sobhe-no.ir
1160
شنبه، ۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۰
5
چرا بن سلمان لحن خود را در مقابل ایران تغییر داده است؟

ترمزکشی بعد از ترامپ

روح‌الله فرقانی / ولیعهد سعودی درحالی تغییر لحن می‌دهد و توسعه روابط با ایران و یمن در سخنانش موج می‌زند که پیش از این رفتارهای ضد و نقیضی در برابر ایران و یمن از خود نشان داده است؛ کمااینکه 6 سال است به حملات علیه مردم مظلوم یمن همچنان ادامه می‌دهد و با اعمال برخی رفتارهای منافقانه به تضعیف جایگاه ایران در منطقه می‌پردازد؛ البته تغییر در رویکرد تنها به اعلام موضع نیست و عربستان باید در عمل نیز گام‌هایی به‌منظور حسن‌نیت خود بردارد. همچنانکه حسن عابدینی در گفت‌وگو با «صبح‌نو» می‌گوید: بن‌سلمان برای اثبات سخنان و تغییر رویکردش، اول باید محاصره و بمباران یمن را قطع کند، دیگر اینکه نیروهای خودش را از بحرین عقب بکشد و همچنین سیاست منافقانه و ضدایرانی‌ای را که سال‌ها در منطقه دنبال می‌کند، کاهش دهد و از بین ببرد. شبکه اینترنشنال را که علیه ایران و مقاومت از سوی آل‌سعود حمایت می‌شود نیز تعطیل کند. اگر بن‌سلمان بخشی از این‌ها را به مرحله اجرا درآورد، شاید بتوان گفت که صحبت‌های او ریشه در واقعیت دارد.

فعال شدن دیپلماسی منطقه‌ای

صبح نو

فعال شدن دیپلماسی منطقه‌ای

مجله «فارن‌پالیسی» در گزارشی به بررسی اظهارات اخیر محمد بن‌سلمان، ولیعهد سعودی درباره ایران پرداخت. در این گزارش به این سوال که «چه چیز موجب چرخش ۱۸۰درجه‌ای در موضع محمد بن‌سلمان در برابر ایران شده است» آمده است: یک عامل از بقیه مهم‌تر است و آن این است که نشانه‌های فزاینده‌ای وجود دارد از اینکه ایالات‌متحده به‌طور جدی در اندیشه انتقال تمرکز خود از خاورمیانه است. در اینجا آنچه آمریکا انجام نمی‌دهد مهم است: اینکه مثل گذشته پیوسته به شرکای امنیتی‌اش اطمینان دهد که هر رفتار بی‌پروایانه‌ای هم داشته باشند، از پشتیبانی بی‌قیدوشرط واشنگتن برخوردار خواهند بود.
در ادامه مطلب این‌طور ادعا می‌شود که کناره‌گیری واشنگتن از درگیر شدن در کشمکش‌ها و درگیری‌های شرکای خاورمیانه‌ای، قدرت‌های منطقه را وادار کرده تا سراغ ظرفیت دیپلماتیک خود بروند. برخلاف پیش‌بینی‌های بدبینانه ساختار سیاست خارجی آمریکا، با آغاز روند خروج نظامی آمریکا از منطقه، نه تنها آشوب و آشفتگی ایجاد نشد، بلکه دیپلماسی منطقه‌ای هم فعال شده است.
فارن‌پالیسی با استناد به برخی گزارش‌ها می‌نویسد: از ماه ژانویه، دستکم پنج نشست میان ایران و کشورهای منطقه برگزار شده که در آن‌ها علاوه‌بر عربستان، نمایندگانی از امارات، اردن و مصر هم شرکت داشته‌اند. در این گفت‌وگوها که بر جنگ یمن تمرکز داشته، همچنین اوضاع سوریه و لبنان هم بررسی شده است.
این گزارش در ادامه می‌افزاید: البته هنوز هم احتمال ناکامی این گفت‌وگوها برای پل زدن میان اختلافات ایران و دشمنان عرب وجود دارد اما چند فاکتور نشان می‌دهد که این گفت‌وگوها، درونمای لازم برای تغییر افق روابط سعودی با ایران و فراتر از آن، اوضاع کلی امنیتی منطقه را در خود دارد. این واقعیت که این گفت‌وگوها با شرکت چندین قدرت منطقه‌ای برگزار شده، نشان می‌دهد که بیشتر شبیه یک گفت‌وگوی منطقه‌ای است که بسیار هم ضرورت دارد و نه یک گفت‌وگوی دوجانبه برای خنثی کردن تنش‌ها.
خاورمیانه به شکل غریبی غیرنهادینه است، به این معنی که فاقد یک سازمان دربرگیرنده منطقه‌ای یا مجمعی است که بتواند یک گفت‌وگوی چندجانبه را کلید زده و ساماندهی کند تا تنش‌ها کاهش یابد و گزینه‌هایی برای آرام‌سازی و مدیریت بی‌اعتمادی فراهم آید.
فارن‌پالیسی ادامه می‌دهد: دومین عامل خوش‌بینی آن است که این گفت‌وگوهای اولیه، ظاهرا به ابتکار خود قدرت‌های منطقه‌ای آغاز و هدایت شده یعنی قدرت‌های خارج از منطقه آن‌ها را تحمیل یا هدایت نمی‌کنند. رهبری و قیمومیت منطقه‌ای این فرایند، شرطی اساسی در موفقیت و تداوم آن است؛ البته معنی‌اش این نیست که آمریکا هیچ نقشی در این فرایند نداشته که بی‌گمان داشته است. در واقع، خاورمیانه از آن جهت برای دولت بایدن یک اولویت است که بتواند راه‌هایی را برای کاهش حضورش در آنجا پیدا کند و این دلیلی است که ناگهان، دیپلماسی به گزینه ارجح شرکای امنیتی آمریکا در خاورمیانه تبدیل شد.
این گزارش می‌افزاید: دولت ترامپ با ترور سردار قاسم سلیمانی، گفت‌وگوهای ایران و عربستان را هم کشت. دولت وی خود را به رویارویی با ایران متعهد کرده بود و سعودی‌ها هم خود را با «رد هرگونه دیپلماسی میان عربستان و ایران» سازگار کردند. پس درسی که واشنگتن باید بگیرد هم روشن است: اگر آمریکا از نظر نظامی، یک گام به عقب بردارد، شرکای منطقه‌ای‌اش هم ترغیب می‌شوند که در عرصه دیپلماتیک، یک گام به جلو بردارند.
نهایت آنکه به ادعای فارن‌پالیسی، این وظیفه بر دوش خود قدرت‌های منطقه‌ای است که این گفت‌وگوها را به موفقیت برسانند و این یک بازی برد-‌برد برای آمریکا و برای خاورمیانه است.

captcha
شماره‌های پیشین