sobhe-no.ir
1206
دوشنبه، ۱۴ تیر ۱۴۰۰
4
دولت آینده ایران باید رفع اعمالی تحریم‌ها را در دستورکار داشته باشد

روی ترامپی بایدن

با پایان لاف‌های انتخاباتی، سیاست واقعی بایدن در قبال ایران نمایان شد؛ بازی با افکار عمومی و وعده پوشالی اگرچه مردم آمریکا را برای شکست ترامپ به پای صندوق‌های رأی کشاند اما در ایران نیز بی‌تاثیر نبود. خوش‌خیالی و نگاه رویایی به مواضع جو بایدن تا آنجا پیش رفت که عده‌ای بازگشت سریع وی به توافق هسته‌ای را دور از انتظار نمی‌دانستند.با گذشت چند ماه به‌راحتی می‌توان ادعا کرد که رییس‌جمهور آمریکا از ابتدا انگاره‌ای قطعی برای بازگشت به برجام را در سر نداشته است و تنها نگاه غیردقیق و غیرکارشناسانه عده‌ای در داخل باعث موجی از امید واهی در داخل کشور شده بود.«بایدن» قبل از ورود به کاخ سفید با نگارش یادداشتی در مجله «فارن‌افرز»، تاکید کرد که «تهران باید به پایبندی دقیق توافق هسته‌ای برگردد. اگر این کار را انجام دهد، من به توافق هسته‌ای بازمی‌گردم و از تعهدمان به دیپلماسی برای همکاری با متحدان‌مان درراستای قوی‌تر کردن و تمدید این توافق استفاده خواهم کرد.» تاکید به بازگشت به برجام آن هم بدون هیچ پیش‌شرطی وجه تمایز وی در آن زمان با ترامپ بد که حالا گویا تغییر کرده است.

صبح نو

دولت آینده ایران باید رفع اعمالی تحریم‌ها را در دستورکار داشته باشد

روی ترامپی بایدن

با پایان لاف‌های انتخاباتی، سیاست واقعی بایدن در قبال ایران نمایان شد؛ بازی با افکار عمومی و وعده پوشالی اگرچه مردم آمریکا را برای شکست ترامپ به پای صندوق‌های رأی کشاند اما در ایران نیز بی‌تاثیر نبود. خوش‌خیالی و نگاه رویایی به مواضع جو بایدن تا آنجا پیش رفت که عده‌ای بازگشت سریع وی به توافق هسته‌ای را دور از انتظار نمی‌دانستند.با گذشت چند ماه به‌راحتی می‌توان ادعا کرد که رییس‌جمهور آمریکا از ابتدا انگاره‌ای قطعی برای بازگشت به برجام را در سر نداشته است و تنها نگاه غیردقیق و غیرکارشناسانه عده‌ای در داخل باعث موجی از امید واهی در داخل کشور شده بود.«بایدن» قبل از ورود به کاخ سفید با نگارش یادداشتی در مجله «فارن‌افرز»، تاکید کرد که «تهران باید به پایبندی دقیق توافق هسته‌ای برگردد. اگر این کار را انجام دهد، من به توافق هسته‌ای بازمی‌گردم و از تعهدمان به دیپلماسی برای همکاری با متحدان‌مان درراستای قوی‌تر کردن و تمدید این توافق استفاده خواهم کرد.» تاکید به بازگشت به برجام آن هم بدون هیچ پیش‌شرطی وجه تمایز وی در آن زمان با ترامپ بد که حالا گویا تغییر کرده است.

 پشت پای بایدن به توافق هسته‌ای
تکرار معنادار کلیدواژه «مذاکرات زمان‌بر» در همان روزهای ابتدایی آغاز نشست‌های وین ازسوی مقامات آمریکایی، نشان از طرحی چندوجهی داشت؛ طرحی که قرار است رویکرد جدید آمریکایی‌ها در قبال ایران را با متقاعد کردن هم‌پیمانان‌شان، به جلو ببرد. «جن ساکی» سخنگوی کاخ سفید اوایل خردادماه هم بر این نکته تاکید کرده بود که مذاکرات وین زمان‌بر، چالشی و دشوار است. موضعی که بارها تکرار شده است.
وی اخیرا نیز تاکید کرد که هیچ جدول زمانی رسمی برای ادامه مذاکرات وجود ندارد و علی‌رغم این موضوع، گفت‌وگوها ادامه خواهد یافت. تاکید مداوم مقامات آمریکایی و اروپایی به مذاکرات زمان‌بر حالا نشان‌دهنده همدستی آن‌ها برای زمان خریدن و سنجیدن رفتار ایران است؛ رفتاری که با نگاه خوش‌بینانه غیراصولی و احساسی بوده است. پالس‌های مثبت از داخل کشور در همان روزهای اول بایدن و آمریکا را به این نتیجه رساند که ایران بیش از آن‌ها در انتظار بازگشت به برجام است و همین موضوع شاید زمینه‌ساز تصمیمات بعدی کاخ سفید باشد.
«آنتونی بلینکن»، وزیر خارجه آمریکا نیز در روزهای اخیر در سخنانی گفت: مذاکرات وین موجب شده است تا برخی موانع در مسیر احیای برجام از سر راه برداشته شود. بااین‌حال، باید گفت که برخی اختلافات اساسی در این زمینه هنوز هم پابرجاست.
تاکید وزیرخارجه آمریکا بر پابرجا بودن اختلافات نشان‌دهنده به بن‌بست رسیدن مذاکرات وین است؛ مذاکراتی که در ماه‌های اخیر باعث پایکوبی برخی در داخل شده بود و همین موضوع حتی در انتخابات ایران هم نمود پیدا کرد. وزیر خارجه آمریکا در ادامه مدعی شد: درحال‌حاضر توپ در زمین ایران است. ایران باید تصمیم بگیرد که آیا خواهان بازگشت به تعهدات خود در برجام هست یا نه!

فراموشی وعده انتفاع ایران از برجام
دیگر مقامات اروپایی نیز با آمریکا همصدا شده‌اند؛ به‌طوری‌که «انریکه مورا»، هماهنگ‌کننده اتحادیه اروپا در مذاکرات احیای برجام می‌گوید که پیشرفت‌هایی برای عبور از سد موانع در مذاکرات وین حاصل شده است و طرفین مذاکره‌کننده هم با این هدف به وین آمده‌اند که درباره رویکردهای مختلف بحث و تبادل‌نظر داشته باشند؛ حال‌آنکه درنهایت این روند موفقیت‌آمیز خواهد بود هرچند ممکن است نیازمند زمان بیشتری باشد.
«انتفاع ایران» از برجام اگرچه یکی از قسمت‌های مهم توافق هسته‌ای به حساب می‌آید اما طرف‌های غربی و به‌ویژه آمریکا تاکنون برای تحقق آن قدم از قدم برنداشته‌اند. هرچند تهران قبل از زمان اجرای برجام در سال94 نخستین قدم‌های خود برای اجرایی شدن برجام را برداشت که درنهایت مجبور به برداشتن گام‌های رو به عقب شد اما آمریکا و غربی‌ها هیچ تلاشی برای اجرایی شدن برجام انجام ندادند و نفع ایران از این توافق، تقریبا هیچ بود؛ موضوعی که حالا به مذاکرات وین کشیده شده و طرف ایرانی خواهان انتفاع ایران از این توافق بین‌المللی است.
هدف بایدن از اظهارات پیشاانتخابات در آمریکا برخلاف تصورات غلط عده‌ای منتفع کردن ایران و بازگشت به برجام بوده و به بن‌بست رسیدن کار در وین نیز نشان‌دهنده این موضوع است که آن‌ها اراده لازم برای احیای برجام را ندارند و تنها به لاف زدن‌ها و وعده‌ووعید بسنده می‌کنند.

 
بن‌بست در وین
 بایدن برخلاف ترامپ که با سیاست چکشی خود باعث شده بود برخی از کشورهای همسو با آمریکا نیز به‌ظاهر، مواضع مخالف با وی در قبال برجام و ایران داشته باشند، هرچند در مقام عمل خلاف سیاست‌های ترامپ عمل نمی‌کردند، با سیاسی‌کاری به‌دنبال جلب‌نظر هم‌پیمانان اروپایی خود است تا بتواند فشار بر ایران را همچنان در دستورکار داشته باشد. سیاست فشار حداکثری همانطور که در روزهای آغاز دولت جدید آمریکا اعلام شد به فشار هوشمند تبدیل شده است.
بن‌بست در وین و عدم اراده آمریکا برای حصول نتیجه، زمینه‌های احتمالی برای زیاده‌خواهی‌های جدید را تداعی می‌کند. تمامیت‌خواهی و مداخله پی‌درپی آمریکا در امور ایران مساله تازه‌ای نیست و در چند دهه گذشته پی‌درپی به وقوع پیوسته است. در همین راستا، گویا آمریکایی‌ها به‌دنبال امتیازات بیشتر و فراتر برجام هستند.
در ادامه همین ماجرا، «ند پرایس»، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در سخنانی مدعی شد که «توافق هسته‌ای با ایران ضروری است اما برای پرداختن به مسائلی مانند برنامه موشکی این کشور، توافق مزبور کافی نیست.» وی با اشاره به‌ضرورت توافق هسته‌ای با ایران گفت: «تمام چالش‌هایی که با ایران داریم دشوارتر خواهد شد؛ مگر آنکه محدودیت‌هایی علیه برنامه هسته‌ای این کشور در نظر گرفته شود.»
در همین رابطه، «جن ساکی» سخنگوی کاخ سفید در یک نشست خبری اظهار داشت که دولت «جو بایدن» مشتاقانه منتظر آن است که برای بازگشت آمریکا به «برنامه جامع اقدام مشترک» (برجام) شاهد سمت‌وسوی گفت‌وگوهای کنونی با ایران باشد.
 
بایدن و سیاست داخلی ایران
 پیش کشیدن چندباره موضوعات موشکی و منطقه‌ای در دوره ترامپ و بایدن نشان از سیاست واحد آمریکا در قبال ایران و دشمنی تاریخی آن‌ها دارد. تعهدات فرابرجامی حالا به خواسته دولت بایدن تبدیل شده است و آن‌ها با سنگ‌اندازی‌های خود در تلاش‌اند ایران را مجبور به امتیاز دادن کنند.
اظهارات پی‌درپی و بحرانی نشان دادن وضعیت داخلی ایران و تاثیرگذاری واهی تحریم‌ها شاید آمریکایی‌های را بیش از هر زمانی دلخوش کرده باشد. پیگیری حل مشکلات اقتصادی از طریق سیاست خارجی، در این سال‌ها کارد را به استخوان مردم ایران رسانده و آن‌ها را نسبت‌به آینده ناامید کرده است، این موضوع خود به پالسی برای آمریکایی‌ها تبدیل شده تا بر طبل زیاده‌خواهی خود بکوبند.
در همین راستا، یک سخنگوی وزارت امورخارجه آمریکا که خواست نامش فاش نشود، ادعا کرد: «تا زمانی که همه مسائل حل‌وفصل نشود، توافقی در کار نخواهد بود». این سخنگوی وزارت خارجه آمریکا گفت: «در طول مذاکرات با این پیچیدگی، مذاکره‌کنندگان سعی می‌کنند متنی را تهیه کنند که مسائل عمده و اصلی را در بربگیرد اما تکرار می‌کنم، تا زمانی که درباره همه مسائل توافق نشود، هیچ توافقی در کار نیست!»
این مواضع نیز بیانگر نگاه واقعی آمریکایی‌ها به موضوع است. آمریکایی‌ها نه به‌دنبال توافق با ایران در دولت روحانی هستند و نه برنامه‌ای قطعی برای توافق با دولت آینده ایران دارند؛ آن‌ها تنها به‌دنبال کسب منافع خود و تضییع حقوق ایرانیان در گذر زمان هستند؛ موضوعی که در دولت آینده باید بیش‌ازپیش مورد توجه باشد.
 
نگاه رئیسی به برجام
 سید ابراهیم رئیسی، رییس‌جمهور منتخب در نخستین نشست خبری خود با بیان اینکه در بعد سیاست خارجی دنیا باید بداند که وضعیت با حضور حماسه‌ساز مردم عزیز در انتخابات تغییر کرده است، اظهار داشت: آن‌ها باید بدانند که فشار حداکثری تا به امروز بر مردم کارساز نشده است. باید تجدیدنظر کنند و برگردند. باید بدانند که سیاست خارجه ما از برجام شروع نمی‌شود و به برجام هم محدود نمی‌شود. تعامل با همه دنیا را به‌عنوان یک اصل و تعامل گسترده و متوازن را دنبال خواهیم کرد.
رییس‌جمهور منتخب بیان داشت: هر مذاکره‌ای که در آن منافع ملی تضمین شود، موردحمایت خواهد بود اما ما وضعیت اقتصادی و معیشتی مردم را به مذاکره گره نخواهیم زد و اجازه نخواهیم داد مذاکره فرسایشی شود. مذاکره را در راستای آورده‌ای برای ایران و رفع محدودیت و تحریم‌ها و راستی‌آزمایی ارتباطات دنبال خواهیم کرد.
تاکید رئیسی بر گره نزدن معیشت مردم با مذاکرات پالس مقتدرانه‌ای است که باید پیش از این در دستورکار قرار می‌گرفت. هرچند وی نگاه واقع‌بینانه و دقیقی به مذاکرات دارد اما تنها گزینه روی میز برای پیگیری سیاست خارجی در دولت وی تنها این مورد نیست.
رییس‌جمهور منتخب مردم به‌صراحت اعلام کرده است که رفع محدودیت‌ها و تحریم‌ها را با قاطعیت پیگیری خواهد کرد و راستی‌آزمایی را در دستورکار خود خواهد داشت؛ نکته‌ای که با توجه به خسارت برجام، امری گریزناپذیر است. اخذ تضمین از آمریکایی‌ها اگرچه یکی از محورهای کور مذاکرات وین بوده اما موضوعی بسیار مهم است که باید نسبت‌به آن جدیت و اراده کافی داشت. بدعهدی آمریکایی‌های  غربی‌ها دیگر نه‌تنها برای ملت ایران بلکه برای تمام مردم جهان مشخص شده است و برای عدم تکرار آن باید اقدام عملی انجام دهد.
دولت آینده ایران رفع تحریم‌ها را بدون خوش‌خیالی و امید واهی باید دنبال کند و گره از مشکلات مردم باز کند؛ البته نباید تنها به این موضوع متکی باشد و تخم‌مرغ‌هایش را در سبد مذاکرات بگذارد. رفع اعمالی تحریم‌ها و راستی‌آزمایی آن، موضوعی بااهمیت تلقی می‌شود و نباید به سیاست‌های اعلامی کاخ سفید و متحدین اروپایی‌اش دل‌خوش کرد.

captcha
شماره‌های پیشین