sobhe-no.ir
1211
دوشنبه، ۲۱ تیر ۱۴۰۰
3
آذر منصوری در اظهاراتی بی‌پرده، اصلاح‌طلبان طرفدار ایده «دولت فراجناحی» را به اتخاذ سیاست دو نبش متهم کرد

داموکلس رادیکالیسم بر سر اصلاحات

با وجودی که طی روزهای گذشته برخی فعالان اصلاح‌طلب از تماس تلفنی دفتر رییس‌جمهوری منتخب با خود برای دریافت انتقادها و پیشنهاد‌ها خبر دادند، چندی پیش قائم‌مقام حزب اتحادملت در اظهاراتی تند این دست اصلاح‌طلبان را به برپا کردن دکان‌های دونبش و حضور در قدرت به قیمت ذلت متهم کرد. این اتهام در شرایطی وارد می‌شود که اصلاح‌طلبان مدتی است از لزوم دولت فراجناحی در آینده سخن می‌گویند و از اقدام دفتر رئیسی استقبال کرده‌اند. این دودستگی در میان اصلاح‌طلبان حاصل چیست و چه پیامدی به‌دنبال خواهد داشت.

یادداشت

سیمای سه دهه وعده اصلاح بودجه در سفره مردم

بیژن کیامنش

صبح نو

یادداشت

سیمای سه دهه وعده اصلاح بودجه در سفره مردم

بیژن کیامنش

یکی از مهم‌ترین برنامه‌های که ازسوی نامزد پیروز ریاست‌جمهوری در سال92 به‌عنوان وعده انتخاباتی مطرح شد، اصلاح سامانه بودجه‌ریزی کشور بود. این موضوع حتی در صدر وعده‌های نامزد پیروز ریاست‌جمهوری در سال96 نیز واقع شد اما در همه این سال‌ها به دلایلی که هرگز به سطح رسانه‌ها راه نیافت، مبحث علمی شدن نظام بودجه‌ریزی کشور همچنان به فراموشی سپرده شد. تا آنکه در سال97 مقام معظم رهبری به مسوولان گوشزد فرمودند که اصلاح نظام بودجه‌ریزی کشور پیگیری شود اما چندی بعد، این بحث‌ها ناگهان، تحت‌الشعاع خروج ترامپ از برجام قرار گرفت. به سخن دیگر، برنامه علمی شدن نظام بودجه‌ریزی، در بزنگاهی دیگر دوباره به محاق رفت. درحالی‌که قرار بود، بخشی از درآمدهای ارزی که از فروش نفت تامین می‌شود، به‌زودی با آسیب جدی مواجه شود اما عجیب اینکه در همین زمان هم مهم‌ترین ابزار افزایش بهره‌وری درآمدهای ارزی و ریالی کشور، یعنی علمی شدن سامانه بودجه‌ریزی کشور، به حاشیه رانده شد.
نکته عجیب‌تر آنکه سیاست‌های پولی و بانکی کشور در سال97 کاملا متفاوت با شرایط اقتصادی طراحی شد؛ به‌طوری‌که تدوین‌کنندگان بودجه، حتی نتوانستند مسیر کاهشی درآمدهای کشور را حتی با فشارهای جنون‌آمیز ترامپ پیش‌بینی کنند. نتیجه آنکه بانک مرکزی در همان زمان، با ریختن 30میلیارد دلار و 60تن طلا به بازار کشور، عملا فرصت گرانبهای پیشگیری از مشکلات را از کف داد.
در خرداد سال99 یعنی هفت‌سال پس از اعلام وعده اصلاح سامانه بودجه‌ریزی کشور ازسوی نامزد پیروز دو انتخابات ریاست‌جمهوری در سال92 و 96 این موضوع دوباره به سطح رسانه‌ها راه یافت؛ به‌طوری‌که «لایحه اصلاح ساختاری بودجه» ازسوی سازمان برنامه‌وبودجه به مجلس ارائه شد اما لایحه یادشده این‌بار سرنوشت دیگری یافت؛ زیرا پس از گفت‌وگوهای فراوان، دست‌اندرکاران به این نتیجه رسیدند که اصلاح ساختار بودجه، کاری زیربنایی است و نیازمند سه تا پنج سال زمان و پژوهش‌های مناسب است.
گویی راهبردی‌ترین برنامه‌ای که مسوولیت توسعه اقتصاد و صنعت کشور را به عهده دارد تا حد شعار مدیران تنزل یافته بود و چنین است که وعده اقتصاد بدون نفت که مطالبه مردم و رهبری است، فقط به گزارش عملکردهای روزانه فروکاسته شد اما در نبود سامانه علمی بودجه‌ریزی، اقتصاد کشور به کدام مسیر رفته است؟...
گفته می‌شود که ایران در چند دهه گذشته، در فهرست کشورهای با تورم بالا بوده است. در واقع فقدان اصلاحات علمی در ساختارهای بودجه کشور، از دهه70 تاکنون باعث بروز بی‌انظباطی‌های ساختاری در کانون‌های مالی دولت‌ها بوده است. از سوی دیگر، همین موضوع عامل تدوین سیاست‌های نامناسب پولی و ارزی و خلق نقدینگی‌های ویرانگر در اقتصاد کشور بوده است. بدین ترتیب، ساختار معیوب بودجه‌ریزی، اقتصاد کشور را بر پایه شکل‌گیری پیوسته رکود و تورم به پیش رانده است.
در لایحه بودجه۱۴۰۰ که در آذر 99 تقدیم مجلس شد همچنان با مشکل برآوردهای غلط منابع درآمدی روبه‌روییم؛ به‌طوری‌که در این برنامه، سهم درآمدهای بودجه از فروش نفت ۲۴درصد و از محل صندوق توسعه ملی معادل ۹درصد پیش‌بینی شده است. از سوی دیگر، سهم اوراق ۱۵درصد در نظر گرفته شد که هشت‌درصد آن اوراق سلف نفتی است؛ بنابراین تقریبا ۴۱درصد از منابع درآمدی بودجه ۱۴۰۰ از منابع نفتی درنظرگرفته شده و کسری تراز عملیاتی (مابه‌تفاوت درآمدها و هزینه‌ها) به ۴۱درصد بودجه عمومی افزایش می‌یابد که در سال‌های اخیر بی‌سابقه است.
در چنین شرایطی، انجام اصلاحات در نظام بودجه‌ریزی کشور، پس از سه دهه تجربه‌های نادرست، نه یک انتخاب بلکه ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است.

captcha
شماره‌های پیشین