sobhe-no.ir
1153
سه شنبه، ۳۱ فروردین ۱۴۰۰
4
گفت‌وگو با حسن دانایی‌فر درباره شایعه مذاکره میان ایران - عربستان

در هیأت حاکمه سعودی اختلاف وجود دارد

روح‌الله فرقانی / بهبود روابط ایران و عربستان از موضوعاتی است که بارها ازسوی مقامات ایران مورد تاکید و توجه قرار گرفته است؛ چراکه کشورمان به توسعه روابط و مذاکرات با کشورهای همسایه خود توجه دارد. مذاکراتی که روز گذشته رسانه‌های عراقی به ابعادی از آن پرداختند که هیات‌هایی از تهران و ریاض در منطقه سبز بغداد، گفت‌وگوهایی داشته‌اند؛ مذاکراتی که سخنگوی کشورمان در نشست خبری روز گذشته خود بر توسعه چنین روابطی تاکید و تلویحا این مذاکرات را تایید کرد. البته، «حسن دانایی‌فر» سفیر سابق ایران در عراق در گفت‌وگو با روزنامه «صبح‌نو» مذاکرات تهران و ریاض در بغداد را در راستای توسعه روابط طرفین دانست و عنوان کرد: «محمد بن‌سلمان» می‌گوید بدمان نمی‌آید با ایران رابطه برقرار کنیم ولی آمریکایی‌ها نمی‌گذارند. شکست سعودی‌ها در یمن موجب فشار بر آن‌ها شده و ناچارند، با عبور از اختلافات درونی، مذاکرات را دنبال کنند. سعودی‌ها نباید فراموش کنند، حرف‌هایی که در خفا می‌زنند در عمل هم انجام دهند.

صبح نو

گفت‌وگو با حسن دانایی‌فر درباره شایعه مذاکره میان ایران - عربستان

در هیأت حاکمه سعودی اختلاف وجود دارد

روح‌الله فرقانی / بهبود روابط ایران و عربستان از موضوعاتی است که بارها ازسوی مقامات ایران مورد تاکید و توجه قرار گرفته است؛ چراکه کشورمان به توسعه روابط و مذاکرات با کشورهای همسایه خود توجه دارد. مذاکراتی که روز گذشته رسانه‌های عراقی به ابعادی از آن پرداختند که هیات‌هایی از تهران و ریاض در منطقه سبز بغداد، گفت‌وگوهایی داشته‌اند؛ مذاکراتی که سخنگوی کشورمان در نشست خبری روز گذشته خود بر توسعه چنین روابطی تاکید و تلویحا این مذاکرات را تایید کرد. البته، «حسن دانایی‌فر» سفیر سابق ایران در عراق در گفت‌وگو با روزنامه «صبح‌نو» مذاکرات تهران و ریاض در بغداد را در راستای توسعه روابط طرفین دانست و عنوان کرد: «محمد بن‌سلمان» می‌گوید بدمان نمی‌آید با ایران رابطه برقرار کنیم ولی آمریکایی‌ها نمی‌گذارند. شکست سعودی‌ها در یمن موجب فشار بر آن‌ها شده و ناچارند، با عبور از اختلافات درونی، مذاکرات را دنبال کنند. سعودی‌ها نباید فراموش کنند، حرف‌هایی که در خفا می‌زنند در عمل هم انجام دهند.

اعدام نابخردانه اعدام آیت‌الله شیخ نمر،حمله ائتلاف سعودی به یمن، بمباران مردم مظلوم این کشور و همچنین حمایت تلویحی و رسانه‌ای ریاض از اقدامات تروریستی که در کشورمان روی داد، موجب شد تا روابط تهران با ریاض به کمترین سطح خود طی چند سال اخیر برسد. تا آنجاکه مقامات برخی کشورها همچون عراق، برای عادی شدن روابط طرفین گام‌هایی را بردارند؛ گام‌هایی که «عادل عبدالمهدی»، نخست‌وزیر پیشین عراق در سفر به ریاض برداشت اما نتیجه‌بخش نبود. «مصطفی الکاظمی»، نخست‌وزیر جدید عراق بار دیگر بر آن شد تا با شکل‌گیری انجمن دوستی تهران و ریاض، روابط طرفین را عادی سازد؛ موضوعی که موردتوجه رسانه‌های منطقه قرار گرفت. ازاین‌رو بود که شکل‌گیری «انجمن دوستی ایران- عربستان» ازسوی رسانه‌های عرب‌زبان منطقه دنبال شد، تلاشی است که نخست‌وزیر جدید عراق «مصطفی الکاظمی» به‌منظور کاهش تنش‌ها و  بهبود روابط تهران- ریاض دنبال کرد و گویا روزهای اخیر دیدارها و مذاکراتی بدین منظور بین تهران و ریاض در بغداد صورت گرفته است. آنگونه که یک مقام مسوول بلندپایه در دفتر «مصطفی الکاظمی»، نخست‌وزیر عراق که خواست نامش فاش نشود، در گفت‌وگو با العربی الجدید ادعا می‌کند: این نشست ۱۰روز پیش در منطقه سبز واقع در مرکز بغداد و تحت نظارت «قاسم الاعرجی»، مشاور امنیت ملی عراق و زیر نظر مستقیم الکاظمی و در چارچوب حل‌وفصل مناسبات تنش‌آلود تهران و ریاض برگزار شد. همچنین روزنامه «فایننشال‌تایمز» روز یکشنبه در گزارشی به نقل از «سه مقام» مدعی شد، مقام‌های ارشد عربستان‌سعودی و ایران در تلاش برای بهبود روابط بین این دو کشور رقیب در منطقه، در حال انجام مذاکرات مستقیم بوده‌اند. طبق این گزارش، مذاکرات مستقیم مقام‌های سعودی و ایرانی در بغداد صورت گرفته و بعد از گذشت پنج‌سال از قطع روابط دیپلماتیک ریاض و تهران انجام شده است. منابع استنادی «فایننشال‌تایمز» مدعی شدند، اولین دور مذاکرات مستقیم عربستان‌سعودی و ایران در تاریخ نهم آوریل (۲۰فروردین) انجام شد و به گفته یکی از مقام‌ها، این گفت‌وگوها، «مثبت» بودند. خبرگزاری «رویترز» نیز به نقل از یک دیپلمات غربی مدعی شد که آمریکا و انگلیس از مذاکرات ایران و عربستان‌سعودی در بغداد مطلع بوده‌اند. این گزارش همچنین به نقل از این منبع غربی گفته، محور مذاکرات تهران و ریاض دو پرونده یمن و لبنان بوده است. از سویی دیگر، سخنگوی وزارت‌خارجه کشورمان در نشست خبری روز گذشته خود از گفت‌وگو با عربستان‌سعودی استقبال کرده و این مساله را به نفع مردم دو کشور و صلح و ثبات منطقه‌ای می‌داند. سخنگوی وزارت‌خارجه کشورمان اخبار منتشرشده در این رابطه را تکذیب نکرد و به‌نوعی تلویحا این مذاکرات را تایید کرد.
 
دانایی‌فر: شکست سعودی‌ها در یمن موجب فشار بر آن‌ها شده و ناچارند با عبور از اختلافات درونی مذاکرات را دنبال کنند
 «حسن دانایی‌فر» سفیر سابق ایران در عراق در گفت‌وگو با خبرنگار روزنامه «صبح‌نو» با اشاره به مذاکرات تهران و ریاض در بغداد، عنوان کرد: ایران مستمرا به‌دنبال برقراری رابطه خوب با همسایگانش بوده و هست؛ کمااینکه روز گذشته هم اخباری مبنی بر مذاکرات ایران و عربستان‌سعودی در عراق منتشر شد و در سخنان روز گذشته سخنگوی دولت کشورمان به‌نوعی تلویحی این مذاکرات تایید شد، اما سعودی‌ها آن را تکذیب کردند.
 در طول سال‌های گذشته برای رابطه با ریاض، طرح‌های مختلفی مطرح شد و حتی وزیر خارجه ما هم آماده سفر به عربستان شد ولی سعودی‌ها استقبال نکردند. حتی در زمان نخست‌وزیری آقای «عادل عبدالمهدی» در عراق، هم پیام‌هایی برای گفتمان با سعودی‌ها شکل گرفت و ما هم استقبال کردیم اما این سعودی‌ها هستند که بنا به دو مشکل که عنوان می‌کنم، موافق گسترش روابط نیستند.


«محمد بن‌سلمان» می‌گوید بدمان نمی‌آید با ایران رابطه برقرار کنیم ولی آمریکایی‌ها نمی‌گذارند
 سفیر سابق ایران در عراق افزود: سعودی‌ها برای برقراری روابط با ایران دو مشکل در گذشته داشتند؛ اول اینکه آمریکایی‌ها به این‌ها اجازه نمی‌دادند که با ایران مذاکره کنند و این موضوع بیشتر در زمان «دونالد ترامپ» وجود داشت ولی اکنون که منعی ندارد و ما هم حرفی نداریم. اکنون یک بخشی از مشکل‌شان با آمدن «جو بایدن» حل شده است. در گذشته، حتی یک مسوول عراقی حرفی را نقل کرد که «محمد بن‌سلمان» می‌گوید ما بدمان نمی‌آید با ایران رابطه برقرار کنیم ولی آمریکایی‌ها نمی‌گذارند.

سعودی‌ها نباید فراموش کنند حرف‌هایی که در خفا می‌زنند در عمل هم انجام دهند
 این تحلیلگر مسائل سیاسی تاکید کرد: این مشکل اکنون با رفتن دونالد ترامپ حل شده است. سعودی‌ها نباید فراموش کنند، حرف‌هایی که در خفا می‌زنند در عمل هم انجام دهند. اگر در دوره ترامپ فشار حداکثری بر ایران وجود داشت اکنون آن زمان سپری شده است. یک زمانی در راستای فشار حداکثری در دوره ترامپ اگر یک مسابقه فوتبال قرار بود برگزار شود ولی آن‌ها دوست داشتند که برگزار نشود تا فشار حداکثری فرهنگی و سیاسی که آمریکا به‌دنبال آن است تحقق یابد، چراکه تصورشان این بود که با برگزاری مسابقه فوتبال، فشار حداکثری آمریکا به هم می‌خورد.

ضد و نقیض بودن رفتار آل‌سعود در توسعه روابط
وی ادامه داد: اما مشکل دوم، خود سعودی‌ها هستند که با یکدیگر دچار مشکل هستند و اختلاف‌شان جدی است. چندین بار برای مذاکره آمدند ولی وسط راه رها می‌کنند. استنباط آن‌ها از این مذاکرات این است که فکر می‌کنند جاری‌شدن مذاکرات به سود ایران است و با این مذاکرات فشاری از ایران برداشته یا باز می‌شود.
 آنچه ما واکاوی می‌کنیم این است که نشانه‌های جدی در رفتار و گفتار آن‌ها دیده می‌شود و اقدامات آن‌ها ضدونقیض است. اینکه می‌گویند ما در مذاکرات وین باشیم می‌دانند که ایران مخالف این موضوع است. آن‌ها به‌دنبال این هستند توافقات وین صورت نگیرد؛ چیزی که رژیم‌صهیونیستی  هم آن را دنبال می‌کند.
  
وجود مشکلات داخلی در عربستان مانع توسعه روابط با ایران شده است
 دانایی‌فر یادآور شد: از سویی دیگر، در هیات حاکمه سعودی مشکل و اختلاف دارند و فکر می‌کنند که اگر با ایران وارد مذاکره شوند، چیزی را از دست می‌دهند و چیزی به دست نمی‌آورند. بخشی از این‌ها در وزارت‌خارجه هستند و بخشی دیگر در خاندان آل‌سعود. آن‌ها اینگونه می‌گویند که در شرایط کنونی و وضعیت حال حاضر، چیزی به دست نمی‌آورند و چیزی هم از دست نمی‌دهند. این اختلافات در هیات حاکمه سعودی موجب می‌شود که در مذاکرات جدی نباشند ولی ما جدی هستیم. اکنون شرایط پساترامپ است و وضعیت غرب آسیا متفاوت. لذا مولفه‌هایی که سعودی‌ها در ذهن‌شان هست این است که باید به مذاکرات تن دهند. به نظر می‌رسد که علاقه‌مند بوده و مذاکره جدی‌تری داشته باشند. از همه مهم‌تر، شکست سعودی‌ها در جنگ یمن و وجود پرونده یمن باعث شده که به‌نوعی فشار بر آن‌ها بیاید که ناچار باشند  از اختلافات درونی عبور کنند. امیدواریم بتوانند به مشکلات داخلی خودشان فائق بیایند و مذاکراتی سازنده داشته باشند.

captcha
شماره‌های پیشین