْ وَرَحْمَةٌ وَأُولَئِکَ هُمُ الْمُهْتَدُونَ -۱۵۷-.
 محمدسرور رجایی، بزرگمرد مهربان و گرمخو، همیشه لبخند بر لب اما دشمن‌شناس و سخت‌کوش، با قلمی روان و صاحب رسالت؛ خستگی‌ناپذیر بود و بصیرت انقلابی‌اش بر سایر وجوهش سایه می‌انداخت. استاد محمدسرور رجایی در روز «عید الله اکبر»، عید سعید غدیر که عید بزرگ مسلمانان و عید عزیز هر دو ملت ایران و افغانستان است، به دیدار حق شتافت  و ان‌شاءالله میهمان مولای متقیان، امیرالمومنین ؟ع؟گشت. او که به‌درستی شیطنت ابلیسانی را که دوستی و پیوند عمیق میان دو ملت سلحشور را برنمی‌تافتند می‌شناخت، با آثار موثر و مستند خود، راهی را آغاز کرد که در پیروی از خط مجاهدت‌های خمینی‌خواهان و انقلاب‌دوستان عالم، سهم مهمی از تبلیغ این راه روشن را در میان مردم صبور و مجاهد افغانستان پیدا کرد.
اینجانب، ضمن عرض تسلیت به خانواده گرامی آن عزیز سفر کرده و همه مجاهدین و هنرمندان اسلام‌خواه انقلابی افغانستانی و ایرانی، از درگاه پروردگار متعال، برای روح آن عزیز علو درجات و میهمانی بر خوان پرنعمت امیرالمؤمنین؟ع؟را مسألت می‌کنم.
 
محمدسرور رجایی که بود؟
 محمدسرور رجایی در سال1373، زمانی که 25سال داشت به ایران مهاجرت کرد و در حدود سه دهه اقامتش در این کشور زمینه‌ساز فعالیت‌های فرهنگی و ادبی گوناگونی شد. او چندین دوره دبیری جشنواره «قند پارسی»، جشنواره خانه‌ادبیات افغانستان را نیز برعهده داشت. ازجمله مهم‌ترین فعالیت‌هایش می‌توان به نقش او در تاسیس خانه ادبیات افغانستان در سال1382، چاپ چندین جلد کتاب درباره شهدای افغانستانی حاضر در دفاع مقدس، مدیریت دفتر شعر و داستان افغانستان در حوزه هنری و... اشاره کرد.
 
از دشت لیلی تا جزیره مجنون
شاید بسیاری از عموم مردم نمی‌دانند که در جریان جنگ هشت ساله ایران و عراق، بسیاری از رزمندگان افغانستانی در میدان‌های نبرد حضور یافته و ضمن دفاع از مرزهای کشورمان، جان خود را نیز در مسیر آرمان‌های مشترک تقدیم کرده‌اند. مرحوم محمدسرور رجایی نزدیک به دو دهه از عمر گران‌سنگ خود را صرف جمع‌آوری اطلاعات و خاطرات مربوط به شهدای ایرانی جهاد افغانستان و شهدای افغانستانی دفاع‌مقدس کرد که کتاب «از دشت لیلی تا جزیره مجنون» نتیجه زحمات و تلاش‌های او در این زمینه است. این کتاب ماندگار شامل خاطراتی از رزمندگان افغانستانی جنگ تحمیلی است.
 
ماموریت خدا
اثر دیگر این شاعر و نویسنده افغانستانی،«مأموریت خدا»، هفت روایت از احمدرضا سعیدی، شهید ایرانی جهاد اسلامی افغانستان است. شهیدی در سال 1359 و در زمان تهاجم شوروی به افغانستان به شهادت رسیده و مزارش هم‌اکنون در افغانستان است. این کتاب نیز همانند اثر دیگر او یعنی
 «از دشت لیلی تا جزیره مجنون» نقش بسزایی در نزدیک‌شدن دو ملت هم‌زبان ایران و افغانستان به یکدیگر داشته است.
 
در آغوش قلب‌ها
«در آغوش قلب‌ها» کتاب ماندگار دیگری به قلم محمدسرور رجایی است که شامل اشعار و خاطرات مردم افغانستان از بنیانگذار انقلاب اسلامی است. فرمان تاریخی امام؟ره؟برای بازکردن مرزها برای ورود مهاجران افغانستانی به کشورمان زمینه‌ساز محبت و مودتی عمیق بین مردم افغانستان نسبت‌به جمهوری اسلامی ایران شد که بخش کوچکی از این محبت را می‌توان در کتاب «در آغوش قلب‌ها» دید.
این کتاب شامل 34قطعه از خاطرات فرهنگیان، فعالان ادبی و فرهنگی افغانستان و 55سروده از شاعران این کشور در رثای امام؟ره؟ است. سروده‌ها در قالب‌های مختلف غزل، مثنوی، نیمایی و ... به نظم درآمده که همگی بیانگر ارادت شاعران به بنیانگذار کبیر انقلاب اسلامی است. در این کتاب، همچنین مجموعه‌ای از تصاویر مربوط به برگزاری جلسات عزادارای پس از رحلت امام؟ره؟ در روستاها و شهرهای افغانستان برای اولین‌بار چاپ شده است.
 
دیگر آثار
ازجمله آثار دیگر محمدسرور رجایی می‌توان به داستان «گرگ‌های مهربان کوه‌تخت»، «گل‌های باغ کابل» مجموعه شعر کودکان «سفیدتر از آفتاب» گزیده‌ شعرهای حیدری وجودی و ... اشاره کرد. کتاب خاطرات «شهید دکتر سیدعلی‌شاه موسوی گردیزی» از فرماندهان جهادی افغانستان که به دست عوامل داعش ترور شد، از دیگر تلاش‌های محمدسرور رجایی‌ است که قرار بود به‌زودی منتشر شود.
 

captcha
شماره‌های پیشین