sobhe-no.ir
1216
دوشنبه، ۲۸ تیر ۱۴۰۰
11
اصغر فرهادی برنده جایزه ویژه هیات داوران شد

«قهرمان» زیر سایه «تیتان»

جشنواره کن، جشنواره‌ای سالانه است که در کن فرانسه برگزار می‌شود. این جشنواره یکی از بزرگ‌ترین رویدادهای سینمایی جهان و محلی برای پیش‌نمایش فیلم‌های جدید از تمامی ژانرها ازجمله مستند به‌شمار می‌آید. جشنواره کن در سال۱۹۴۶ تاسیس شد. این رویداد هر ساله معمولا در ماه مه در کاخ‌های جشنواره و کنگره‌ها برگزار می‌شود. از سال۱۹۳۹ تا ۱۹۵۴ جایزه‌ای تحت‌عنوان جایزه بزرگ جشنواره کن به برنده بهترین فیلم این رویداد سینمایی اعطا می‌شد اما در سال۱۹۶۵ هیات داوران جشنواره پیشنهاد دادند جایزه بزرگ جشنواره هر سال با طراحی جدید از یکی از هنرمندان معاصر ساخته شود. در اواخر سال۱۹۵۴ هیات‌مدیره جشنواره کن گروهی از جواهرسازان را برای طراحی «نخل» دعوت کردند و در نهایت اولین‌بار در سال۱۹۵۴ لوچینه لازون، جواهرساز پاریسی پیشنهاد استفاده از برگ نخل را که سمبل شهر کن و جشنواره فیلم کن شده بود به‌عنوان جایزه داد که درنهایت از سال۱۹۵۵ جایزه نخل طلا جایگزین جایزه بزرگ این جشنواره شد.

صبح نو

اصغر فرهادی برنده جایزه ویژه هیات داوران شد

«قهرمان» زیر سایه «تیتان»

جشنواره کن، جشنواره‌ای سالانه است که در کن فرانسه برگزار می‌شود. این جشنواره یکی از بزرگ‌ترین رویدادهای سینمایی جهان و محلی برای پیش‌نمایش فیلم‌های جدید از تمامی ژانرها ازجمله مستند به‌شمار می‌آید. جشنواره کن در سال۱۹۴۶ تاسیس شد. این رویداد هر ساله معمولا در ماه مه در کاخ‌های جشنواره و کنگره‌ها برگزار می‌شود. از سال۱۹۳۹ تا ۱۹۵۴ جایزه‌ای تحت‌عنوان جایزه بزرگ جشنواره کن به برنده بهترین فیلم این رویداد سینمایی اعطا می‌شد اما در سال۱۹۶۵ هیات داوران جشنواره پیشنهاد دادند جایزه بزرگ جشنواره هر سال با طراحی جدید از یکی از هنرمندان معاصر ساخته شود. در اواخر سال۱۹۵۴ هیات‌مدیره جشنواره کن گروهی از جواهرسازان را برای طراحی «نخل» دعوت کردند و در نهایت اولین‌بار در سال۱۹۵۴ لوچینه لازون، جواهرساز پاریسی پیشنهاد استفاده از برگ نخل را که سمبل شهر کن و جشنواره فیلم کن شده بود به‌عنوان جایزه داد که درنهایت از سال۱۹۵۵ جایزه نخل طلا جایگزین جایزه بزرگ این جشنواره شد.

جشنواره کن به‌عنوان ویترین برای فیلم‌های مهم اروپا و جهان است. جشنواره اکنون با بودجه ۲۰میلیون یورویی خود که نیمی از آن از وزارت فرهنگ و نیمی دیگر از طرف شهر کن تامین می‌شود، هرساله از اواسط ماه مه به مدت 10روز میزبان سینماگران جهان است و حدود دوهزار فیلم بلند سینمایی را از ۱۰۰کشور جهان برای گزینش مورد بازبینی قرار می‌دهد.
 
تقسیم جوایز
پنج زن و سه مرد سینماگر به ریاست اسپایک لی، کارگردان نامدار آمریکایی، فیلم‌های بخش مسابقه هفتادوچهارمین جشنواره کن را داوری کردند. این گروه ساعت ۹ونیم به وقت ایران روی فرش قرمز رفتند تا به‌تدریج وارد سالن مراسم شوند. به گزارش «مهر»، متی یوپ، کارگردان فرانسوی-سنگالی، سونگ‌هانگ هو بازیگر کره‌ای، طاهر رحیم بازیگر فرانسوی، مگی جیلنهال بازیگر آمریکایی، کلبر مندونسا فیلیو کارگردان برزیلی، میلن فارمه خواننده و بازیگر فرانسوی، جسیکا هوسنر فیلمساز اتریشی و ملانی لوران بازیگر فرانسوی اعضای گروه داوری جشنواره کن۲۰۲۱ را تشکیل دادند.
 
برنده دوربین طلایی (بهترین فیلم اول): «مورینا» ساخته آنتونتا آلامات کوزیانوویچ
جوایز بخش فیلم کوتاه: جوایز جشنواره در بخش فیلم کوتاه به شرح زیر اهدا شد؛ نخل طلای فیلم کوتاه: «همه کلاغ‌های جهان» ساخته تانگ یی تقدیر ویژه در بخش فیلم کوتاه: «آسمان آگوست» ساخته یاسمین تنوچی.
نخل طلای افتخاری برای مارکو بلوکیو: در این مراسم، مارکو بلوکیو کارگردان، فیلمنامه‌نویس و سیاستمدار ۸۲ساله ایتالیایی که از سال۱۹۶۲ تاکنون مشغول فعالیت هنری بوده دومین نخل طلای افتخاری را دریافت کرد. اولین نخل طلای افتخاری روز افتتاحیه به جودی فاستر اهدا شده بود.
جوایز بخش اصلی: در ادامه این مراسم، براساس آرای هیات داوران جوایز بخش رقابتی جشنواره کن ۲۰۲۱ به شرح زیر اعلام شد؛ برنده نخل طلا: «تیتان» به کارگردانی ژولیا دوکورنو، جایزه هیات داوران: «زانوی احد» ساخته ناداو لپید و «خاطرات» ساخته آپیچاتپونگ ویراستاکول، بهترین بازیگر مرد: کلب لندری جونز برای بازی در «نیترام»، بهترین بازیگر زن: رنتا راینسو برای «بدترین فرد در جهان»، بهترین فیلمنامه: «ماشین من را بران» ساخته ریوسوکه هاماگوچی، بهترین کارگردان: لئو کاراکس برای «آنتن»، جایزه بزرگ هیات داوران: به‌صورت مشترک به «قهرمان» ساخته اصغر فرهادی و «اتاقک ۶» ساخته 
یوهو کوئوسمانن.
 
همان رفتار همیشگی
اصغر فرهادی پس از دریافت جایزه بزرگ این رویداد در سخنان کوتاهی گفت: «از هیات داوران، گروهم که با تمام قلب‌شان با من کار کردند، از خانواده‌ام که همیشه همراهم بودند به‌ویژه دخترم که من را ترغیب کرد این فیلم را بسازم، تشکر می‌کنم. الان که اینجا ایستاده‌ام یاد ۳۶سال پیش افتادم که یک بچه ۱۳ساله بودم و در شهری که به دنیا آمدم با کمترین امکانات اولین فیلم کوتاهم را ساختم.»


وی افزود: «36سال است که به‌جز نوشتن و فیلم ساختن کار دیگری نکرده‌ام. با همه مشکلات و گرفتاری‌ها که می‌توانست من را از مسیری که داشتم منصرف کند، این فیلم‌ها را نسازم و شما نبینید اما به امید اینکه هر فیلمی که می‌سازم پرسش‌هایی از شرایط تلخ اجتماعی دوروبرم ایجاد کند و آن‌ها را با تماشاگر به اشتراک بگذارم و با فکر کردن به آن‌ها به راه‌حلی برسم باز هم ادامه دادم و امیدوارم بتوانم باز با همه مشکلات ادامه بدهم چون ایمان دارم یکی از راه‌های نجات کشورم آگاهی‌بخشی است.»
فرهادی چندروز قبل هم در بخشی از مصاحبه‌اش با ورایتی گفته بود: «به نظرم تندروها خیلی مشابه هستند، بدون توجه به کشور یا سیستم‌های سیاسی. البته که بودن جو بایدن کل دنیا را جای بهتری می‌کند. من هیچ شکی نسبت‌به این مساله ندارم اما در ارتباط با ایران و سعی در پیش‌بینی اینکه آیا به اوضاع کمک می‌کند یا نه، خب با وجود اینکه ترامپ رفتار و واکنشی بسیار افراطی نسبت‌به ایران داشت، همان نوع تندروی در ایران هم وجود داشت؛ بنابراین البته که آن‌ها در سمت‌های متضاد قرار داشتند اما نحوه رفتار و برخورد آن‌ها یکسان بود. و در ایران همان افراد در قدرت هستند؛ بنابراین باید تغییری هم در سمت ایران صورت بگیرد تا اطمینان حاصل شود که هر دو طرف می‌توانند بهتر شوند.»
فرهادی از آن دسته فیلمسازان سینمای ایران است که کارش را با نویسندگی و کارگردانی در تلویزیون آغاز کرده است. او پس از شروع کارگردانی در سینما و شهرت گسترده چند تجربه‌ای را هم در خارج از ایران داشت. او در سال2013 «گذشته» را در فرانسه ساخت که البته به موفقیت چشمگیری روبه‌رو نشد. فرهادی سپس در سال94 باز به ایران بازگشت و «فروشنده» را ساخت. هرچند برخی اسکار «فروشنده» را به دلایل غیرسینمایی و تقابل آکادمی با ترامپ می‌دانستند اما به‌هرحال این موضوع نشان داد که انگار اصغر فرهادی برای موفقیت‌های بین‌المللی باید به روی فیلمسازی در ایران تمرکز کند. او سپس در سال2018 «همه می‌دانند» را با حضور ستارگان بین‌المللی سینما مثل خاویر باردم و پنه‌لوپه کروز ساخت. این فیلم که در اسپانیا ساخته شده بود موافقان و منتقدانی داشت اما باز هم مانند فیلم دیگر ساخته شده در خارج از ایران، برای فرهادی افتخار خاص بین‌المللی کسب نکرد. حالا او دوباره به کشور بازگشته تا در «زمین بازی» خودش کار کند. فرهادی «قهرمان» را ساخت و رونمایی‌اش را به جشنواره کن موکول کرد. سبک، زبان و اتمسفر فیلم‌های فرهادی طوری است که برحسب تجربه، گویا جایی بهتر از ایران برای ساخت آن وجود ندارد. فرهادی هرچقدر هم که بین‌المللی شده باشد و با کمپانی‌های اروپایی-نه نمونه‌های تاپ هالیوودی- همکاری کند، بازهم وقتی موردتوجه است که قصه‌ای ایرانی-لااقل در این اتمسفر و با آدم‌هایش- را بسازد. اما گویا فرهادی فیلمسازی است که در کنار تمام توانایی‌های تکنیکی‌اش، باید در حاشیه‌ هم مورد بررسی قرارش داد.
بله انگار دیگر باید به شنیدن این مدل حرف‌ها از سمت اصغر فرهادی در حاشیه جشنواره‌های خارجی عادت کنیم. او سال‌هاست که در ایران فیلم می‌سازد و تمام جوایز سینمایی‌اش هم مربوط به همین فیلم‌هاست؛ نه آن‌ها که در خارج از ایران ساخته است. بعضی از شنیده‌ها درباره اصغر فرهادی این‌گونه است که گویا اتفاقا دستگاه‌های حاکمیتی با او برخورد مهربانانه‌ای برای فعالیت دارند. کافه سینما دراین‌باره نوشته: «در شرایطی که مدیر ارزشیابی سازمان سینمایی گفته بود تنها فیلمنامه‌های اصغر فرهادی و ابراهیم حاتمی‌کیا بدون کامل خوانده شدن، مجوز می‌گیرند، خبرگزاری فارس جایزه‌ فرهادی را «ارزشمندترین جایزه بعد از نخل طلا» دانسته، بی‌بی‌سی فارسی همچون بسیاری از رسانه‌های داخلی، به‌مشترک بودن جایزه‌ فرهادی اشاره‌ای نکرده و... این کارگردان روی سن جشنواره‌ کن و کنار الیور استون از مهمانان جشنواره‌ بین‌الملل فجر، از «فشارها، محدودیت‌ها و مشکلات» گفت!»
به‌راستی کسی می‌داند فرهادی دقیقا از کدام فشار و محدودیت که به او تحمیل‌شده حرف می‌زند؟ با این مقدار فشار چگونه سال‌ها فیلم‌های موردنظرش را با کمترین ممیزی و مخالفت ساخته و در رویدادهای بین‌المللی جایزه گرفته؟ فرهادی از روزی که به کن رفته تا زمان اختتامیه در تمام صحبت‌ها و مصاحبه‌هایش دائما پالس منفی از شرایط کشور داده اما کسی یادش می‌آید او حتی کلمه‌ای درباره ظلمی که ازسوی اروپایی‌ها و آمریکا در موضوع تحریم‌ها شده بگوید؟ صحبت‌های فرهادی بیش از هرچیزی کارکرد فرامتنی و فراسینمایی دارد. انگار او با شناخت درست از وضعیت مدیران فرهنگی کشور و ذائقه آن‌ها به‌خوبی فهمیده که باید در حاشیه جشنواره‌های خارجی با زبانش نیش بزند و بعدا در داخل در هنگام ساخت فیلم بعدی یا اکران فیلم‌هایش امتیاز بگیرد. بله انگار این رویه موردعلاقه فرهادی است. کارگردانی خوب که در تحلیل‌هایش بی‌انصاف است.
 
برنده نخل طلا
اما برگزیده و ستاره اختتامیه جشنواره «تیتان» بود. «تیتان»، فیلمی درام محصول سال۲۰۲۱ به کارگردانی ژولیا دوکورنو است.
«تیتان» درباره قاتلی سریالی به نام الکسیاست که در کودکی صفحه‌ای از تیتانیوم در جمجمه‌اش قرار داده شده! این قاتل سریالی که گرفتار تمایلات غیرمتعارف به خودروهای فلزی است و از بدنش، سیالی شبیه نفت ترشح می‌شود با سوزنی بافتنی که میان موهایش است، هر آن را که قصد نزدیکی متعارف با وی دارد به درک واصل می‌کند! پس از انجام یکی از قتل‌ها، الکسیا مجبور به فرار به منطقه‌ای دوردست شده و با آتش‌نشانی میانسال با نام وینسنت آشنا می‌شود، بی‌خبر از آنکه وینسنت درواقع پدرش است… به گزارش فیلیمو، پس از غوغایی که فیلم Raw در سال۲۰۱۶ میان طرفداران ژانر ترسناک به پا کرد (فیلمی درمورد آدم‌خواری در دنیای معاصر که تصاویر و صحنه‌هایش باعث شد بعضی از تماشاچیان جیغ‌زنان به سمت درهای سینما فرار کنند) انگار قرار است که ژولیا دوکورنو باز هم غافلگیرمان کند. فیلم جدید او تایتان در بخش مسابقه جشنواره کن قرار گرفته است؛ اتفاقی که به‌ندرت برای فیلمسازان جوان و به‌ویژه فیلمسازان زن می‌افتد. کمپانی نئون که انتشار فیلم تایتان را برعهده دارد هنوز چیزی درمورد داستان این فیلم نگفته و تنها توضیحی کوتاه درباره معنای عنوان آن ارائه داده است: «فلزی که در برابر گرما و خوردگی بسیار مقاوم است، دارای آلیاژهای مقاومت در برابر کشش بالاست که به‌دلیل سازگاری بیولوژیکی بارز، اغلب در پروتزهای پزشکی استفاده می‌شود.» البته باید بگوییم که اولین تیزر رسمی این فیلم نیز منتشر شده که در آن باز هم شاهد فضایی مرموز، عجیب و کنجکاوکننده هستیم؛ یعنی دقیقا همان چیزی که از دوکورنو انتظار داریم. آگاته روسل، بازیگر آینده‌دار فرانسوی و وینسنت لاندن که در سال۲۰۱۵ برای بازی در فیلم اندازه یک مرد (Measure of a Man) برنده جایزه جشنواره کن شد در این فیلم حضور دارند. فیلم کوتاه دوکورنو با عنوان Junior در جشنواره کن سال۲۰۱۱ برنده جایزه Petit Rail d’Or شده و فیلم Raw جایزه FIPRESCI را از آن خود کرد.
شاخص سنجش رضایت منتقدان در وب‌سایت راتن تومیتوز نشان می‌دهد از مجموع ۱۹نقد جمع‌آوری‌شده در این وب‌سایت سینمایی، ۹۵درصد منتقدان از این فیلم ترسناک رضایت داشته‌اند. همچنین بررسی ۱۱نقد گردآوری‌شده در وب‌سایت متاکریتیک هم حاکی از ۹نقد مثبت و دو نقد میانه است؛ این نقدها درمجموع نمره‌ متا۷۳ را برای این اثر سینمایی رقم زده‌اند. ایندی‌وایر - دیوید ارلیچ نوشته: «هر آنچه هم که بخواهد از فیلم سینمایی تیتان دستگیرتان شود اما نمی‌توانید این نکته را انکار کنید که برخاسته از نیروی خلاقه‌ دیوانه‌واری است که توانسته کاملا افسار ذهن وحشی‌اش را به دست بگیرد. یک آواز درخشان از آتش و فلز که پیش از تغییرشکل‌دادن و تبدیل‎شدن به یک قصه مدرن (درباره اینکه انسان‌ها تا چه حد به فردی برای توجه‌ کردن به او و توجه‌ گرفتن از او نیازمند) خود را به‌عنوان فرزند دیوانه و خلف فیلم «تصادف» (Crash) کراننبرگ و «تتسوئو: مرد آهنین» (Tetsuo: The Iron Man‎) شینیا تسوکاموتو معرفی می‌کند.»
اسکرین‌دیلی - جاناتان رامنی نوشته است: «هر کس به‌دنبال یک اثر شوکه‌کننده در بخش مسابقه جشنواره کن امسال می‌گشت حال نهایتا می‌تواند از اثر به‌شدت عجیب و گیج‌کننده ژولیا دوکورنو لذت ببرد. تیتان اثر دوم کارگردان فیلم ترسناک خام که سال۲۰۱۶ اکران شد و مخاطبان مدت‌ها انتظارش را می‌کشیدند حال به نمایش درآمده اما فیلم آنچنان جهت‌گیری‌های متنوعی دارد که تماشاگران ممکن است به‌سرعت از یافتن هر نوع منطق در آن ناامید شده و صرفا خود را به جریان فزاینده‌ هذیانی اثر بسپارند.»
تلگراف - رابین کالین نوشته است: «جشنواره کن هر سال باید فیلمی هم داشته باشد که تقریبا یکی در میان با صحنه‌هایش تماشاگرانش را دچار حالت تهوع کند و امسال این وظیفه بر عهده‌ فیلم ژولیا دوکورنو قرار گرفته است. این فیلم‌ساز به‌شدت مستعد ۳۷ساله آخرین بار سال۲۰۱۶ با فیلم خام در جشنواره شرکت کرده بود؛ یک درام ترسناک درباره یک دامپزشک گیاه‌خوار که اشتیاق عجیبی به خوردن گوشت انسان پیدا می‌کند. فیلم اول دوکورنو برای آن‌ها که توان تحملش را داشتند ستاره آن سال بخش هفته بین‌المللی منتقدان بود. حال پنج سال جلوتر می‌آییم و فیلم جدیدش تیتان به بخش مسابقه جشنواره راه‌ یافته که باید آن را ترفیع سنگینی به‌حساب آورد.»
گاردین - پیتر بردشاو نوشته است: «فیلم زیرژانر وحشت جسمی دیوانه‌وار پوچ و کسالت‌بار ژولیا دوکورنو به دلیل بلاهت مطلق و به‌شدت بی‌هدف‌بودنش لایق امتیاز است. این کارگردان، همان کارگردانی است که کارنامه کاری‌اش را سال۲۰۱۶ با فیلم ترسناک و زیرکانه‌ خام آغاز کرد؛ فیلمی که در آن با استفاده از تصاویر وحشتناک آدم‌خواری بنا بود چیزهایی درباره هویت و تصویر ذهنی از بدن بیان شود. احتمالا فیلم جدید او تیتان هم قصد بیان همین مسائل را دارد اما به شیوه‌ای لوس و خام‌دستانه و البته گاهی با نوعی اشتیاق و انرژی غریب.»
 

captcha
شماره‌های پیشین