sobhe-no.ir
1192
چهارشنبه، ۲۶ خرداد ۱۴۰۰
3
در رأی‌گیری مجدد جبهه اصلاحات، همتی رأی نیاورد

دست رد« ناسا» بر سینه همتی

نهاد اجماع ساز اصلاحات (ناسا) که قرار بود برای انتخابات ریاست‌جمهوری1400 نیروهای اصلاح‌طلب را حول یک نامزد مشخص متحد و متفق سازد، دو روز پیش با برگزاری جلسه‌ای تصمیم گرفت که از هیچ‌یک از دو نامزد منتسب به جبهه اصلاحات یعنی همتی یا مهرعلیزاده حمایت نکند. این تصمیم که غیرمنتظره می‌نمود در حالی اتخاذ شد که برخی نخبگان شاخص اصلاح‌طلب طی دو-سه روز گذشته در بیانیه‌هایی، بدنه اصلاح‌طلب را به حضور پای صندوق‌ها دعوت کرده بودند. مضاف بر این، اجماع‌سوزی نهاد انتخاباتی اصلاح‌طلبان باعث بروز افتراق در میان نیروهای تجدیدنظرطلب شده است. ادامه این گزارش را بخوانید.

مصطفی پهلوانی در گفت‌وگو با «صبح‌نو»:

انتخابات هنوز برای اصلاح‌طلبان به پایان نرسیده است

صبح نو

در رأی‌گیری مجدد جبهه اصلاحات، همتی رأی نیاورد

دست رد« ناسا» بر سینه همتی

نهاد اجماع ساز اصلاحات (ناسا) که قرار بود برای انتخابات ریاست‌جمهوری1400 نیروهای اصلاح‌طلب را حول یک نامزد مشخص متحد و متفق سازد، دو روز پیش با برگزاری جلسه‌ای تصمیم گرفت که از هیچ‌یک از دو نامزد منتسب به جبهه اصلاحات یعنی همتی یا مهرعلیزاده حمایت نکند. این تصمیم که غیرمنتظره می‌نمود در حالی اتخاذ شد که برخی نخبگان شاخص اصلاح‌طلب طی دو-سه روز گذشته در بیانیه‌هایی، بدنه اصلاح‌طلب را به حضور پای صندوق‌ها دعوت کرده بودند. مضاف بر این، اجماع‌سوزی نهاد انتخاباتی اصلاح‌طلبان باعث بروز افتراق در میان نیروهای تجدیدنظرطلب شده است. ادامه این گزارش را بخوانید.

شامگاه روز دوشنبه 24خرداد، نشست نهاد اجماع‌ساز اصلاح‌طلبان (جبهه اصلاحات ایران) به‌منظور بررسی دو نامزد اصلاح‌طلب انتخابات ریاست‌جمهوری به ریاست بهزاد نبوی برگزار شد. محسن مهرعلیزاده و عبدالناصر همتی، معاون رییس دولت اصلاحات و عضو اسبق حزب کارگزاران سازندگی دو چهره اصلاح‌طلبی هستند که در سیزدهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری حضور دارند. جبهه اصلاحات ایران نخست اعلام کرده بود که در این دوره از رقابت‌های ریاست‌جمهوری از هیچ نامزد خاصی حمایت نمی‌کند و دو شب پیش نیز درباره درخواست دو نامزد اصلاح‌طلب انتخابات نشست برگزار کرده و در پایان حمایت از دو نامزد انتخابات ریاست‌جمهوری در صحن علنی این شورا رأی نیاورد، بنابراین اصلاح‌طلبان به سینه عبدالناصر همتی و مهرعلیزاده مجددا دست رد زدند. گفته می‌شود بین عبدالناصر همتی و محسن مهرعلیزاده نیز هیچ جلسه‌ای برای ائتلاف برگزار نشده است. عبدالناصر همتی در نشست خبری خود از موضع بالاتر گفته است که بنای کناره‌گیری ندارد و امیدوار است محسن مهرعلیزاده او را در اجرای تعهدات خود کمک کند، او البته گفته که خوشحال می‌شوم اصلاح‌طلبان از من حمایت کنند. مهرعلیزاده نیز دیروز طی توییتی تاکید کرد که بنای کناره‌گیری ندارد و تا آخر در صحنه رقابت‌ها باقی خواهد ماند. نکته جالب اینجاست که نهاد اجماع ساز اصلاحات با اینکه شامگاه روز 24 خرداد درباره حمایت از همتی رای گیری کرد و در این رای گیری 23 نفر مخالف این حمایت بودند، روز گذشته نیز دوباره این نهاد رای گیری کرد و این بار از 46 عضو مجمع، 19 نفر مخالفت خود را با حمایت از همتی اعلام کردند. این نشان میدهد که در نهاد اجماع ساز اصلاحات موضع تحریم طلبان تا حدی تصعیف شده و میتوان طی ساعات آینده منتظر رای گیری مجدد به نفع همتی بود.
 با وجود اینکه همتی و مهرعلیزاده تا الان بنای کناره‌گیری ندارند و با یکدیگر ائتلافی هم صورت نداده‌اند، سیدهادی خامنه‌ای، دبیرکل مجمع نیروهای خط امام روز گذشته در نامه‌ای به این دو نفر خواستار ائتلاف شد. هادی خامنه‌ای در این نامه تاکید کرد: به نمایندگی از سوی اقشار مختلف اجتماعی که همچنان چشم امید خود را به صندوق‌های رأی دوخته‌اند، از شما گرامیان تقاضا می‌کنم، با یکدیگر ائتلاف کرده و با اتحاد ستادهای انتخاباتی و حضور یکی از شما دو بزرگوار در صحنه رقابت، بذر امید را در دل هواداران، بیش‌ازپیش شکوفا کنید.
تصمیم نهایی نهاد اجماع‌ساز اصلاحات نشان از غلبه قائلان به تحریم‌طلبی و مشارکت غیرفعال بر هواداران ایده مشارکت فعال داشت. طی روزهای پس از اعلام نتیجه احراز صلاحیت نامزدها، اصلاح‌طلبان به سه قطب تقسیم شدند؛ اول گروهی که تحریم را دنبال می‌کردند. این گروه -که حزب اتحاد ملت و وابستگان به جبهه منحله مشارکت مهم‌ترین نماینده آن بودند- بر این باور بودند که حاکمیت به‌دنبال حذف اصلاح‌طلبی است و به همین دلیل اصلاحات نباید قدرت را گدایی کند. دوم، گروهی که مشارکت فعال را دنبال می‌کردند. این گروه -که حزب کارگزاران سازندگی مهم‌ترین نماینده آن بود- باور داشتند که باید از کمترین امکانات برای پیشبرد ایده اصلاح‌طلبی استفاده کرد و در همین راستا لازم است جبهه اصلاحات به‌طور سراسری از یک نامزد واحد، حمایت به عمل آورد. گروه سوم رویکردی بینابین تحریم‌طلبی و مشارکت فعال را در پیش گرفتند. با توجه به تصمیم اخیر نهاد اجماع‌ساز اصلاحات و نظر به بیانیه افرادی نظیر بهزاد نبوی، محمدرضا عارف، محمدعلی ابطحی و... مبنی بر لزوم رأی دادن، می‌توان چنین نتیجه گرفت که اصلاح‌طلبان مانند انتخابات سال98 سیاست مشارکت غیرفعال را در پیش خواهند گرفت.

بالاخره جمهوریت زیر سوال رفته یا نرفته است؟
اینکه چرا نهاد اجماع‌ساز اصلاحات برای حمایت از همتی یا مهرعلیزاده به جمع‌بندی نرسید و عطای کنش فعال را به لقایش بخشید چند دلیل دارد؛ یکی از این دلایل، اعتراض نسبت‌به تضییع وجهه جمهوریت ازسوی شورای نگهبان است. اصلاح‌طلبان مدعی هستند که شورای نگهبان با عدم احراز صلاحیت نامزدها عملا و علنا جمهوریت نظام را منحل کرده و بنابراین بازی اصلاح‌طلبی در زمین نظارت استصوابی، دور از منطق سیاست‌ورزی است و موجب مخدوش شدن چهره اپوزیسیونی اصلاحات می‌شود. البته این اعتراض چندان 
واجد صداقت و اصالت نیست چون نهاد اجماع‌ساز با وجود عدم ورود رسمی به بحث انتخابات ریاست‌جمهوری، از لیست اصلاح‌طلبان برای ششمین دوره انتخابات شورای شهر تهران موسوم به «لیست جمهور»، حمایت و بدنه اصلاح‌طلبی را نیز برای رأی به آن، ترغیب و تشویق کرد. رویکرد اصلاح‌طلبان درباره انتخابات شوراها در شرایطی است که ایشان از هفته‌ها پیش نسبت به روند احراز صلاحیت نامزدهای شورای شهر تهران ازسوی نمایندگان مجلس یازدهم اعتراض داشتند. دوگانه‌انگاری اصلاحات این سوال را به ذهن متبادر می‌سازد که چنانچه اصلاح‌طلبان جمهوریت نظام را در خطر می‌بینند و همین احساس خطر آن‌ها را از معرفی نامزد واحد برای ریاست‌جمهوری بازداشته، چرا پس برای شورای شهر تهران لیست واحد دادند و آن را در معرض پروپاگاندای خود قرار دادند.

ترک بازی برای بازسازی بدنه اجتماعی
دلیل دوم که اصلاح‌طلبان را از معرفی نامزد واحد برای ریاست‌جمهوری بازداشته، در نوع خود فرصت‌طلبانه و سالوسانه است؛ این دلیل مربوط می‌شود به سوءاستفاده از شرایط موجود برای مظلوم‌نمایی و در نتیجه بازسازی بدنه اجتماعی مضمحل‌شده اصلاحات طی هشت سال گذشته. اصلاح‌طلبان کاملا آگاهند که بدنه اجتماعی به‌اصطلاح ایدئولوژیک آن‌ها که همواره موجب آمدن طبقات و اقشار مردد و خاکستری به پای صندوق‌ها می‌شوند، در این دوره از انتخابات به‌شدت دچار ناامیدی و ریزش است و با سختی و مشقت بسیار زیاد حاضر به حضور خواهند شد. از سوی دیگر، اصلاح‌طلبان این را هم می‌دانند که دلیل عمده سردی و رویگردانی پایگاه اجتماعی آن‌ها، حمایت بی‌شائبه اصلاحات از دولت روحانی و عملکرد ضعیف این دولت در مدیریت اقتصادی کشور طی هشت سال گذشته بوده است؛ بنابراین واقعیات، اصلاح‌طلبان در این دوره از انتخابات تلاش دارند با مظلوم‌نمایی از خود بابت ردصلاحیت‌های صورت گرفته، زمین رقابت را یکطرفه ترک کرده تا مبادا متهم به قدرت‌طلبی شوند. این ترک یکطرفه زمین ‌بازی در شرایطی است که اصلاح‌طلبان، به بحران سرمایه اجتماعی خود وقوف کامل دارند و به‌خوبی می‌دانند که حتی در صورت معرفی ناب‌ترین گزینه درنهایت شکست نصیبشان خواهد شد. اصلاحات قصد دارد از بزنگاه انتخابات1400 برای تقویت وجه و وجهه اپوزیسیونی خود که از ابتدای دوم خرداد سال76 با آن شناخته‌شده، بهره کافی و وافی را ببرد تا بلکه در انتخابات آتی بتواند بار دیگر جامعه مدنی همسو با خود را پای کار سیاست‌ورزی اصلاح‌طلبانه بیاورد.

همتی یا مهرعلیزاده رأی ندارند، پس انتخابات 
را تحریم می‌کنیم!
علاوه بر ناامیدی پایگاه اجتماعی اصلاحات، شخص همتی و مهرعلیزاده نیز به‌زعم بسیاری از نیروهای اصلاح‌طلبی تاب‌وتوان لازم برای شورآفرینی انتخاباتی و دوقطبی‌سازی انتخاباتی را ندارند؛ بنابر این تحلیل، همتی و مهرعلیزاده با وجود ابراز نظرات بعضا ساختارشکنانه و حتی توهین‌آمیز علیه ابراهیم رئیسی و سعید جلیلی در جریان مناظره‌ها، موفق نشدند پایگاه اصلاحات را مصادره به مطلوب کنند و همین ناتوانی وضعیت ایشان در نظرسنجی‌ها را کم‌مایه ساخته است. همین کم‌مایگی در نظرسنجی‌ها، اصلاح‌طلبان را برای حمایت از یکی از این دو چهره اصلا بی‌انگیزه و بی‌برنامه ساخته است. به‌بیان‌دیگر چنانچه اصلاح‌طلبان، همتی یا مهرعلیزاده را واجد کمترین شانس برای رقابت با ابراهیم رئیسی می‌دیدند، هیچ مانع و رادعی ازجمله احساس خطر درباره آینده جمهوریت نمی‌توانست جلودار مشارکت فعال ایشان شود و حتما نهاد اجماع‌ساز اصلاحات به‌طور تام و تمام، پای کار هواداری از یکی از این دو نامزد می‌آمد. وضعیت غیرقابل چشمگیر همتی و مهرعلیزاده در نظرسنجی‌ها 
باعث شده که اصلاح‌طلبان نسبت‌به حضور در انتخابات و حمایت از این دو مأیوس شوند و قافیه بازی را به‌طورکلی وانهند؛ این
 در حالی است که برخی دیگر از چهره‌های اصلاح‌طلبی بر این باورند که شرایط فعلی اتفاقا باید موجب هم‌آوری و هم‌افزایی برای 
بالا آوردن درصد دو نامزد منتسب به اصلاحات در نظرسنجی‌ها شود و تحریم، کناره‌گیری و حتی مشارکت غیرفعال، دردی را دوا نخواهد کرد. در همین باره عباس عبدی، فعال سیاسی اصلاح‌طلب چندی پیش در کلاب‌هاوس، نظرسنجی‌های فعلی را تلویحا ذیل فضاسازی اصلاح‌طلبان دانست و غیرمستقیم اعلام کرد که نتیجه افکارسنجی‌ها نباید اصلاحات را ناامید سازد. عبدی دراین‌باره ادعای بزرگی را مطرح و تصریح کرد: «سال96 ترفند ما در بالا نشان دادن رأی رئیسی در نظرسنجی‌ها گرفت و قالیباف انصراف داد و این نقطه برد ما بود چراکه همه رأی قالیباف به سمت رئیسی نمی‌رفت.»

افتراق در میان اصلاح‌طلبان
تصمیم نهاد اجماع‌ساز اصلاحات مبنی بر عدم حمایت از همتی یا مهرعلیزاده در انتخابات ریاست‌جمهوری، واکنش‌های منفی زیادی را در پی داشت. این واکنش‌ها عمدتا ازسوی محافل عملگرا که مستمرا ایده و سیاست مشارکت فعال را ترویج می‌کنند، 
بوده است. برای نمونه، محمد قوچانی، عضو شورای مرکزی حزب کارگزاران سازندگی، در یادداشتی با تاکید بر اینکه «جبهه اصلاحات باید مشخص کند می‌خواهد اپوزیسیون قانونی دولت باشد یا گروه شبه‌چریکی»، با نقد عملکرد نهاد ناسا تصریح کرد: قدرت جبهه اصلاحات در گفت‌وگوست نه در قهر که قهر جبهه اصلاحات نمی‌خواهد، جنبش‌های چریکی می‌خواهد. کار اصلاحات و اصلاح‌طلبان اما گفت‌وگوست؛ گفت‌وگو با جامعه و گفت‌وگو با حاکمیت و هیچ زمانی بهتر از انتخابات برای این گفت‌وگو نیست. باب گفت‌وگو را نبندید.  محمد عطریانفر، دیگر عضو شورای مرکزی حزب کارگزاران نیز چندی پیش در کلاب‌هاوس با اشاره به ماموریت اصلی جبهه اصلاحات ایران و زیر پا گذاشته شدن این ماموریت، تاکید کرد: در نشست مشترک جبهه اصلاحات که مولود آن ناسا بود، برای انجام امر غیر عدم و اثباتی توافق کرده‌ایم؛ امر عدم که نیاز به توافق ندارد. ما دور هم جمع نشده‌ایم که کاری نکنیم بلکه جمع شده‌ایم که کاری کنیم. جبهه اصلاحات ایران، هیچ امر اثباتی را پیش نبرده است. اظهارات امثال قوچانی و عطریانفر در نقد کارکرد فعلی ناسا، در کنار بیانیه افراد ذی‌نفوذی نظیر بهزاد نبوی و محمدرضا عارف که بدنه اصلاحات را به رأی دادن تشویق و ترغیب کردند، درمجموع نشان از این دارد که جبهه اصلاحات در برهه فعلی همچون انتخابات سال98 قصد کنشگری به‌صورت غیرفعال را دارد؛ به این معنا که با وجود بیانیه نهاد رسمی ناسا مبنی بر حمایت نکردن از هیچ چهره‌ای، احزاب و نخبگان اصلاح‌طلب به‌صورت پراکنده در انتخابات حضور خواهند داشت.

captcha
شماره‌های پیشین