sobhe-no.ir
1215
یکشنبه، ۲۷ تیر ۱۴۰۰
3
سرنوشت برجام در دولت آینده چه می‌شود؟

احیای واقع‌گرایی در سیاست خارجی

با وجود برخی گمانه‌ها هنوز خبر رسمی درباره چندوچون مذاکرات فی‌مابین ایران و غرب بر سر احیای برجام در وین، منتشر نشده است. همین امر نیز تحلیل درباره ابعاد سیاسی و فنی برجام را تا حد زیادی سخت و غیرممکن می‌کند. بااین‌حال و با توجه به سیاست رسمی نظام و رویکرد رییس‌جمهوری منتخب نسبت‌به برجام و سیاست خارجی، می‌شود تا حدی جنس کنشگری خارجی دولت سیزدهم را تحلیل کرد.

یادداشت

آلترناتیو احیای برجام چیست؟

حنیف غفاری

صبح نو

یادداشت

آلترناتیو احیای برجام چیست؟

حنیف غفاری

طی روزهای اخیر برخی رسانه‌های غربی بر «توقف مذاکرات وین» یا «عدم پیشرفت» در روند انجام مذاکرات تاکید ویژه‌ای داشته‌اند. اکثر رسانه‌های غربی معتقدند دولت بایدن چاره‌ای جز «احیای برجام» ندارد زیرا هزینه‌های عدم بازگشت آمریکا به توافق هسته‌ای به مراتب از فواید آن بیشتر خواهد بود. برخی مقامات و تحلیلگران آمریکایی نیز مدعی هستند که در صورت شکست مذاکرات وین و توقف نهایی آن، گزینه‌ای به نام «طرح کمتر در برابر کمتر» مورد بررسی قرار خواهد گرفت. بر اساس آنچه خبرگزاری رویترز می‌گوید، یکی از گزینه‌های جایگزین برجام که مقام‌های سابق آمریکایی و اروپایی عنوان «بیشتر در برابر بیشتر» را برای آن به‌کار می‌برند بر این گزاره مبتنی است که ایران در ازای برخورداری از تخفیف‌های بیشتر تحریمی، محدودیت‌های بیشتر علیه برنامه هسته‌ای خودش را بپذیرد. رسانه انگلیسی نوشته مذاکره بر سر چنین توافق گسترده‌ای‌ دشوارتر از احیای برجام است. براساس آنچه منابع غربی گزارش داده‌اند، گزینه جایگزین دیگر، طرح «کمتر در برابر کمتر» نام دارد و اساس آن بر کاستن از محدودیت‌های ایران در برابر تخفیف‌های تحریمی کمتر برای این کشور استوار است.
واقعیت امر این است که اگر آمریکا و تروییکای اروپایی حسن‌نیت خود را در مذاکرات وین درخصوص «احیای توافق هسته‌ای» و «بازگشت کامل به برجام» به اثبات نرسانند، در آن صورت اساسا مذاکره با آن‌ها در چارچوب‌ها و قالب‌های دیگر معنایی ندارد! به عبارت بهتر، نقشه راه بازگشت عملیاتی دولت آمریکا و تروییکای اروپایی به برجام کاملا مشخص است. بااین‌حال، واشنگتن و سه کشور اروپایی در یک رویکرد مشترک و ملموس، خواستار احیای ناقص برجام یا بازگشت ظاهری به این توافق هستند. دلیل این مساله نیز مشخص است: اینکه بازیگران غربی درصددند با باقی نگاه داشتن بخشی از تحریم‌ها و عدم پذیرش راستی‌آزمایی بازگشت آمریکا به توافق هسته‌ای، تهران را وادار به پذیرش مذاکرات و مطالبات فربرجامی (منطقه‌ای و موشکی) خود کنند.
بدون شک در این نقطه، دستگاه دیپلماسی و سیاست خارجی ما باید ورودی مسوولانه به موضوع داشته باشد. بدیهی است که آمریکا و تروییکای اروپایی فقط یکبار فرصت دارند حسن‌نیت خود را در قبال احیای توافق هسته‌ای نشان دهند! به عبارت بهتر، اگر آن‌ها فرصت مذاکرات وین را با زیاده‌خواهی و رویکرد غیرحقوقی خود از دست بدهند، دیگر جایی برای طرح گزینه‌های جایگزین از سوی آن‌ها باقی نخواهد ماند. در این معادله، غرب باید میان «بازگشت کامل به برجام» یا «حفظ شرایط موجود و پذیرش تبعات بعدی آن» دست به انتخاب بزند. درهرحال، فرصت برای کاخ سفید و تروییکای اروپایی شدیدا محدود است. جمهوری اسلامی ایران اکنون این پیام آشکار را به غرب مخابره کرده است که میان «توافق بد» و «عدم توافق» قطعا گزینه دوم را انتخاب خواهد کرد! در این میان، آلترناتیوی برای مذاکرات وین وجود نداشته و نخواهد داشت. درهرحال، برخلاف آنچه مقامات آمریکایی و اروپایی مدعی هستند، توپ کاملا در زمین غربی‌هاست، نه ایران!

captcha
شماره‌های پیشین