sobhe-no.ir
1188
شنبه، ۲۲ خرداد ۱۴۰۰
4
«صبح‌نو» کمپین انتخاباتی سعید جلیلی را بررسی می‌کند

خروج از سایه

سعید جلیلی وقتی در سال‌92 ردای نامزدی انتخابات ریاست جمهوری را به تن کرد، بسیاری روی او حساب ویژه باز نمی‌کردند. علت این بی‌اعتنایی به کنش‌گری جلیلی، سابقه مهم مدیریتی او بود که صرفا در قالب دبیری شورای عالی امنیت ملی خلاصه می‌شد. با این وجود مرحوم آیت‌الله مصباح‌یزدی و جبهه پایداری، پای کار سعید جلیلی آمدند و زمینه را برای رأی‌آوری او در میان طبقه انقلابی‌ها فراهم آوردند. این حمایت در نوع خود موفق‌آمیز بود چراکه باعث شد جلیلی در نهایت چهار میلیون رأی کسب کند که با توجه به گمنامی او در آن برهه، بسیار خوب و قابل توجه ارزیابی می‌شد. هشت سال از آن تاریخ می‌گذرد و سعید جلیلی بار دیگر خود را نامزد ریاست جمهوری کرده است. جلیلی امروز با جلیلی دیروز تفاوت‌های بسیاری کرده است. جلیلی با تشکیل دولت سایه در سال‌92 در رأس مجموعه‌ای قرار گرفت که هدفش، رصد مسائل کشور و کمک به دولت مستقر برای حل آن‌ها بود. همین دست فرمان باعث شده تا جلیلی امروز نسبت به مشکلات کشور نگاه عمیق‌تر و ژرف‌تری پیدا کند و دیگر مانند سابق، به سادگی در دام دو قطبی انگاری‌های کاذب رقیب به‌خصوص در حوزه سیاست خارجی گیر نکند. در این گزارش به پیشینه سیاسی و مدیریتی جلیلی، اظهارات این روزهایش و سرآخر مهم‌ترین مزیت و عیب کمپین انتخاباتی او اشاراتی کرده‌ایم.

صبح نو

«صبح‌نو» کمپین انتخاباتی سعید جلیلی را بررسی می‌کند

خروج از سایه

سعید جلیلی وقتی در سال‌92 ردای نامزدی انتخابات ریاست جمهوری را به تن کرد، بسیاری روی او حساب ویژه باز نمی‌کردند. علت این بی‌اعتنایی به کنش‌گری جلیلی، سابقه مهم مدیریتی او بود که صرفا در قالب دبیری شورای عالی امنیت ملی خلاصه می‌شد. با این وجود مرحوم آیت‌الله مصباح‌یزدی و جبهه پایداری، پای کار سعید جلیلی آمدند و زمینه را برای رأی‌آوری او در میان طبقه انقلابی‌ها فراهم آوردند. این حمایت در نوع خود موفق‌آمیز بود چراکه باعث شد جلیلی در نهایت چهار میلیون رأی کسب کند که با توجه به گمنامی او در آن برهه، بسیار خوب و قابل توجه ارزیابی می‌شد. هشت سال از آن تاریخ می‌گذرد و سعید جلیلی بار دیگر خود را نامزد ریاست جمهوری کرده است. جلیلی امروز با جلیلی دیروز تفاوت‌های بسیاری کرده است. جلیلی با تشکیل دولت سایه در سال‌92 در رأس مجموعه‌ای قرار گرفت که هدفش، رصد مسائل کشور و کمک به دولت مستقر برای حل آن‌ها بود. همین دست فرمان باعث شده تا جلیلی امروز نسبت به مشکلات کشور نگاه عمیق‌تر و ژرف‌تری پیدا کند و دیگر مانند سابق، به سادگی در دام دو قطبی انگاری‌های کاذب رقیب به‌خصوص در حوزه سیاست خارجی گیر نکند. در این گزارش به پیشینه سیاسی و مدیریتی جلیلی، اظهارات این روزهایش و سرآخر مهم‌ترین مزیت و عیب کمپین انتخاباتی او اشاراتی کرده‌ایم.

جلیلی سابقه‌ای 18‌ساله در اداره وزارت امور خارجه دارد. سعید جلیلی در سال‌1368 وارد وزارت امور خارجه شد و در 26‌سالگی به سمت ریاست اداره بازرسی امور خارجه برگزیده شد و تا‌1375 در این سمت باقی ماند. وی تا سال‌1376 و همزمان با ریاست جمهوری سید‌محمد خاتمی به ریاست جمهوری، به‌عنوان معاون اداره اول آمریکا در وزارت امور خارجه فعالیت می‌کرد. بعد از این سمت، جلیلی به‌عنوان مدیر بررسی‌های جاری دفتر رهبر انقلاب انتخاب شد و در دولت محمود احمدی‌نژاد به‌عنوان معاون اروپا و آمریکا در وزارت امور خارجه دوباره به فعالیت پرداخت. جلیلی در این مدت همراه با علی لاریجانی، دبیر وقت شورای عالی امنیت ملی در برخی مذاکرات با خاویر سولانا حضور داشت. 
غلامحسین الهام، سخنگوی دولت احمدی‌نژاد در مهرماه سال‌1386 با اعلام خبر استعفای علی لاریجانی، سعید جلیلی را به‌عنوان دبیر شورای عالی امنیت ملی معرفی کرد و بعد از آن حضرت آیت‌الله خامنه‌ای 
رهبر انقلاب در تاریخ هشتم تیرماه‌1387 وی را نماینده خود در شورای عالی امنیت ملی معرفی کرد. جلیلی در سال‌1392 به عضویت مجمع تشخیص مصلحت نظام درآمد و یک سال پس از آن، عضو شورای راهبردی روابط خارجی شد. جلیلی از منظر تشکیلات سیاسی، عضو هیچ نحله‌ای نبوده و نیست اما همگان او را متعلق به جناح راست و مشخصا نزدیک به گفتمان جبهه پایداری، می‌دانند.
سعید جلیلی، نامزد سیزدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری، پیش‌تر و در سال‌92 نیز کاندیدا شده بود که در آن دوره جز جبهه پایداری، گروه دیگری به حمایت از او برنخاست. مهم‌ترین چالش جلیلی در آن انتخابات عملکرد او در مذاکرات هسته‌ای، زمانی که دبیری شورای عالی امنیت ملی را به عهده داشت، بود. تقریبا تمامی نامزدها در انتخابات یازدهم ریاست جمهوری به‌طور مشخص حسن روحانی و علی‌اکبر ولایتی، جلیلی را بابت عملکردش در مذاکرات به چالش کشیدند. با این حال، جلیلی توانست در انتخابات آن سال رأی قابل توجه 
چهار میلیونی را از آن خود کند. بسیاری بر این باورند که اگر جلیلی وارد دام دوقطبی «مذاکره-ضدمذاکره» روحانی و نامزدهای همسو با او نمی‌شد، می‌توانست آورده به مراتب بهتر و بیشتری در حوزه رأی‌آوری داشته باشد. 
همین تجربه گران سنگ باعث شده که جلیلی برای انتخابات 
پیش رو، عمده تمرکز خود را روی ارائه برنامه در حوزه داخل بگذارد و وارد دوقطبی‌سازی‌های امثال همتی یا مهرعلیزاده در حوزه سیاست خارجی و مذاکره نشود. هر چند جلیلی بارها اعلام کرده که مخالف مذاکره نیست اما او سعی کرده انرژی خود را معطوف به تشریح برنامه‌هایش برای حکمرانی مطلوب کند. یکی دیگر از شاخصه‌های رفتاری جلیلی به‌خصوص در مناظره‌ها، عدم ورود او به مناقشه‌ها و بگومگوهای نامزدها بود که می‌کوشید با پرهیز از جنجال، صرفا به تشریح برنامه‌های دولتش بسنده کند. همین حاشیه‌گزینی باعث شده که او در کنار قاضی‌زاده‌هاشمی، شخصیت متفاوتی به خود بگیرد و سوای از سایرین قلمداد شود. در ادامه به مهم‌ترین اظهارات او طی روزهای اخیر می‌پردازیم.

نگاه کلان برای اصلاح روندهای حکمرانی
یکی از نمودهای رفتاری سعید جلیلی، پرهیز از ورود به مناقشه‌های سیاسی و تاکید بر اصلاح روندهای حکمرانی است. چنین رویکردی، باعث ارائه تصویری متفاوت از جلیلی در نگاه مخاطبان شده است. به بیان دیگر، جلیلی با تاکید بر کلان نگری تلاش دارد تصویری واقع‌بینانه و به دور از هیاهوهای سیاسی از خود ثبت و ضبط کند. در همین باره، جلیلی روز چهارشنبه 19‌خرداد در مسجد آیت‌الله فیروزآبادی شهر ری با اشاره به لزوم دوری از کارهای نمایشی گفت: کشور را با نمایش و همایش و گزارش نمی‌توان اداره کرد. کار واقعی می‌خواهد. نباید اجازه بدیم هشت سال دیگر، دوباره نمایش جای کار واقعی را بگیرد. جلیلی پیشتر در مناظره دوم نیز با انتقاد از کارهای نمایشی گفت: اگر شما آمدید به جای اینکه نتیجه کار خود را بیان کنید، مدام فرآیند کار را توضیح دادید و گفتید این تعداد سفر رفتم و مدام گزارش بدهی، اما نتیجه‌ای نداشته باشد، این فرهنگ غلط است. اگر شما کارهای ریشه‌ها را کنار بگذارید و به کارهای نمایشی روی بیاورید، حتما مشکلات کشور باقی می‌ماند. جلیلی با انتقاد از فرهنگ سیاسی حاکم در میان نخبگان ایران، تاکید کرد: من در مناظره قبلی هم گفتم که یکی از مشکلاتی که باعث می‌شود مشکلات کشور حل نشود، فرهنگ سیاسی است. یکی از موضوعات این است که ما باید تعارفات را کنار بگذاریم. جلیلی در همین مناظره، با اشاره به رویکردها نسبت به حوزه زنان به‌عنوان یک کار نمایشی تصریح کرد: 50‌درصد جمعیت کشور ما را خانم‌ها تشکیل می‌دهند. 
اگر از کار واقعی سخن می‌گوییم، تمایزش با کار نمایشی چیست؟ در این هشت سال بارها از حقوق خانم‌ها صحبت‌شده، نتیجه‌اش چیست؟ تقریبا هیچ. او در حوزه سیاست خارجی هم با اشاره به لزوم ارتباط و تعامل با همه کشورها در دولت خود، تاکید کرد: عرصه روابط بین کشورها، نقاط اشتراک دارد و نقاط اختلاف. اشتراک‌ها باعث تعامل می‌شود نقاط اختلاف، تقابل را ایجاد می‌کند. این هنر دولت‌هاست که بتوانند این نقاط اشتراک که فرصت‌ها را ایجاد می‌کند، تبدیل به نقطه تعامل و اختلافاتی که تقابل ایجاد می‌کند را مدیریت کنند و از تهدیدها پیشگیری کنند. جلیلی با انتقاد از رویکرد دولت روحانی در معطل نگاه داشتن سیاست خارجی ایران به چند کشور گفت: در دنیا 200‌کشور وجود دارد. اگر سیاست ما تعامل سازنده و گسترده با جهان باشد، یعنی تمام فرصت‌ها را دنبال و بالفعل می‌کنیم. اشکالی که ما به دولت وارد می‌کنیم این است که معطل چند کشور شده‌اند.
توجه به ظرفیت زنان
یکی دیگر از رویکردهای جلیلی طی این مدت، توجه به ظرفیت زنان است. او در این حوزه نیز می‌کوشد خود را از نگاه‌های معمول نسبت به زنان دور نگاه دارد و تلاش دارد اینگونه جا بیاندازد که مشکلات و مسائل زنان باید به دور از کارهای نمایشی حل و فصل شود. جلیلی روز پنج‌شنبه 20‌خرداد در دیدار جمعی از جوانان در عمارت شمسا با انتقاد از توجه یکباره به مسائل زنان در ایام انتخابات، گفت: در ایام انتخابات یک دفعه عده‌ای حامی زنان، فضای مجازی و اهل سنت می‌شوند. اینکه حقوق زن را صرفا در این ببینیم که دو، سه نفر زن در کابینه می‌گذاریم این توهین به زنان است. من این مدلی رفتار نکردم. جلیلی روز گذشته 21‌خرداد در همایش دختران رأی‌اولی در مجموعه فرهنگی شهدای سرچشمه نیز با انتقاد نسبت به نگاه جنسیتی به مسائل زنان، تاکید کرد: یکی از ظلم‌هایی که به زن‌ها می‌شود، نگاه جنسیتی به زن است نه نگاه هویتی. این روزها همه می‌گوییم نقش خانم‌ها مهم است. در عرصه فضای مجازی که خانم‌ها هیچ محدودیتی هم ندارند، چرا فقط 13‌و نیم درصد کار مفید و نقش مؤثر مربوط به خانم‌هاست؟ این باید پنجاه درصد باشد. جلیلی در همین باره با بیان اینکه هر برنامه‌ریزی که می‌شود باید نقش زن را در نظر بگیرد و گرنه ناقص و ضعیف خواهد بود، افزود: زن‌ها حقوق مختلفی دارند که یکی از آن‌ها معیشتی است. اگر خانمی به دلایل مختلف علاوه بر نقش خود، بار سنگین اداره خانواده هم بر دوشش قرار گرفته باید مورد حمایت مضاعف دولت قرار بگیرد. جلیلی علاوه بر ارائه رویکردهای کلی، وارد ارائه برنامه‌های جزئی دولت خود نیز شده است.

دولت سایه، نقطه قوت جلیلی
یکی از نقاط قوت جلیلی نسبت به سایر نامزدها، تجربه او در تشکیل «دولت سایه» است. جلیلی طی هشت سال گذشته با تشکیل کارگروه‌ها و کمیته‌های مختلف و سفر به مناطق گوناگون ایران و مشاهده دغدغه‌ها و مشکلات مردم از نزدیک، تجربه خوبی در شناخت مسائل کسب کرده است. جلیلی روز 11‌خرداد در گفت‌وگو با برنامه تلویزیونی 
«بدون تعارف» با اشاره به پیشینه تشکیل دولت سایه تصریح کرد: سال‌92 که رأی نیاوردم در ستاد انتخاباتی خود اعلام کردم که کار ما برای کمک به دولت منتخب تازه آغاز شده است و بر همین مبنا دولت سایه را به‌وجود آوردیم. جلیلی در همین باره اضافه کرد: یکی از برکات هشت سال دولت سایه، شناخت جوانان متخصص، اساتید صاحب‌نظر و مدیران موفق و پاکدست بود؛ مجموعه‌ای افراد برای مسوولیت‌های مختلف را شناسایی کردیم که می‌توانند بار مسوولیت دولت آینده را به دوش بکشند. جلیلی روز 20‌خرداد در گفت‌وگوی ویژه خبری با اشاره به تجارب کسب شده‌اش در قالب دولت سایه، تاکید کرد: من در این هشت سال، ده‌ها شهرک صنعتی را رفته‌ام. مهم‌ترین مشکل آن‌ها نقدینگی است و این درحالی است که روزانه دو هزار میلیارد دلار در کشور خلق پول صورت می‌گیرد. پس این پول‌ها کجا می‌رود. مناطق روستایی و توجه به ظرفیت‌های روستانشینان، یکی از نقاط اتکای جلیلی برای رأی‌آوری بوده است. او در همین گفت‌وگو، با اشاره به لزوم بهره برداری از ظرفیت این مناطق تاکید کرد: روستانشینان 27‌درصد جمعیت کشور هستند و بسیاری از کسانی که حاشیه‌نشین شهری شده‌اند، مهاجران از روستا بودند. 49‌دستگاه درباره روستا مسوولیت دارند که باید ماموریت‌های آن‌ها مشخص باشد. چه میزان از تسهیلات بانکی به روستاها تعلق می‌گیرد؟ چه میزان از اشتغال‌ها به روستاییان می‌رسد. جلیلی در راستای توجهش به مناطق روستایی، روز چهارشنبه 19‌خرداد با حضور در شهر ری با جمعی از کشاورزان روستای عشق‌آباد به دیدار و گفت‌وگو نشست. 
جلیلی در این گفت‌وگو که در کنار مزارع روستانشینان این منطقه صورت گرفت، با اشاره به تجربیات اعضای «دولت سایه» در رصد مشکلات روستاییان سراسر کشور، تصریح کرد: «همکار ما آقای رضاپور 18‌ماه در استان خوزستان زندگی کرده است تا به صورت عمیق مسائل روستا را بررسی کند. همچنین 15‌ماه در روستاهای کرمانشاه و بعد در روستاهای هرمزگان و چندماه در کپرهای استان کرمان زندگی کرده است. دیگر همکار ما، آقای اسدی، 6‌هزار روستا را از نزدیک دیده است. حضور ما در روستا به‌خاطر انتخابات نیست. 
در سال‌های گذشته مثلا راجع به صیادی به‌طور مفصل از شمال کشور تا جنوب جلسات متعدد  داشته‌ایم. ماحصل این بررسی‌ها یک جمع‌بندی بوده است و آن اینکه ما به یک جمع‌بندی رسیدیم. جمع‌بندی ما این است که کشور را می‌توان دو جور اداره کرد؛ یک روش به صورت روزمره، یک شیوه دیگر اینکه می‌توان کشور را جهش داد. اگر روستایی ما گندم تولید نکند، مجبور می‌شویم آن با ارز 25‌هزار تومنی وارد کنیم. امروز به قوت این دامداری و کشاورزی است که جلوی تحریم می‌ایستیم. وقتی از جهش کشور سخن می‌گوییم این جهش با جهش تک‌تک روستاها امکان پذیر است. وقتی روستایی ما احساس کند محیطی آرام و مرفه برای زندگی دارد، مهاجرت معکوس می‌شود، آن هم نه از حاشیه شهرها به روستا، بلکه از وسط شهر به روستا».

ادبیات نخبگانی، مهم‌ترین اشکال سعید جلیلی
در کنار همه نقاط قوتی که جلیلی از خود در سخنرانی و مناظره‌ها نشان داده، او یک اشکال مهم و بزرگ دارد و آن، ادبیات شدیدا نخبگانی اوست که نوعا باعث می‌شود دایره رأی‌دهندگانش در همان حیطه پایگاه ایدئولوژیک سابق، باقی بماند. این در حالی است که جلیلی می‌تواند با استفاده بیشتر و گسترده‌تر از تاکتیک‌های معمول انتخاباتی، زمینه را برای افزایش آرای خود فراهم آورد. نکته مهم دیگر درباره جلیلی، نگاه او به پایگاه رأی ابراهیم رئیسی است. بسیاری بر این باورند که میان سبد آرای جلیلی و رئیسی اشتراک نظر و ایده قابل توجهی وجود دارد و جلیلی با ادامه روند فعلی، می‌تواند طبقه به اصطلاح حزب‌اللهی را برای رأی به خود مجاب سازد. 

captcha
شماره‌های پیشین