sobhe-no.ir
1153
سه شنبه، ۳۱ فروردین ۱۴۰۰
15
گفت‌وگوی «صبح‌نو» با سیدمهدی ناظمی درباره فضای مجازی

باسواد رسانه ای «لاگین» کنید

رشد رسانه‌های نوین و مجازی در جامعه ما مقوله است که به‌دلیل گسترش بسیار اهمیت قانون‌گذاری و آموزش در آن حوزه را برای جامعه و توسط نظام بسیار پر اهمیت می‌کند.

اخبار کوتاه

صبح نو

گفت‌وگوی «صبح‌نو» با سیدمهدی ناظمی درباره فضای مجازی

باسواد رسانه ای «لاگین» کنید

رشد رسانه‌های نوین و مجازی در جامعه ما مقوله است که به‌دلیل گسترش بسیار اهمیت قانون‌گذاری و آموزش در آن حوزه را برای جامعه و توسط نظام بسیار پر اهمیت می‌کند.

هر‌بار که چشم باز می‌کنیم، رسانه نوعی پا به عرصه گذاشته است، روزی وایبر بود تا به خود آمدیم، تلگرام آمد و اینستاگرام هم مسیر آن را تکمیل کرد و حالا هم که کلاب‌هاوس پا به عرصه گذاشته و مخاطبان بسیاری را به خود جذب کرده است.  رسانه‌های مجازی با‌توجه به سابقه‌ای که از خود نشان داده‌اند در صورت عدم کنترل در بسیاری از کشورها می‌توانند اثرات بسیار جبران‌ناپذیری را بر افراد جامعه داشته باشند. این فضاها امروز به جایی رسیده است که وقتی در کوچه و بازار با هموطنان خود سخن می‌گوییم تحلیل‌ها و اخباری می‌شنویم که وقتی از منبع آن سؤال می‌کنیم، اینترنت و فضای مجازی را به‌عنوان ماخذ آن معرفی می‌کنند که اکثرا با کمی جست‌وجو و پرسش دقیق غلط بودن آن عیان می‌گردد.
آن چیزی که امروز بسیار مورد توجه خواهد بود آن است که چرا مردم در کشور از چنین منابعی بهره می‌برند و در عین حال چرا به آن‌ها اعتماد می‌کنند و آن چیزی که بسیار می‌تواند ذهن متفکران این حوزه را به خود جلب کند این است که باید برای مقابله با صدمات ورود غیرتخصصی به این فضاها چه کار کرد و چطور می‌توان اثرات سو این رسانه‌ها بر جامعه را به حداقل رسانید.
به همین منظور گفت‌وگویی داشتیم با سید‌مهدی ناظمی، پژوهشگر و مدرس دانشگاه و با او در مورد مضرات این ورود غیر‌تخصصی و بدون هیچ آموزش و نظارتی در شبکه‌های اجتماعی سخن گفتیم.

زمانی به سینما هم نگاهی همچون امروز فضای مجازی بود
وی ضمن ترسیم  فضای رسانه‌های نوین برای جامعه و مردم گفت: هر مدیوم جدیدی که وارد عرصه جهان می‌شود بسیاری از مسائل را تغییر می‌دهد و به تعبیری می‌توان گفت که انسان‌ها را مهیای تغییرات فکر می‌کند. زمانی هم که سینما آمد یکی از نظریه‌پردازان به صراحت اعلام کرد که سینما به معنای خلق یک انسان جدید است که اسم آن را انسان، ربات گذاشت. چنین موضوعی برای ما امروز دشوار است اما اگر کمی دقیق‌تر به تغییر مناسبات انسان‌ها دقت کنیم متوجه تغییراتی خواهیم شد. البته  ابزار لازم برای سنجش این تغییرات امروزه نداریم یا از آن فرار می‌کنیم.
وی افزود: صحنه امروز کشور ما نیز شرایطی ندارد که برای تفسیر اینگونه موضوعات علاقه‌مندی وجود داشته باشد. متاسفانه فضای عمومی کشور ما به بحث‌های نظری علاقه ندارد و این به‌خاطر شدت حل شدگی ما و این انفعالی است که داریم.
این استاد دانشگاه خاطرنشان کرد: چند سال پیش رئالیتی‌شو کشورهای جهان به راه افتاد و کشور ما نیز تنها به تقلید از آن درآمد، بدون آن که بپرسند فلسفه آن چیست. در مورد رسانه‌های نوین نیز دقیقا همین‌طور است.
 البته تعدادی کتاب منتشر شده که توانسته بحث‌هایی را پیش ببرد. در رسانه‌های نوین هم چنین موضوعی را داریم که کسی از فلسفه آن‌ها سؤال نمی‌کند. به‌عنوان مثال کلاب‌هاوس دقیقا همین است. مدت زیادی بود که در جهان رایج بود اما به‌عنوان یک پروژه انتخاباتی وارد کشورمان شد.

ورود ما به رسانه‌های نوین 
برای ماهیگیری است
وی درباره نوع ورود جامعه به مقوله شبکه‌های اجتماعی فراگیر جهانی گفت: رجوع ما به فضای مجازی و رسانه‌های نوین به صورت طبیعی نیست. ورود ما به رسانه‌های نوین برای ماهیگیری است. ورود می‌کنیم تا سود ببریم. همانطور که مشاهده می‌کنید از سال‌۸۸ این رسانه‌ها بیشتر دیده شدند. در عین حال رسانه‌های رسمی ما نیز دچار مشکلات جدی در ارتباط با مخاطب و جامعه هستند. نتیجه این می‌شود که اگر کسی که خود را به صورت دروغی نیز منافع مردم نشان دهد جامعه به سمت حرکت می‌کند به همین دلیل است که شبکه‌های جدید فارسی زبان نیز ایجاد شده‌اند.
این پژوهشگر تاکید کرد: من معتقدم که اگر به بسیاری از همین افرادی که خود را مخالف نشان می‌دهند تریبون داده شود، وزن همه آن‌ها معلوم می‌شود و دیگر نمی‌توانند در یک فضای یک طرف خود را بزرگ و بزرگتر ببینند. وقتی شما درهمان ابتدا فضای مجازی را به‌عنوان نوعی آلترناتیو برای نظام تعریف می‌کنید که بسیار هم اشتباه است خود به خود آن را از رسمیت می‌اندازید.
وی در ادامه ضمن اشاره به مضرات عدم آشنایی جامعه با مدل تعامل در فضای مجازی گفت: درچنین شرایطی فضای مجازی برای پروژه‌های سیاسی مهیا می‌شود. زیرا نظام هیچ مسوولیتی را نسبت به آن‌ها قبول نمی‌کند و آن را همچون قمارخانه تعبیر می‌کند که هر‌کس وارد آن شود پشتیبانی نخواهد داشت. همین موضوع باعث می‌شود که جناح مخالف در همان فضای مجازی به شکلی وارد شود که با بمباران اطلاعات که غالباً غلط و نادرست است، مردم را تحت فشار قرار می‌دهند و آن‌ها به نوعی نسبت به نظام خودشان آداپته می‌گردند.
ناظمی در ادامه تاکید داشت: البته موضوعی که امروز ما با آن روبه‌روییم  بسیار فراتر از این‌هاست، زیراافرادی هستند که روزها با لباس مسوولان  بسیاری از تصمیمات غلط و نادرست را برای کشور می‌گیرند و شب‌ها خودشان در فضای مجازی به نوعی مخالف همان تصمیماتی می‌شوند که روزها خودشان گرفتند. 
همان موضوعاتی که در بالا به آن اشاره کردیم مردم را دچار نوعی تشکیک و فروپاشی می‌کند. زیرا مردم احساس می‌کنند که شما هیچ قاعده و اصولی ندارید و هرکس هر کاری کرد درست است. امروز این فاجعه اتفاق افتاده است و مردم بسیاری از اطلاعات خود را به جای آنکه از منابع معتبر دریافت کنند از منابع غیر معتبر اینترنت به دست می‌آورند.

راه‌حل چیست؟
وی ضمن اشاره به راهکارهای کم کردن یا رفع مضرات این شبکه‌ها گفت: برای اصلاح این مشکلات در این کشور ابتدا باید به این موضوع برسیم که فضای مجازی عضو جدانشدنی از جامعه ماست و طوری گمان کنیم که هر سخنی که در هر جایی می‌گوییم هیچ تاثیری نمی‌گذارد. یک زمانی اگر ما تعاملی با برخی فضاهای مجازی و اپلیکیشن‌ها داشتیم می‌توانستیم بسیاری از مشکلات را حل کنیم. البته امروز دیگر در کوتاه‌مدت بعید است این راهکارها جواب دهد.
این استاد دانشگاه در پایان افزود: امروز ما نیاز داریم که همه بدانند نسبت به نوع تعاملی که در فضای مجازی خواهند داشت باید پاسخگو باشند و این مقوله قوانین خاص به خود را باید داشته باشد. اگر این اتفاق بیفتد خود یک قدم بزرگ است. البته چهره‌ها نیز باید مدیریت شوند. این مسائل در تمام کشورهای جهان قوانین مشخص خود را دارد که این موارد سیاستمداران را نیز تحت‌الشعاع قرار می‌دهد. اگر این کارها را انجام دهیم دیگر فیلترینگ نیز نیاز نخواهد بود.

captcha
شماره‌های پیشین