sobhe-no.ir
1160
شنبه، ۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۰
3
با عذرخواهی ایرنا بابت انتشار جدول جعلی بودجه، حامیان اصلاحات و اعتدال آچمز شدند

کودتا علیه بهارستان شکست خورد

سیاه‌نمایی‌ها و فرافکنی‌ها از یک مرکز دولتی حالا به مرکز دیگری رسیده است. باوجود بداخلاقی‌ها و نشانه رفتن خودی و غیرخودی در مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست‌جمهوری، که چند روزی فضای رسانه‌ای و افکار عمومی ‌را تحت‌تاثیر قرار داده بود، این‌بار نوبت به خبرگزاری دولتی «ایرنا» رسیده است. هنوز مواضع هیجانی ظریف در مصاحبه با لیلاز نقل محافل است و از زوایای مختلف به آن پرداخته می‌شود که ایرنا، نوک پیکان را به سمت مجلس شورای اسلامی ‌می‌گیرد. اگرچه هنوز ابهامات زیادی درباره چرایی و چگونگی حمله به سردار دل‌ها وجود دارد اما رییس‌جمهوری تنها به یک جابه‌جایی امنیتی بسنده کرده و کودتایی علیه مجلس طرح‌ریزی می‌شود.

یادداشت

پرهیز از نگاه فانتزی به روابط بین‌الملل

مهدی فضائلی

صبح نو

یادداشت

پرهیز از نگاه فانتزی به روابط بین‌الملل

مهدی فضائلی

نه بنا دارم و نه بضاعت علمی کافی که وارد مباحث تئوریک روابط بین‌الملل بشوم و مکاتب گوناگون مانند رئالیسم، لیبرالیسم و سازه‌انگاری را تبیین کنم یا به نقد بکشانم یا نظرات نظریه‌پردازان از مورگانتا و توسیدید و هابز گرفته تا کانت و ویلسون را مرور کنم.
اما شاید بتوان گفت یکی از مباحث زیربنایی در حوزه سیاست خارجی که از ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی تا الان و از جمله در همین فایل صوتی اخیر دکتر ظریف ردپای آن را می‌توان دید و تاثیراتش را مشاهده کرد تفاوت یک نگاه «فانتزی» به روابط بین‌الملل با یک نگاه «واقع‌بینانه» است.
نگاه فانتزی به روابط بین‌الملل «گفت‌وگوی تمدن‌ها» و تمرکز بر «دیپلماسی» و «گفت‌وگو» را مبنا قرار می‌دهد و انرژی اصلی خود را صرف این مباحث کرده و خوش‌بینانه گمان می‌کند از این طریق می‌توان مشکلات کشور را حل کرد.
اما نگاه واقع‌بینانه ضمن استقبال از دیپلماسی و گفت‌وگو در سطوح مختلف و تاکید بر تعامل با جهان، مفهوم کلیدی «قدرت» را ضروری و پیش‌نیاز اصلی برای پیشبرد حتی دیپلماسی و گفت‌وگو می‌داند.
توجه داشته باشیم در دنیایی زندگی می‌کنیم که میزان حق هر کشوری را اندازه قدرت او تعیین می‌کند! در چنین دنیایی کشورهای ضعیف فاقد حق و کشورهای قوی صاحب حقوق مختلف دانسته می‌شوند.
یکی از درس‌های قرآن که در روابط بین‌الملل همواره باید پیش روی ما باشد و هرگز نباید آن را فراموش کنیم این است که:
«وأعدوا لهم ما استطعتم من قوة ومن رباط الخَيل ترهبون به عدو اللَّه وعدوكم وآخَرين من دونهم لا تعلمونهم اللَّه يعلمهم وما تنفقوا من شيءٍ في سبيل اللَّه يوف إِليكم وأنتم لا تظلمون
هر نیرویی در قدرت دارید، برای مقابله با آن‌ها [= دشمنان‌]، آماده سازید! و (همچنین) اسب‌های ورزیده (برای میدان نبرد)، تا به‌وسیله آن، دشمن خدا و دشمن خویش را بترسانید! و (همچنین) گروه دیگری غیر از این‌ها را، که شما نمی‌شناسید و خدا آن‌ها را می‌شناسد! و هر چه در راه خدا (و تقویت بنیه دفاعی اسلام) انفاق کنید، به‌طور کامل به شما بازگردانده می‌شود و به شما ستم نخواهد شد!»
البته قدرت فقط در بعد نظامی محدود نمی‌شود و همه ابعاد قدرت اعم از اقتصادی، علمی، فرهنگی و... باید مورد توجه باشد.
کشوری که توان دفع تهدیدات در عرصه‌های مختلف را از خود نداشته باشد چگونه می‌تواند قدرت عرض‌اندام داشته باشد؟
ولی طبیعی است در میان انواع قدرت، قدرتی که امنیت کشور را تامین می‌کند اولویت پیدا می‌کند چون امنیت پیش‌نیاز همه پیشرفت‌هاست.
فراموش نکنیم که بیشترین جنایت‌ها علیه بشریت را کسانی مرتکب شده‌اند که ادعای دموکراسی و حقوق بشرشان گوش فلک را کر کرده است.
جنگ‌های جهانی اول و دوم با ده‌ها میلیون کشته و چندین برابر مجروح را چه کسانی به راه انداختند؟
داعش را چه کسانی خلق و پشتیبانی کردند؟
صدها هزار نفر مردم عراق را چه کسانی به بهانه سلاح کشتارجمعی کشتند؟
آیا با عاملان این همه کشتار و جنایت می‌توان فقط با زبان دیپلماسی و ایده‌های فانتزی مانند گفت‌وگوی تمدن‌ها روبه‌رو شد؟
کسانی که «میدان» و «دیپلماسی» را دو عرصه جداگانه می‌پندارند، نه از میدان درک درستی دارند و نه از دیپلماسی.
این نکته مهم را نیز فراموش نکنیم که نه میدان اصالت دارد و نه دیپلماسی و در حقیقت هر دو ابزاری هستند برای تحقق «هدف» که تامین امنیت ملی و منافع ملی است.
یک نظام خردمند و حکیم، نظامی است که بتواند از همه ابزارهای خود درست، بجا و به‌اندازه در صحنه روابط بین‌الملل استفاده و با به‌کارگیری بهینه آن‌ها برای کشور تولید قدرت کردهو منافع خود را در حداکثر ممکن تامین کند.
علاوه‌بر خرد و حکمت لازم در مرکزیت نظام، فرماندهان عرصه‌های مختلف به‌خصوص دیپلماسی و میدان نیز باید هریک بتوانند از نقش یکدیگر درک درستی داشته باشند تا با هم‌افزایی، سهم خود در تحقق سیاست‌ها و راهبردهای نظام را ایفا کنند.

captcha
شماره‌های پیشین