sobhe-no.ir
1159
چهارشنبه، ۰۸ اردیبهشت ۱۴۰۰
3
چرا اصلاح‌طلبان اظهارات ظریف را محکوم نمی‌کنند

پروژه انتخاباتی

سال‌ها بود که اصلاح‌طلبان پی‌درپی از روابط خاص و حسنه خود با سردار قاسم سلیمانی افسانه‌ها می‌گفتند اما در شرایط کنونی به‌جای نقد سخنان جنجالی وزیر امورخارجه در باب آن شهید، مشغول پرداختن به حواشی داستان فایل صوتی هستند. هدف اصلاح‌طلبان از آن افسانه‌بافی‌ها چه بود و چرا در شرایط فعلی حاضر نیستند از ساحت مرد اول مبارزه با تروریسم در منطقه غرب آسیا، دفاع کنند؟

یادداشت

خط قرمز نامرئی آمریکا در مذاکرات وین

دکتر حنیف غفاری

صبح نو

چرا اصلاح‌طلبان اظهارات ظریف را محکوم نمی‌کنند

پروژه انتخاباتی

سال‌ها بود که اصلاح‌طلبان پی‌درپی از روابط خاص و حسنه خود با سردار قاسم سلیمانی افسانه‌ها می‌گفتند اما در شرایط کنونی به‌جای نقد سخنان جنجالی وزیر امورخارجه در باب آن شهید، مشغول پرداختن به حواشی داستان فایل صوتی هستند. هدف اصلاح‌طلبان از آن افسانه‌بافی‌ها چه بود و چرا در شرایط فعلی حاضر نیستند از ساحت مرد اول مبارزه با تروریسم در منطقه غرب آسیا، دفاع کنند؟

اصلاح‌طلبان خوب می‌دانستند که قاسم سلیمانی جزو چهره‌های به‌شدت پرنفوذ، هم در ساختار حاکمیتی و از آن بالاتر، فردی محبوب در میان مردم ایران است. برای نمونه، در نظرسنجی‌ای که دانشگاه «مریلند» در اکتبر 2019(مهرماه98) منتشر کرد، سردار سلیمانی در میان چهره‌های سیاسی و ملی، با رأی مردم ایران محبوب‌ترین چهره شناخته شد. نخبگان اصلاح‌طلب با توجه به عملکرد نامناسب خود در دولت اعتدال و مجلس دهم، به‌خوبی آگاه بودند که دچار ریزش شدید اعتبار سیاسی و اجتماعی هستند و برای توقف این وضعیت، باید خود را به یک چهره وجیه‌المله نظیر سلیمانی وصل کنند. همزمان با این وصل کردن، اصلاح‌طلبان تلاش بلادریغی برای حاکم کردن قرائت خود از شخصیت قاسم سلیمانی مبذول داشتند. این تلاش به‌خصوص پس از شهادت سردار، روند تندتری به خود گرفت.
 
تلاش اصلاح‌طلبان برای کم‌رنگ کردن شخصیت انقلابی سلیمانی
پس از آنکه سردار شهید قاسم سلیمانی در روز 13دی‌ماه سال98 به‌دست تروریسم آمریکایی به شهادت رسید، طیف‌های مختلف اصلاح‌طلبی تلاش کردند با ارائه تصویری تقلیل‌گرایانه، آن شهید را به نفع اهداف سیاسی و اجتماعی خود مصادره کنند. در تصویرسازی جعلی اصلاح‌طلبان، وجه انقلابیگری حاج قاسم و آرمان استکبارستیزی او به قصد تلاش برای تسریع در امر ظهور تعمدا نادیده گرفته شد و «سردار سلیمانی» به حد یک «ژنرال معمولی نظامی» که متساهل و طرفدار حفظ منافع ملی(ملیت در معنای ناسیونالیستی و بی‌ارتباط با ارزش‌های دینی و اسلامی) بود، فروکاسته شد. این تصویرسازی به‌حدی عمیق بود که افراد مختلفی از جریان اصلاحات به خود این اجازه را دادند تا روابط‌شان با آن شهید را بسیار ویژه و بی‌نظیر جلوه بدهند و اینگونه وانمود کنند که همذاتی غیرقابل وصفی، میان آن‌ها و شهید سلیمانی برقرار بوده است. پروژه هماهنگِ تقلیل شخصیت سلیمانی تا جایی بود که باعث شد رهبر انقلاب در یک سخنرانی به این مساله ورود و از شخصیت واقعی آن شهید دفاع کنند. حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر انقلاب روز 18دی‌ماه سال98 چندی پس از شهادت سردار سلیمانی، در جمع مردم قم با اشاره به تلاش برخی گروه‌های سیاسی برای کم‌رنگ کردن وجه انقلابی آن شهید، گفتند: «شهید سلیمانی اهل حزب و جناح و مانند این‌ها نبود لکن به‌شدت انقلابی بود. انقلاب و انقلابیگری خط‌قرمز قطعی او بود؛ این را بعضی‌ها سعی نکنند کمرنگ کنند، این واقعیتِ او است.»
 
مصاحبه ظریف و رونمایی از زاویه ذاتی مدعیان با حاج‌قاسم 
افشای صوت مصاحبه جنجالی ظریف، وزیر امورخارجه کشورمان که در آن اظهارات خلافی را به شهید سلیمانی منتسب کرد، سنگ محکی برای اصلاح‌طلبان بود تا بنابر ادعای ناآزموده خود، ارادت‌شان را به سردار سلیمانی نشان بدهند و تلاش کنند تا از حیثیت ایشان در برابر اظهارات شاذ وزیر امورخارجه، دفاع کنند. این انتظار و توقع اما رنگ واقعیت به خود نگرفت و چهره‌های اصلاح‌طلب به‌جای پرداختن به اصل ماجرا یعنی دفاع از سلیمانی، به حاشیه رفتند و سعی کردند مصاحبه را نه از منظر ماهوی، بل از منظر ساختاری و فنی، موردنقد قرار بدهند. به بیان بهتر، اظهارات ظریف در نقد کارکرد منطقه‌ای حاج قاسم و سکوت سنگین اصلاح‌طلبان دراین‌باره، پرده از تقابل عقیدتی اصلاحات با سیاست‌های کلان نظام جمهوری اسلامی ایران برداشت و زاویه ماهوی این اردوگاه با حاج قاسم سلیمانی را عیان ساخت.
در همین باره، حسین مرعشی، سخنگوی حزب کارگزاران سازندگی روز گذشته در گفت‌وگو با روزنامه «همشهری»، با انتقاد از ناامن بودن سیستم مصاحبه‌ها با چهره‌های دولتی در مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست‌جمهوری، تاکید کرد: «متاسفانه سیستمی که آقای حسام‌الدین آشنا برای جمع‌آوری این گفت‌وگوها پیاده کرده و به‌کار گرفته بودند سیستم امنی نبود. بردن وزرا به یک استودیو در باغ‌کتاب تهران و گرفتن ناگفته‌های عملکردی از اعضای هیات دولت کار پرریسکی است و دسترسی خیلی‌ها را به این فایل تسهیل کرده. الان مشخص نیست مخالفان ظریف این کار را کرده‌اند یا دلواپسان یا موافقان ظریف یا نفوذی‌های خارجی. این روند کاری بود که مراقبت و امنیت بیشتری را می‌طلبید». عباس عبدی، تحلیلگر اصلاح‌طلب نیز روز گذشته طی یادداشتی در روزنامه «اعتماد» با انتقاد از اقدام ظریف در انجام این مصاحبه، نوشت: «گرچه معلوم نیست چرا و چگونه این نوار منتشر شده است ولی در دنیای دیجیتال که به یک چشم‌به‌هم‌زدنی هر فردی امکان تکثیر و انتقال فایل را دارد، هیچ نهاد عادی نمی‌تواند ادعای حفظ محرمانگی چنین فایل‌هایی را بکند». عبدی در بخش دیگری از یادداشت خود، انتقاداتی را نیز متوجه شخص ظریف کرد، لیکن این انتقادات نه از بابت چرایی سخن‌گفتن علیه حاج‌قاسم و اصل سیاست‌های منطقه‌ای و دفاعی نظام، بل از بابت انجام اصل مصاحبه بود. عبدی دراین‌باره تصریح کرد: «اشتباه بعدی و مهم‌تر پذیرش چنین گفت‌وگویی از سوی آقای ظریف است. جایگاه وزیر امورخارجه با همه وزرای دیگر فرق دارد. او باید فرض را بر انتشار می‌گذاشت. شاید ۱۰سال بعد چنین سخنانی را می‌گفت ایرادی نداشت، ولی درحال‌حاضر فقط می‌تواند در جلسات رسمی حکومت این سخنان را بگوید. شاید مجموعه سخنان آقای ظریف ذاتا واجد نکته‌ای نبود که بسیاری ندانند، ولی انتشار آن‌ها از زبان آقای ظریف مشکل پیش آورده است.»
 
مشروعیت‌زدایی از برنامه‌های موشکی و منطقه‌ای ایران
همانطورکه عرضه شد، دفاع نکردن اصلاح‌طلبان از حاج‌قاسم سلیمانی در برابر ادعاهای وزیر امورخارجه و مردود شدن اصلاحات در این آزمون تاریخی، خود گواه این است که این اردوگاه و از آن بالاتر شخص وزیر امورخارجه، همچنان از منظر ماهوی رودرروی سیاست‌های کلان نظام جمهوری اسلامی ایران قرار دارند. اصلاح‌طلبان و شخص وزیر امورخارجه نشان دادند که رویکردشان به معادلات بین‌المللی به‌ویژه مناسبات منطقه‌ای، کماکان غیرواقع‌بینانه و علیه منافع ملی است. ایشان به‌کرات با شدت و ضعف‌های مختلف در خلوت و جلوت، زاویه خود با سیاست‌های کلان را اعلام کرده و در پی این بوده‌اند تا با فشار به رأس حاکمیت، علاوه‌بر هسته‌ای موضوعاتی نظیر موشکی و منطقه‌ای را نیز در طبق برجام‌های 2 و 3، در اختیار جریان استکبار قرار بدهند و به خیال خودشان با تبدیل گشتن به بازیگرانی نرمال و بی‌خطر، جمهوری اسلامی ایران را در نظم جاری بین‌الملل مستحیل کنند؛ سیاستی که به‌طور واضح در تقابل با آرمان‌های کلان انقلاب اسلامی که استکبارستیزی اصل اساسی آن است، قرار دارد. به بیان دیگر می‌شود چنین نتیجه گرفت که اظهارات ظریف علیه حاج قاسم، در واقع نوعی مشروعیت‌زدایی از برنامه‌های منطقه‌ای و موشکی ایران -که رهبر انقلاب پیشتر آن‌ها را «موضوعات ناموسی انقلاب» لقب داده بودند- و تقویت گمانه روابط نابرابر ایران و روسیه در روابط بین‌الملل بود که در نوع خود هرکدام می‌توانند در آینده به ضرر کشورمان تمام شوند.
 
تقدم سیاسی‌کاری بر منافع ملی
علاوه‌بر عیان شدن دوباره زاویه نوع تفکر اصلاح‌طلبان با اهداف کلان نظام و انقلاب، مساله دیگری که از سکوت اصلاحات در قبال اظهارات ظریف برداشت می‌شود این است که ایشان در این بزنگاه مهم، منافع سیاسی و جناحی خود را بر منافع ملی ترجیح دادند؛ مساله‌ای که در دوره‌های حساس قبلی نیز خود را بروز داده بود. محمدجواد ظریف به این دلیل که یکی از گزینه‌های مهم برای نامزدی در انتخابات ریاست‌جمهوری پیش‌رو است، اصلاح‌طلبان نمی‌خواهند علیه او موضعی بگیرند چراکه هجمه علیه ظریف، به معنی خودزنی در آستانه انتخابات خواهد بود. از طرف دیگر، اصلاح‌طلبان از افزایش انتقادها نسبت‌به ظریف چندان هم ناراحت نیستند چون به خیال خودشان این انتقادها می‌تواند موتور قشر خاکستری و منفعل جامعه را به نفع اصلاحات روشن کند. چه آنکه چندی پیش، محمدعلی ابطحی، رییس دفتر رییس دولت اصلاحات در توییتی نوشت: «اصولگرایان هرچه به‌خاطر این حرف‌ها به ظریف بدوبیراه بگویند، پایگاه رأی مردمی‌اش را -اگر کاندیدا شود- بیشتر می‌کنند.»

captcha
شماره‌های پیشین