sobhe-no.ir
1179
پنجشنبه، ۰۶ خرداد ۱۴۰۰
8

صبح نو

روزگــــــــــــــرام

نحوه به‌کارگیری انفال ،ریشه تمام بی‌عدالتی‌ها و کلید حل معضلات

مکررا شنیده‌ایم که نظام اقتصادی اسلامی، نظامی است که نه همچون نظام سرمایه‌داری و نه همچون نظام سوسیالیستی است. گفته شده است که نظام اسلامی نظیر نظام سرمایه‌داری نیست که افراد می‌توانند بدون هیچ محدودیتی، ثروت‌اندوزی کرده و از طریق کار بدون قید و بند در قلمروی اقتصاد تولید ثروت نموده و آن را تملک کنند که تنها وظیفه آنان پرداخت مالیات مقرر 
تعیین شده توسط دولت باشد که آن هم قابل قیاس با ثروت تحصیل شده و دارایی موجود شخص از طریق فعالیت‌های اقتصادی فرد سرمایه دار نیست! از آنطرف نیز نظام اسلامی چون نظام سوسیالیستی نیست که مالکیت خصوصی در آن به رسمیت شناخته نشده و افراد، مالک محصولات تولیده شده توسط خودشان نباشند و نتوانند مالک خانه و زمین یا کارخانه و شرکت خود باشند!
نظامی که در آن دولت، مالک بزرگی است که بر تمامی منابع ثروت و تولیدات افراد جامعه سلطه ملکی و مالی دارد، قطعا نظام اقتصادی اسلامی نیست کما اینکه نظامی که در آن حدی بر ثروت‌اندوزی و کار افراد وجود نداشته و هر آنچه می‌خواهند بدون قید و حدی تولید و تملک می‌کنند، نظام اقتصادی اسلام نیست!
اما سؤال مهم‌تر این است که نظام اقتصادی اسلام و آنچه آن را از این دو نظام متمایز می‌کند، در کجاست؟ در این خصوص نظریاتی مطرح بوده که بدون مخالف نبوده است مثل آن نظریاتی که قائل به گذاشتن حد بر ثروت و دارایی هستند. اما به نظر می‌رسد مهم‌ترین وجه تمایز ساختاری اقتصاد اسلامی که موجب تمایز آن با دو نظام دیگر می‌شود در مساله انفال قرار دارد. انفال، مطابق نظر فقهی حضرت امام ؟ره؟ تمام اموالی است که فاقد رب یا مالک است که شامل زمین‌های موات اعم از شهری و غیر شهری، معادن از جمله نفت، دریاها، رودخانه‌ها و... به غیر از اموال منقول در آن‌ها مثل پرندگان و حیوانات دیگر است. انفال به یک معنا سرچشمه کلیه ثروت‌هاست. در سرمایه‌داری با انفال، مثل مال خصوصی و در سوسیالیسم با اموال خصوصی نظیر انفال یا مال حکومتی عمل می‌گردد. در اسلام تفکیک دقیقی بین مال حکومت یا امام و مال خصوصی وجود دارد. بررسی مجملی در نظامات اقتصادی نشان می‌دهد هم ویژگی و هم سرچشمه بدبختی‌ها و خیرات نظامات مختلف به نوع تعامل آن‌ها با انفال برمی گردد. در نظام اسلامی بعد از انقلاب اسلامی نیز نحوه تعامل با انفال سرچشمه کلیه فسادها، نابرابری‌ها، تبعیضات طبقاتی و مشکلاتی است که اکنون کشور با آن مواجه است.
  dr.kachooyan

captcha
شماره‌های پیشین