sobhe-no.ir
1204
شنبه، ۱۲ تیر ۱۴۰۰
2
یادداشت

آمریکا و برجام دفرمه‌شده

حنیف غفاری

ششمین دوره مذاکرات برای احیای برجام بی‌نتیجه ماند

توافق بدون تضمین

ششمین دور مذاکرات وین به‌منظور احیای برجام به مدت ۹روز (از ۲۲خردادماه) با برگزاری نشست کمیسیون مشترک برجام روز یکشنبه ۳۰خردادماه و دو روز بعد از برگزاری سیزدهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری در ایران در شهر وین اتریش پایان یافت و «سیدعباس عراقچی» معاون وزیر امورخارجه و رییس هیات ایرانی شرکت‌کننده در مذاکرات دراین‌باره بیان اینکه ملاک ما رسیدن به یک توافق خوب است، درباره روند مذاکرات گفت: به اواخر کار نزدیک شدیم ولی مسیر باقی‌مانده ساده نخواهد بود. هنوز زمان دور هفتم مذاکرات اعلان نشده اما طرف روسی گفته است که انتظار دارد بازگشت به برجام قبل از ۲۳تیر اتفاق بیفتد.

صبح نو

یادداشت

آمریکا و برجام دفرمه‌شده

حنیف غفاری

«ماریا زاخارووا»، سخنگوی وزارت خارجه روسیه در تازه‌ترین مواضع خود درزمینه مذاکرات وین، به نکات قابل‌تاملی اشاره کرده است :
«امیدواریم گفت‌وگوها برای بازگرداندن آمریکا به برجام قبل از فرارسیدن ششمین سالگرد حصول برجام در روز ۱۴جولای (۲۳تیرماه) با موفقیت به اتمام برسند. پیشرفت‌های زیادی در گفت‌وگوهای وین حاصل شده است. آن‌ها موفق شدند اقداماتی که لازم است ایران و آمریکا انجام دهند و همچنین ترتیب آن‌ها را مشخص کرده و همچنین، نحوه رسمی‌سازی تعهدات متناظر و اطمینان یافتن از نظارت بر آن‌ها را تحلیل کنند.»
واقعیت امر این است که از حدود دو ماه قبل، مقامات آمریکایی در جریان «اقدامات لازم» برای «بازگشت به برجام» قرار گرفته‌اند، بااین‌حال «تصمیم نهایی» درزمینه «پذیرش و عملیاتی‌سازی این موارد» را اتخاذ نکرده‌اند. دلیل و چرایی این تاخیر کاملا مشخص است! مقامات کاخ سفید معتقدند که «بازگشت واقعی به برجام» مانع از «قدرت مانور» آن‌ها در برابر ایران خواهد شد؛ بنابراین، آن‌ها از ابتدا با تکیه بر دو مولفه «تضمین‌گریزی» و «تفکیک تحریم‌ها»، سعی در بازگشت به «برجام دفرمه‌شده» و نه «برجام واقعی» داشته‌اند. این در حالی است که سند برجام، به خودی‌خود نیز «مبهم» و به‌لحاظ حقوقی «تفسیرپذیر» محسوب می‌شود. بااین‌حال مقامات آمریکایی درصددند برخی مواردی را که در سند حقوقی برجام «اطلاق» داشته و حدود و ثغور آن نیز «مشخص» و «تفسیرناپذیر» است به سود منافع خود تغییر دهند.
در این میان، «تامین حقوق و خواسته‌های ایران» در پروسه «احیای توافق هسته‌ای» مهم‌ترین موضوعی است که باید روی آن متمرکز شویم. در این معادله، تاریخ احیای برجام اصالت و موضوعیتی ندارد! این توافق می‌تواند در صورت «اراده واقعی طرف مقابل» همین لحظه احیا شود یا هرگز احیا نشود! شتابزدگی نه‌تنها در قبال مسائل و موضوعات حساس و مهم بین‌المللی، بلکه در قبال هر پدیده‌ای حکم یک نقطه آسیب را دارد. شتاب‌زدگی، نسبت میان حال و آینده پدیده و فاصله‌ای را که باید به‌طور منطقی میان این دو وجود داشته باشد، دگرگون می‌کند. این دگردیسی سبب می‌شود تا هم در زمان حال و هم در آینده قدرت توصیف، تحلیل و مواجهه با پدیده از بین رفته و در نتیجه به‌جای آنکه ما بر پدیده محیط باشیم، پدیده بر ما احاطه داشته باشد! این قاعده در قبال «برجام» به مراتب پررنگ‌تر است. زمانی که سخن از لزوم بررسی برجام به میان می‌آید، قطعا این بررسی و تصویب نمی‌تواند تابع نگاه گذرا، صوری و سطحی نسبت‌به این پدیده باشد.
قطعا در این برهه زمانی باید روی «سند حقوقی بازگشت آمریکا به برجام» تمرکز خاصی داشته باشیم. دموکرات‌ها و جمهوریخواهان آمریکا هر دو نشان دادند که روی «ابهامات» و 
«سوء تفاسیر عامدانه» از متن برجام حساب زیادی باز کرده‌اند. در این میان، نباید بهانه لازم برای استمرار این روند را (در صورت احیای برجام) فراهم کرد. یکی از اصلی‌ترین مولفه‌هایی که در این مسیر می‌تواند به ما کمک کند، «تضمین‌پذیر کردن» بقای آمریکا در برجام با استناد به ابزارهای تنبیهی و حقوقی خواهد بود.
 

captcha
شماره‌های پیشین