sobhe-no.ir
1185
دوشنبه، ۱۷ خرداد ۱۴۰۰
4
«صبح نو» در میزگردی با حضور ناصرایمانی، بیژن مقدم و محمدعلی نمازی اولین مناظره انتخابات ریاست جمهوری 1400 را بررسی کرده است

نامزدها بدون روتوش

نخستین مناظره سیزدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری، عصر شنبه نامزدها را میهمان خانه‌های ایرانیان کرد. اگرچه «اقتصاد» محور این مناظره و سؤالات آن بود، اما نامزدها به این حد بسنده نکرده و پای درشت‌گویی را به کارزار انتخاباتی‌1400، آن هم در شرایط سرد کرونایی کشاندند. اگرچه مردم پاسخ خود درباره «وضع موجود» را از جواب‌های تمام نامزدها، دریافت نکردند اما تعدادی از نامزها هم سعی کردند در دستور بحث کرده و سؤالات را تشریح و تبیین کنند. انتقادها به ساختارها و حواله پینگ‌پنگی کلمات اما وجه غالب دوره اول مناظرات شد تا سازوکار معیوب این روش، بیش از پیش رخ نمایی کند. ناصر ایمانی، تحلیلگر مسائل سیاسی؛ بیژن مقدم، مدیرمسوول سایت الف و محمدعلی نمازی، عضو شورای مرکزی حزب کارگزاران، میهمان روزنامه «صبح‌نو» بودند تا در میزگردی درباره این مناظره بحث و ابعاد مختلف آن را تحلیل کنند. انتقاد از شکل برگزاری مناظره‌ها، مطلع سخنانی بود که به باور آن‌ها، منافع و امنیت ملی را نشانه می‌رود. از انتقادها و دفاع‌ها از نامزدها که بگذریم، تحلیل صحبت‌های انجام شده و بررسی برنامه‌ها و گفتمان هر نامزد و ستاد انتخاباتی وی، بحث را داغ کرد و ابعاد مختلفی از آنچه در سیزدهیمن دوره انتخابات ریاست جمهوری در جریان است را نشان داد. در ادامه مشروح این میزگرد را می‌خوانید.

صبح نو

«صبح نو» در میزگردی با حضور ناصرایمانی، بیژن مقدم و محمدعلی نمازی اولین مناظره انتخابات ریاست جمهوری 1400 را بررسی کرده است

نامزدها بدون روتوش

نخستین مناظره سیزدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری، عصر شنبه نامزدها را میهمان خانه‌های ایرانیان کرد. اگرچه «اقتصاد» محور این مناظره و سؤالات آن بود، اما نامزدها به این حد بسنده نکرده و پای درشت‌گویی را به کارزار انتخاباتی‌1400، آن هم در شرایط سرد کرونایی کشاندند. اگرچه مردم پاسخ خود درباره «وضع موجود» را از جواب‌های تمام نامزدها، دریافت نکردند اما تعدادی از نامزها هم سعی کردند در دستور بحث کرده و سؤالات را تشریح و تبیین کنند. انتقادها به ساختارها و حواله پینگ‌پنگی کلمات اما وجه غالب دوره اول مناظرات شد تا سازوکار معیوب این روش، بیش از پیش رخ نمایی کند. ناصر ایمانی، تحلیلگر مسائل سیاسی؛ بیژن مقدم، مدیرمسوول سایت الف و محمدعلی نمازی، عضو شورای مرکزی حزب کارگزاران، میهمان روزنامه «صبح‌نو» بودند تا در میزگردی درباره این مناظره بحث و ابعاد مختلف آن را تحلیل کنند. انتقاد از شکل برگزاری مناظره‌ها، مطلع سخنانی بود که به باور آن‌ها، منافع و امنیت ملی را نشانه می‌رود. از انتقادها و دفاع‌ها از نامزدها که بگذریم، تحلیل صحبت‌های انجام شده و بررسی برنامه‌ها و گفتمان هر نامزد و ستاد انتخاباتی وی، بحث را داغ کرد و ابعاد مختلفی از آنچه در سیزدهیمن دوره انتخابات ریاست جمهوری در جریان است را نشان داد. در ادامه مشروح این میزگرد را می‌خوانید.

 نظرتان درباره کیفیت و کمیت اولین مناظره انتخاباتی‌1400،  چیست؟ آیا این مناظره تاثیری در آگاهی بخشی به افکار عمومی برای انتخاب درست داشت و توانست آراء خاکستری را تحریک و تکلیف آراء سرگردان را مشخص کند؟
ایمانی: می‌خواهم مساله برگزاری مناظرات ریاست‌جمهوری را در ایران به چالش بکشم.  زیرا روشی است که آسیب‌های زیادی را به کشور وارد می‌کند و آسیب‌های آن نسبت به منافعش از نظر من بیشتر است. مناظره عمدتا به‌منظور تحریک احساسات و هیجان برگزار می‌شود و این روش با توجه به فرهنگ سیاسی غالب، صرف‌نظر از کپی‌برداری آن ازکشورهای دیگر، مبنای انتخاب مردم را از مبنای عقلانیت و تفکر و تدبر و تعقل و تحقیق درباره هر یک از نامزدها به سمتی می‌کشاند که کدام نامزد شعار داده یا دیگری را بیشتر متهم کرده است. به درستی گفته‌ها و کذب بودن آن‌ها چندان توجهی نمی‌شود.
در همه مناظرات قبلی و هم مناظره اخیر عمدتا از روش‌های هیجانی و بدون منطق استفاده شد و هدف آن کوبیدن و متهم کردن طرف مقابل است. کوبیدن رقیب و تحریک احساسات، اساس این مناظرات است.
 مدل هیجانی کردن انتخابات چند دهه‌ای است که در غرب هم رشد یافته است. البته بنده هیچ برآوردی ندارم که چه مقدار در مشارکت تأثیر جدی داشته است؟! بعضی معتقدند ممکن است هیجانی شود و تصمیم مردم از حالت عقلایی فاصله بگیرد ولی میزان مشارکت هم بالا می‌رود.
از نظر من ممکن است کمی در میزان مشارکت مؤثر باشد ولی مضرات بسیار زیادی دارد. به‌طور مثال مردم به اخلاق کاندیداها در مناظره دقت می‌کنند و یکی از این افراد که چنین برخوردهایی دارند در نهایت رییس‌جمهور خواهند شد. اما آیا رفتارها درشأن رییس‌جمهور کشور خواهد بود. 
هیجانی کردن انتخابات، آسیب است. بنابراین درباره برگزاری مناظرات باید تدبیر بیشتری شود.
البته در سال‌88 مناظرات دو به دو بود و اکنون همه کاندیداها در مناظره حضور دارند که از نظر من دو به دو آسیب کمتری داشت. نکته دوم درباره ترتیب مناظره اخیر، وقت پاسخگویی نامزدها، نسبت به سوالاتی که از آن‌ها پرسیده می‌شد تناسبی نداشت. حتی بزرگ‌ترین اقتصاددان جهان هم نمی‌تواند سه دقیقه درباره کنترل تورم صحبت کند؛ یا سوالات را باید جزئی کرد، یا به جای اینکه وقت را جزءجزء کنیم همه را به یک سؤال اختصاص می‌دادیم. در کل این نحوه سؤال‌ها با‌توجه به زمان، این مسأله را در ذهن تداعی می‌کند که اساسا هدف پاسخ دادن به این سؤالات نبود و منظور هیجانی کردن فضا بود و طبعا چنین مناظراتی موجب افزایش عقلانیت در تصمیم‌گیری نمی‌شود.
نمازی: هر کلمه یک معنای لغوی و یک معنای اصطلاحی دارد. مناظره در لغت تبادل نظر کردن ولی در اصطلاح به معنی بحث و گفت‌وگو برای رسیدن به حقیقت است. اگر هدف رسیدن به حقیقت نباشد، مناظره نیست؛ لذا در اسلام می‌گویند مناظره باید برای رضای خدا باشد و جنبه امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر باید در آن رعایت شود و مناظره باید منصفانه باشد. از سوی دیگر مناظره باید میان اهل فن باشد. یعنی هر دو طرف آن باید اهل فن باشند. گفت‌وگوهای سطحی مردم را به هدف رهنمون نخواهد بود.


مناظره نباید تبدیل به جدل شود. در این مناظره، اظهارنظرها اغلب به جدل منتهی می‌شد و یکدیگر را متهم می‌کردند. اشکالات ساختاری به این مناظرات وارد است. یکی از اشکالات این است که قاعدتا باید میان دو نفر باشد و نه بیشتر. این مناظره بیشتر مسابقه بود و با قرعه‌کشی انجام می‌شد. اشکال دیگر اینکه مناظره باید بر سر یک موضوع باشد و در آن فقط یک سؤال مطرح شود. تا بتوان درک کرد که کدام پاسخ به حقیقت نزدیک‌تر است. ولی در این مناظره هر فرد به یک سؤال مجزا پاسخ می‌داد.
یکی دیگر از اشکالات مناظره آن بود که هدفش روشن نبود. آیا به‌دنبال هیجانی کردن فضا بودند یا هدف این بود که بینندگان سطح سواد و درک کاندیدا از شرایط و آمادگی او در پذیرش پست ریاست‌جمهوری را درک کنند. یکی دیگر از این اشکالات آن بود که به سؤالات کمتر پاسخ داده می‌شد و نامزدها به مسائلی می‌پرداختند که خود می‌خواستند و از سؤال خارج می‌شدند. در بی‌طرفی صداوسیما هم تردید وجود داشت؛ زیرا رسانه ملی در دست اصول‌گرایان است و باید دید آیا توانسته که خود را بی‌طرف نگه دارد.
مقدم: درباره اصل مناظره، مناظرات در گرم کردن فضای انتخابات مؤثر هستند به‌ویژه در انتخابات امسال که به دلایلی گرمای لازم را ندارد و هنوز به روزهای آینده برای گرم کردن فضا و افزایش مشارکت امیدوار هستیم. به‌دلیل وجود بیماری کرونا و اینکه امکان برگزاری تجمعات وجود ندارد و از نظر برخی به‌دلیل عدم تأیید صلاحیت بعضی افراد از سوی شورای نگهبان و از همه مهم‌تر سرخوردگی مردم از انتخاب هشت سال گذشته، ممکن است با کاهش مشارکت مواجه باشیم. بسیاری تاکید می‌کنند که چرا باید رأی دهیم زیرا امید و انگیزه آن‌ها که هشت سال پیش به این دولت رأی دادند، از بین رفته است. امید مردم برای مشارکت در انتخابات بخشی جنبه سیاسی و اجتماعی داشت و بخشی جنبه اقتصادی .
شعار دولت تدبیر و امید بود که با رفع تحریم‌ها همه‌چیز را اصلاح خواهد کرد و تصریح کردند که دولت احمدی‌نژاد مذاکره بلد نبود ولی ما فن مذاکره را می‌دانیم و اگر روی کار بیاییم با دنیا آشتی خواهیم کرد ولی الان که در آستانه پایان دولت به سر می‌بریم هیچ اصلاحی صورت نگرفته و طبیعتا مردم باید نومید و ناراحت باشند. بنابراین یکی از دلایل اصلی کاهش مشارکت، عملکرد دولت است. لذا مناظرات در این فضای سرد و نومیدی می‌تواند کمک کند. حتی ما نگران بودیم که آیا این مناظرات برگزار می‌شود یا خیر و جلسات بسیار زیادی برگزار شد؛ زیرا اساسا عده‌ای معتقد بودند که آثار منفی مناظرات بیشتر از آثار مثبت آن است پس مناظره نداشته باشیم.
از نظر من مناظره مثل بسیاری از رفتارها آسیب‌های فردی، اجتماعی و غیره دارد که می‌توان آسیب‌های آن را کم کرد. مشکل کار آنجاست که این ایرادها بیشتر خود را نشان می‌دهد. فقط دعواهای این مناظرات دیده می‌شوند. این دعواها بخشی از ذات مناظره است. در برنامه زنده نمی‌توان افراد را محدود کرد زیرا آن‌ها این نوع برنامه را برای خود فرصتی می‌دانند. همچنان‌که می‌بینیم بعد از انتخابات، دوران متهم کردن‌ها و دعواها پایان می‌یابد و دوباره دوران رفاقت می‌رسد. البته این روند قابل اصلاح است.

به نظر شما آیا این مناظره توانست به هدفش برسد و موجب افزایش مشارکت مردم در انتخابات شود و فضای سرد انتخابات را گرم کند؟
مقدم:  البته این مناظره برگزار شده را اصلا خوب و مفید نمی‌دانم که این امر به افراد شرکت‌کننده در مناظره برمی‌گردد؛ برای مثال، فرد در پاسخ عملکرد خود، طرف مقابل را به بی‌سوادی متهم می‌کند. این رفتار بی‌اخلاقی است و جزو ذات مناظره است. مقام معظم رهبری همین دید را نسبت به مناظره دارند و به آسیب‌های آن نیز اشاراتی داشته‌اند ولی اصل آن را زیرسوال نمی‌برند.
مناظرات دو به دو با این تعداد کاندیدا امکان برگزاری ندارد. بحث دیگر درباره اجراکننده مناظره است که سؤالات را به‌گونه‌ای طراحی کرده است که با زمان مطابقت ندارد. این امر بخشی به پاسخ‌دهنده و برخی به شورای تبلیغات مربوط است. پاسخ‌دهنده به‌جای پاسخ به سؤال به موضوعات دیگر می‌پردازد. ضابطه‌ای در این خصوص وجود ندارد. مثلا مجری در سال88 برای حفظ بی‌طرفی خود کاملا ساکت بود و مجری در حال حاضر هم ابزاری جز تذکر در دست ندارد و کنترل وقت هم به صورت مکانیکی بود. می‌توان با تدابیری در این زمینه تجربیاتی را استفاده کرد. نباید بار آشنایی با شخصیت، برنامه‌ها و سوابق فرد نامزد بر عهده یک مناظره دوساعته باشد و باید با ابزارهای مختلف این آشنایی‌ها صورت بگیرد. باید با تمرین اشکالات مناظره را برطرف کرد.
نمازی: همانطور که گفته شد مباحث اقتصادی با 3 یا 4‌دقیقه قابلیت پاسخگویی ندارد. در این مناظره راهکار ارائه نشد، زیرا هیچ‌‌یک برنامه‌ای نداشتند. در برخی موارد خود کاندیدا نیز طرح مساله می‌کرد. از جملات انشایی استفاده می‌شد که باید وضع اینگونه شود یا نباید. گویی فرد دیگری کاندیداست و مناظره‌کنندگان برای او باید و نباید تعیین می‌کردند. به نظر من مناظره فی‌النفسه خوب است و هر کاری خاستگاه و یک شرایطی دارد. این مناظرات برای کشورهایی مناسب است که دو حزب قوی دارند مانند آلمان و ... در ایران با هفت نفر مناظره برگزار کردن به همین ختم می‌شود که یکدیگر را به پوششی بودن خطاب کردند. بنابراین اولین مناظره انتخابات ریاست جمهوری برگزارشده، نتیجه فنی نداشت که رأی‌دهنده را به فرد موردنظرش رهنمون کند. ایمانی: بنده اصل مناظره را رد نمی‌کنم اما این مدل برگزاری مناظره در فرهنگ سیاسی باید بازنگری شود. میزان مشارکت را ممکن است بالا ببرد البته برآورد دقیق علمی نداریم که سهمش در میزان مشارکت چقدر است. ولی آسیب‌های جدی به فرهنگ سیاسی کشور وارد می‌آورد مانند آثار بگم‌بگم و نقد خانواده و همسر، متهم کردن دیگران بدون سند و مدرک و دروغگویی مسوولان در افکار عمومی پابرجاست. آثار سوء اینگونه برخوردها بلندمدت است آن هم در میان مسوولان بلندپایه مملکت که برخی هنوز هم در رأس قرار دارند. هتاکی در بین مسوولان، مردم را متعجب می‌کند.

 کاندیداها در این مناظره به سوالاتی که مطرح شد پاسخ‌هایی دادند. از نظر شما نحوه پاسخگویی کاندیداها به هر سؤال آیا اقناع‌کننده بود؟
نمازی: هیچ‌یک از کاندیداها همانگونه که پیشتر بیان کردم، نظرات راهگشا نداشتند و فقط تبیین مشکلات بود. بیشتر از هر چیز به معلول پرداخته می‌شد و علت در نظر گرفته نمی‌شد یا از اصطلاحات غلط استفاده می‌شد. برای مثال، حکمرانی اقتصادی که وجود ندارد که ما در هر کشوری یک حکمرانی کل داریم و فقط سیاست، برنامه و عملکرد اقتصادی است. از سیاست آغاز می‌شود و به برنامه و سپس عملکرد می‌رسد. مساله بعدی ترکیب کاندیداها که پنج به دو بود، ترکیب مناسبی نبود. کاش در بررسی صلاحیت‌ها سه‌قطبی را در نظر می‌گرفتند. به‌قول آقای همتی در یک طرف برخی پوششی بود و این امر مناظره را از حالت جدی خارج کرده بود. گویی تقسیم کاری صورت گرفته بود که آقای زاکانی و آقای رضایی فقط حمله  می‌کردند تا اینکه در واقع برنامه‌ای ارائه دهند. چندان ویژگی و تفاوتی میان راهکارها دیده نمی‌شد و تفاوتی بین راهکار آقای همتی و آقای رئیسی مشهود نبود.
کلی‌گویی وجود داشت. نمی‌دانم چرا آقای رضایی از کوره‌در می‌رفت مثلا این جمله که فرمودند سیاه‌ترین دولت‌ها در بین دولت‌های پس از انقلاب در هشت‌سال گذشته بوده است. یک معنای آن این است که همه دولت‌های پس از انقلاب سیاه بوده‌اند و این دولت از همه سیاه‌تر بوده است که این امر صحیح نیست. اعداد و ارقام هم در برخی موارد به غلط گفته می‌شد و کسی نبود که تصحیح کند. سود مناظره برای مخالفان شرکت در انتخابات بیشتر از موافقان بود. چراکه افشاگری‌ها هزینه زیادی دارد و مناظره جای افشاگری نیست.

 یکی از همین اشکالات به آقای همتی بر‌می‌گردد، ایشان مدعی بودند اقتصاددان هستند و باید بیشترین بهره را از این مناظره اقتصادی می‌بردند. اما سعی کردند فضای مناظره را سیاسی کنند. یکی از کلیدواژه‌های جناب آقای همتی، جریان سوم است. او می‌خواهد صدای بخش‌های به زعم خودش بی‌صدای جامعه باشد. با‌توجه به حضور همتی در دولت و همدستی در ایجاد وضعیت موجود آیا او می‌تواند چنین ادعایی داشته باشد؟
مقدم: قضاوت درباره نامزدها متأثر از میزان علاقه‌مندی هر فرد نسبت به کاندیداست. برآوردی هنوز در این باره وجود ندارد مگر اینکه تک‌تک نظرسنجی شود. مناظره برخلاف نظر آقای همتی پنج به یک یا دو نیست. آقای همتی نماد وضع موجود است.
او رییس بانک مرکزی بوده و بخش زیادی از اقتصاد کشور در آنجا سیاست‌گذاری و اجرا شده است که اتفاقا بخش‌هایی مانند ارزش پول ملی، ارز، نقدینگی و غیره مربوط به حوزه عملکرد ایشان است؛ بنابراین به‌طور طبیعی ایشان در جایی قرار گرفته که می‌خواهد تصویر اپوزیسیونی از خود نشان دهد، اما کاندیداهای دیگر که خارج از دولت هستند به‌طور طبیعی از ایشان سؤال می‌کنند که وقتی اختیاراتی در حوزه اقتصاد تا این پایه داشته و نتوانسته کاری کند چطور در مقام رییس‌جمهور می‌خواهد یا می‌تواند این کار را انجام دهد. ایشان در مقام خود اختیارات ویژه داشته‌اند که کم نیستند. طبیعی است وقتی آقای رضایی ایشان را متهم وضع موجود می‌داند در مقابل، او را تخریب می‌کند. آقای همتی پاسخی به عملکرد خود نداد بلکه جنبه‌های منفی مناظره را نشان داد و آقای مهرعلیزاده نیز این کار کرد و آقای رئیسی را به داشتن 6کلاس سواد متهم کرد که خلاف واقع است . برای مثال، از آقای همتی درباره بدهکاران بانکی سؤال شد ولی ایشان به جای پاسخگویی، به مساله «اف‌ای‌تی‌اف» می‌پردازد که نظرات متناقضی پیشتر درباره آن داده است. از آقای مهرعلیزاده درباره فرار مالیاتی سؤال شد و ایشان بیانیه‌ای را می‌خواند که ربطی به این مساله ندارد. بازنده‌ها زودتر از بقیه بازی تقلب راه می‌اندازند. آقای مهرعلیزاده جمله مهمی گفت که انتخابات مهندسی شده است و ما این نوع جملات را از بازنده‌های انتخابات‌های قبلی نیز شنیده‌ایم. اگر از نظر ایشان این انتخابات مهندسی شده است پس چرا وارد شده و ادامه می‌دهند. ژست مخالف دولت گرفتن، آقای همتی تلاش کرد که این ژست را بگیرد و از مخالفت‌های خود با آقای روحانی گفت. مردم این امر را نمی‌پذیرند و تا حدودی نمک خوردن و نمکدان شکستن است و ایشان منصوب آقای روحانی بودند. اگر واقعا عملکرد آقای همتی خوب بود این فرصت وجود داشت که در مناظره‌ها به سؤالات پاسخ درست و کامل دهند.
ایمانی: دیروز مناظره اقتصادی بود و باید برنامه‌ها و توانایی‌های اقتصادی کاندیداها محک می‌خورد. کسی که بیشتر پاسخ اقتصادی را به سؤال داد آقای جلیلی بود. اینکه چقدر این پاسخ‌ها مستدل بودند باید اقتصاددان‌ها نظر دهند. پس از او، آقایان قاضی‌زاده‌هاشمی و آقای رضایی بودند که پاسخ اقتصادی دادند. تنها فردی که اقتصاددان بودند و هم مسوولیت اقتصادی کلان در کشور داشت اما بحث اقتصادی نکردند، آقای همتی بود. ایشان خود را از سابقه اقتصادی‌اش منفک کرد و هیچ پاسخی درقبال عملکرد خود در بانک مرکزی نداد و طوری صحبت کرد که گویی هیچ مسوولیتی در جمهوری اسلامی تاکنون نداشته است؛ نه‌تنها دفاعی نکرد بلکه فرافکنی کرد و همه‌چیز را به گردن آقای روحانی انداخت. اگر نامزد انتخابات نشده بودند تا آخر دولت در بانک مرکزی حضور داشتند پس بنابراین هیچ مشکلی با دولت نداشته است. اگر مشکلی داشتید و سیاست‌های دولت مغایر بود پیشتر باید استعفا می‌دادید. برکناری ایشان اکنون مهندسی شده بود. 
تعبیر پنج به یک از این منظر صحیح است که آقای همتی مسوولیت اقتصادی مؤثر داشته پس باید پاسخگوی وضع موجود می‌بود.  نکته دیگر پرداختن به مسائل شخصی افراد در مناظره که عموما آقای همتی و در برخی موارد آقای مهرعلیزاده به آن روی آوردند. برای اینکه فاصله خود را با آقای رئیسی در افکار عمومی کم کنند هر کاری کردند. برای مثال اینکه مدرک تحصیلی شما چطور گرفته شده و اینکه در اتاق کارتان به شما درس داده شده است. این روش‌ها نامطلوب است. حملاتی نیز آقای زاکانی و آقای محسن رضایی داشتند ولی آن نسبت به عملکرد بود نه فرد؛ ولی زیر سؤال بردن مدرک تحصیلی بی‌اخلاقی و تحریک احساسات عمومی است؛ بیان این مسائل حتی اگر درست باشد زیبنده نیست. آقای همتی مانند یک فرد مستأصل بود و تلاش می‌کرد از هر امکانی و حرفی به نفع خود بهره ببرد و فضایی دوقطبی بین خود و آقای رئیسی ایجاد کند. از مساله قومیت و ردصلاحیت شدن‌ها و مسائل شخصی افراد گرفته تا عدم پاسخگویی نسبت به هیچ چیز. آقای مهرعلیزاده کاملا از موضوع خارج بود و حرفی برای گفتن نداشت و تلاش کرد رأی‌های متمایل به اصلاح‌طلبان را جلب کند با گفتن شعار دولت سوم اصلاحات و درباره محیط‌زیست گفتن و بعد مانند آقای همتی مظلوم‌نمایی شدید و تصنعی که امان‌نامه بدهید که مرا دستگیر نکنید بابت حرف‌هایی که در اینجا می‌زنم و از این نوع مظلوم‌نمایی‌ها.

مقدم: قضاوت درباره نامزدها متأثر از میزان علاقه‌مندی هر فرد نسبت به کاندیداست. برآوردی هنوز در این باره وجود ندارد مگر اینکه تک‌تک نظرسنجی شود.مناظره برخلاف نظر آقای همتی پنج به یک یا دو نیست. آقای همتی نماد وضع موجود است

 

نمازی: قبول ندارم که آقای همتی نماینده وضع موجود هستند. زیرا بانک مرکزی ارگان مستقلی نیست. ساختار اقتصادی کشور مساله‌ای جداگانه است و از زیرمجموعه‌های قوه مجریه است ولی سیستم  اقتصادی موازی در کشور کم نیست و مراکز اقتصادی بسیار قوی و مؤثر در کشور داریم که برخی مالیات نیز پرداخت نمی‌کنند. آقای رییس‌جمهور کمک نکردند بانک مرکزی مستقل شود و در مقابل تقاضاهای غلط مقاومت کند. آقای رضایی به درستی اشاره کردند که وام‌ها در کشور نوعی رانت است. وقتی تورم 40درصدی است و بهره این وام‌ها 8 یا 10درصد بوده، معلوم است که بقیه رانت است. چرا بانک‌ها در کشور ما هیأت‌امنایی نیستند و بانک‌های خصوصی هم در اختیار ندارند که وام با بهره کمتر از دولت بدهند یا با نرخ بیشتر این وام‌ها را پرداخت کنند. در میان بانک‌ها رقابتی وجود ندارد و همه مثل هم عمل می‌کنند.
انتظار این بود که آقای همتی فنی‌تر به سؤالات اقتصادی پاسخ بدهد. ریشه اصلی مشکلات اقتصادی تحریم است و هیچ‌کدام از کاندیداها به آن اشاره نکردند و تنها آقای همتی در انتها اشاره‌ای به آن داشتند. همتی نماد دولت نیست و دولت آقای روحانی اشتباهات زیادی داشته است؛ مهرعلیزاده سعی کرد توضیحاتی بدهد و برنامه‌هایش را تبیین کند اما انتظاری هم نبود که به شکل تخصصی پاسخ بدهد. آقای مهرعلیزاده گفت که الگوی تجربه شده برای اقتصاد کشور نداریم که این هم جالب بود و ما در این چهل و خرده‌ای سال خیلی دچار آزمون و خطا شده‌ایم و به‌ویژه در زمینه اقتصادی این اتفاق بیشتر افتاده است.
آقای مهرعلیزاده نباید موضوع مدرک را علیه آقای رئیسی مطرح می‌کرد. اما این حرفش خوب بود که آقای رئیسی شما یک مساله اقتصادی مطرح کنید و پاسخش را بدهید. مناظره مصداقی نبود و به اکثر سؤال‌ها پاسخ عملی داده نشد. مثلا در سؤال کنترل قیمت‌ها، گفته نشد که راه کنترل قیمت‌ها افزایش تولید است.

عملکرد دیگر نامزدها در صحن مناظره را چطور دیدید؟ آقایان رئیسی، جلیلی، رضایی، زاکانی و قاضی‌زاده آیا توانستند بر سبد آراء خود بیفزایند؛ بسیاری اعتقاد دارند حمله‌های تند نامزدهای جناح رقیب، موجب پیروزی اخلاقی آقای رئیسی در این مناظره شد.
مقدم: آقایان رئیسی، جلیلی و قاضی‌زاده تلاش کردند که وارد حاشیه‌هایی که طراحی شده بود، نشوند. رفتاری که از آقای رئیسی دیدیم با دو گروه واکنشی مواجه شده است؛ یک گروه می‌گویند خوب بود و یک گروه می‌گویند که خیلی ضعیف بوده است. برداشت بنده این است که خود آقای رئیسی بود. آقای رئیسی بدون روتوش بود و غیر از این قرار نبود باشد. از نظر مدل و اخلاق، انتظاری غیر از این از آقای رئیسی نداشتیم. پاسخی هم که دادند، این بود که با این چیزهایی که شما می‌گویید و با این تهمت‌هایی که می‌زنید اگر مشکلات کشور حل می‌شود، بگویید و وارد بگومگو نشدند. آقای قاضی‌زاده هم بیان کرد که وارد این بحث‌ها نمی‌شوند و مسیر خودش را رفت و برنامه‌های خودش را گفت. آقای جلیلی هم پاسخ‌های خوبی داشتند و منطق و استدلال‌شان قابل قبول بود. موضوع تحریم‌ها که آقای نمازی به آن اشاره می‌کنند، ریشه مشکلات کشور نیست؛ از هر اقتصاددانی که دوست دارید سؤال کنید که سهم تحریم‌ها چقدر است؟
نسبت مسکن ما چه ارتباطی به تحریم دارد؛ مسکن یکی از موارد اقتصادی در کشور است. خودش پیشران اقتصادی است و اگر زنده شود، می‌تواند حجم زیادی را زنده کند؛ تاسیسات مهندسی، سرامیک و خیلی از بخش‌های آن داخلی است و در داخل وجود دارد و ارتباطی با تحریم ندارد؛ از سوی دیگر حتی اگر تحریم را بپذیریم، مردم چرا به آقای روحانی رأی دادند؟ آقای روحانی گفت می‌آید تحریم‌ها را بر می‌دارد و حالا دارد می‌رود. در این دو ماه باقی‌مانده هم چشمش به وین است. شما هشت سال کشور را برای همین نگه داشتید و به شما هشدار هم داده شد اما گوش ندادید.
آقای روحانی و آقای همتی  قرار بود تحریم‌ها را حل کنند، دارند می‌روند اما هنوز طلبکارند؟ در این بحث‌ها آقای جلیلی پاسخ‌های خوبی داد. امیدوارم در مناظره‌های بعدی با تخلیه هیجانی‌ای که صورت گرفته است، مناظره‌ها در تراز شخصیت خود آقایان باشد.
 ایمانی: مناظره اول را می‌توان به سه گروه تقسیم کرد؛ یک گروه آقایان همتی و مهرعلیزاده بودند؛ یک گروه آقایان رئیسی، جلیلی و قاضی‌زاده‌هاشمی و یک گروه هم آقایان رضایی و زاکانی .
در گروه اول باید به این نکته اشاره کنم که چرا افراد وقتی در جایگاه رأی‌گیری برای ریاست جمهوری قرار می‌گیرند، چنگ‌هایی به چهره نظام جمهوری اسلامی می‌زنند که عجیب است؛ این کار را آقای روحانی در سال‌۹۶ با بی‌رحمانه‌ترین روش‌ها انجام داد. چنگ به چهره آقای رئیسی نمی‌زد و چنگ به چهره نظام جمهوری اسلامی ایران می‌زد. نمی‌دانم چقدر مهم است. آقای همتی این چهره نبود و آدم بسیار آرامی بود؛ چهره‌ای در این مناظره از خود نشان داد که آدم می‌ترسد که نکند خیلی از آدم‌هایی که مسوولیت دارند پایش که برسد چهره‌ای از خود نشان دهند که متفاوت باشد.
آقایان جلیلی، رئیسی و قاضی‌زاده تلاش کردند که به سؤالات جواب بدهند و جواب‌هایی هم دادند. آقای رئیسی مقداری در دام پاسخگویی به طرف مقابل افتادند که این وجهی نداشت و ای‌کاش پاسخ نمی‌دادند. دسته سوم آقایان رضایی و زاکانی بودند که تلاش‌شان پاسخ دادن به سوال‌های خودشان نبود؛ البته پاسخ‌هایی هم دادند اما مسوولیت خود را در این مناظره این می‌دانستند که وضعیت موجود را تحلیل کنند که از چه شرایطی ناشی می‌شده است و چه کسانی مقصر هستند  و اینکه نماینده و نماد مقصرها در جلسه حضور دارد و منظور آقای همتی بود.
قاعدتا اگر به جای آقای همتی شخص دیگری هم بود که نماد وضع موجود باشد، این آقایان تلاش داشتند که به او حمله کنند. اگر این حملات خوب مدیریت شود می‌تواند به نفع آقای رئیسی تمام شود. مناظره بعدی مناظره‌های مهمی است و مردم جمع‌بندی نظرات‌شان را روی مناظره سوم انجام می‌دهند و باید تصمیم بگیرند.
نمازی: زمانی که می‌خواهیم عملکرد آقای روحانی را بررسی کنیم عرصه برجام نتیجه خوبی داد و توافق خوبی شکل گرفت برای همین بود که بعد از دوره اول مردم دوباره به آقای روحانی یک رأی حسابی دادند در دور دوم آقای روحانی کوتاه آمد و کرونا هم مزید بر علت شد.
آقای جلیلی سعی کرد بدون حاشیه به بحث بپردازد اما توضیحاتش به شکلی بود که یک نفر دیگر باید این کار را انجام دهد.  آقای قاضی‌زاده‌هاشمی هم در مجلس بوده و از پتانسیلی که در اختیارش است استفاده کرده بود. خود او هم اشاره کرد که تیم‌های بسیاری داشته و مشورت گرفته است؛ یک تقسیم کاری انجام گرفته بود که آقای محسن رضایی و آقای زاکانی حمله کنند ولی این سه نفر کمی مؤدب‌تر توضیح بدهند. این تقسیم کار انجام می‌گرفت در کل آقای قاضی‌زاده‌هاشمی هم سعی کرده بود کمتر به حاشیه برود اما آقای رئیسی از پس سؤالات بر نیامد . آقای رضایی هم به همین شکل بود، ایشان همراهی آقای همتی با آمریکا را مطرح کرد که بسیار تهمت بزرگ است، آقای رضایی بحث را شروع کرد.
یک صحبت آقای قاضی‌زاده مطرح کردند درباره 500‌میلیون تومان به زوج‌های جوان بود که دور از ذهن است چراکه کفاف هزینه‌ها را نمی‌دهد و می‌خواهد یک وزارتخانه جدید را به سیستم اضافه کند که هزینه‌های دولت را زیاد کند، در کل اشکالات زیادی به این مناظره بود.

captcha
شماره‌های پیشین