sobhe-no.ir
1132
شنبه، ۱۶ اسفند ۱۳۹۹
7
هفته درختکاری از روز گذشته آغاز شده است فرصتی تا محیط زیست کشور کمی جان بگیرد

حفظ محیط زیست فعالیت دینی و انقلابی است

در تقویم شمسی روز ۱۵ اسفند به مناسبت روز درختکاری نام‌گذاری شده است. این روز مقدمه‌ای است که ما را برای ۱۵ تا ۲۲ اسفند که هفته منابع طبیعی هم هست آماده کند. اما اسماعیل کهرم، بوم‌شناس و فعال محیط‌‌زیست اعتقاد دارد در سرنوشت بسیاری از نهال‌‌هایی که امروز در خاک ریشه می‌‌کنند، عمر زیادی نوشته نشده است و بسیاری از نهال‌‌هایی که امروز ریشه‌هایشان با تن خیس خاک آشنا می‌‌شوند، عمری کوتاه دارند؛ اما تا همین دو دهه قبل اوضاع درختان و درختكاری خیلی فرق داشت. تا همین چند سال قبل در شهرهای بزرگ كشور خانه‌هایی وجود داشتند كه حیاط و باغچه‌ای داشتند كه با دستان پر مهر پدرها و مادرها سبز می‌شد. پدر هر سال نهال میوه می‌كاشت و مادر پای نهال‌های كوچك بذر سبزی می‌پاشید. حیاط خانه‌ها در فصل تابستان و پاییز هم پر می‌شد از میوه‌های مختلف؛ از توت، سیب، آلبالو، گیلاس، انگور، خرمالو، پرتقال و نارنج كه روی شاخه درختان خانه‌ها را رنگ‌پاشی می‌كردند؛ اما با تغییر سبك زندگی و رونق آپارتمان‌سازی حالا دیگر خانه‌ای حیاط ندارد كه درخت میوه داشته باشد. نهایت اتفاقی كه الان در حیاط ساختمان‌های بزرگ می‌افتد، ساخت فضای سبز با اندكی گیاهان تزئینی و چمن است كه حتی با اقلیم شهرهای ما سازگاری ندارند. به نظر می‌آید كه باید طرحی نو در انداخت تا دوباره شهرها و طبیعت سبز شوند. دست‌اندازی انسان به جنگل‌ها، مراتع و حتی باغ‌ها به قدری بوده است كه باید فكری جدی برای وضعیت خطرناك به‌وجود‌آمده كرد.

صبح نو

هفته درختکاری از روز گذشته آغاز شده است فرصتی تا محیط زیست کشور کمی جان بگیرد

حفظ محیط زیست فعالیت دینی و انقلابی است

در تقویم شمسی روز ۱۵ اسفند به مناسبت روز درختکاری نام‌گذاری شده است. این روز مقدمه‌ای است که ما را برای ۱۵ تا ۲۲ اسفند که هفته منابع طبیعی هم هست آماده کند. اما اسماعیل کهرم، بوم‌شناس و فعال محیط‌‌زیست اعتقاد دارد در سرنوشت بسیاری از نهال‌‌هایی که امروز در خاک ریشه می‌‌کنند، عمر زیادی نوشته نشده است و بسیاری از نهال‌‌هایی که امروز ریشه‌هایشان با تن خیس خاک آشنا می‌‌شوند، عمری کوتاه دارند؛ اما تا همین دو دهه قبل اوضاع درختان و درختكاری خیلی فرق داشت. تا همین چند سال قبل در شهرهای بزرگ كشور خانه‌هایی وجود داشتند كه حیاط و باغچه‌ای داشتند كه با دستان پر مهر پدرها و مادرها سبز می‌شد. پدر هر سال نهال میوه می‌كاشت و مادر پای نهال‌های كوچك بذر سبزی می‌پاشید. حیاط خانه‌ها در فصل تابستان و پاییز هم پر می‌شد از میوه‌های مختلف؛ از توت، سیب، آلبالو، گیلاس، انگور، خرمالو، پرتقال و نارنج كه روی شاخه درختان خانه‌ها را رنگ‌پاشی می‌كردند؛ اما با تغییر سبك زندگی و رونق آپارتمان‌سازی حالا دیگر خانه‌ای حیاط ندارد كه درخت میوه داشته باشد. نهایت اتفاقی كه الان در حیاط ساختمان‌های بزرگ می‌افتد، ساخت فضای سبز با اندكی گیاهان تزئینی و چمن است كه حتی با اقلیم شهرهای ما سازگاری ندارند. به نظر می‌آید كه باید طرحی نو در انداخت تا دوباره شهرها و طبیعت سبز شوند. دست‌اندازی انسان به جنگل‌ها، مراتع و حتی باغ‌ها به قدری بوده است كه باید فكری جدی برای وضعیت خطرناك به‌وجود‌آمده كرد.

به مناسبت روز درختکاری و هفته منابع طبیعی، رهبر معظم انقلاب اسلامی پیش از ظهر دیروز دو اصله نهال میوه کاشتند. حضرت آیت‌الله خامنه‌ای بعد از كاشت این نهال‌ها در سخنانی، گیاه و فضای سبز را عاملی مهم در زندگی و در ساخت تمدن بشری خواندند و با اشاره به ریشه‌های معرفتی و دینی توجه به محیط‌‌زیست، گفتند: کاشتن درخت و نشاندن نهال از جمله حسناتی است که در شرع مقدس اسلام بر آن تأکید شده است. 
رهبر انقلاب اسلامی به اهمیت محیط‌‌زیست در قانون اساسی نیز اشاره و خاطرنشان ‌کردند: فعالیت‌های محیط‌‌زیستی، فعالیت‌های دینی و انقلابی است و نباید به آنها نگاه تجملاتی 
و تزئینی شود. 
ایشان تنوع زیستی و اقلیمی کشور را بستری مناسب برای فعال شدن آحاد مردم و جوانان در زمینه محیط‌‌زیست خواندند و با ابراز تأسف از تخریب جنگل‌ها، منابع طبیعی و سفره‌های زیرزمینی به‌دست افراد سودجو، تأکید ‌کردند: تخریب محیط‌‌زیست بلای بزرگی است که آینده بشر را هدر می‌دهد، بنابراین مسوولان و همه مردم باید در مقابل آن بایستند. 
حضرت آیت‌الله خامنه‌ای با اشاره به حوادثی مثل آتش‌سوزی جنگل‌ها یا خشک شدن دریاچه‌ها و تالاب‌ها، گفتند: این حوادث قابل پیشگیری است و مسوولانی که به وظایف خود عمل نمی‌کنند، دچار تقصیر هستند.
 تهران، چنارستان بود
اسماعیل کهرم، کارشناس محیط‌‌زیست و بوم‌شناس نیز در گفت‌وگو با «صبح‌نو» می‌‌گوید: «در یک مقطع زمانی تهران به چنارستان معروف بود، چون تمام وسعت این استان را درختان چنار پوشانده بود؛ بنابراین فقط نباید به کاشت درخت اکتفا کرد، بلکه باید به سازگاری گونه درخت با آب و هوای منطقه مورد نظر توجه کرد.» این کارشناس محیط‌‌زیست با تاکید بر اینکه نباید گونه خارجی از جمله اکالیپتوس در تهران کاشته شود، می‌گوید: نهال درختانی از جمله چنار؛ داغداغان، بید مجنون و درخت گردو با آب و هوای پایتخت سازگار است. کهرم ادامه می‌‌دهد: تنها راه مبارزه با معضل آلودگی هوا توسعه نهضت درختکاری است؛ اگر در تهران پارکی به اندازه پارک مرکزی نیویورک بود، آلودگی هوا و ریزگرد در کشورمان وجود نداشت.
او می‌‌گوید: چندی پیش شاهد آن بودیم که چندین نهال از تبریز به تهران منتقل شد و به دلیل شیوه نادرست انتقال و تماس ریشه‌ها با هوا این انتقال کاملا بی‌حاصل شده و جوانه‌ای از این درخت‌ها سبز نشد‌. شهرداری نباید صرفا چندین نهال را در اختیار شهروندان 
قرار دهد بلکه باید شیوه مناسب کاشت، نگهداری و امور مربوط را آموزش دهد‌. روشن است که همه شهروندان با اصول باغبانی آشنایی کامل ندارند و نمی‌توان انتظار داشت اصول درختکاری را کاملا دقیق و ریزبینانه رعایت کنند‌.


کهرم با ذكر برخی نمونه‌ها و تجربه‌ها در كشورهای دیگر تاكید می‌كند: «در کشور سوئیس که مساحت آن از کلانشهرهای ما هم کوچک‌تر است و زمین برای ایجاد فضای سبز در سطح شهر به قدر کافی در اختیار نیست، دولت برای کسانی که با اصول مهندسی روی بام خانه‌‌‌هایشان درخت بکارند، تخفیف مالیاتی در نظر می‌‌گیرد و به این ترتیب فضای سبز در سطح شهر ایجاد می‌‌کند. ما تشکیلاتی داریم به نام سازمان پارک‌ها و فضای سبز شهرداری که وظیفه نگهداری از این درخت‌ها را دارند؛ اما یکی از نهادهایی که در این مورد مشکل ایجاد می‌‌کند همین سازمان پارک‌هاست. به دلیل اینکه در روزهای پایانی سال که تقاضا برای کاشت نهال بالاست از شهرهای دیگر مثل تبریز با روش ناصحیح نهال‌ها را قطع می‌‌کنند تا به تهران بیاورند 
و به صورت نمادین بکارند. در فاصله انتقال این 
نهال ها، ریشه‌ها باد می‌‌خورد و درخت می‌‌میرد. ریشه این نهال‌ها وقتی در زمین کاشته می‌‌شود، مرده است. بسیاری از این درخت‌ها بیمار هستند و حتی اگر از آنها نگهداری هم شود، ریشه نمی‌دهند و دوام نمی‌آورند.»
 
درختکاری، یک سنت باستانی ایران
همزمان با روز درختکاری، یک متخصص فضای سبز با اشاره به اینکه مراقبت و نگهداری از گونه‌های گیاهی مهم‌ترین مرحله درختکاری است، گفت: کاشت گونه‌های گیاهی متناسب با اقلیم هر منطقه می‌تواند در افزایش سرانه فضای سبز کشور تاثیر زیادی داشته باشد. در عین‌حال حفاظت از درختان و گونه‌های گیاهی موجود برای حفظ این خدمات اکوسیستمی نیز از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است.
احمدرضا محرابیان ضمن بیان اینکه درختکاری یک سنت باستانی ایرانی است و ایرانیان در هر مراسم آیینی درخت می‌کاشتند، ‌گفت: اگر بتوانیم فرهنگ درختکاری را به‌صورت یک سنت و فرهنگ به کودکان بیاموزیم و مردم را تشویق به کاشت، نگهداشت و حفاظت از درختان در تمام ایام سال کنیم، به‌طور قطع تاثیر بسیار زیادی در افزایش سرانه فضای سبز در سراسر کشور خواهیم داشت. این استادیار اکولوژی گیاهی دانشگاه شهید بهشتی ضمن بیان اینکه در زمینه درختکاری چند ملاحظه باید در نظر قرار گیرد، تاکید کرد: گونه‌هایی که قرار است کاشته شوند باید با شرایط اقلیمی شهر مورد نظر سازگار، از لحاظ فضای سبز دارای کاربری‌های لازم مانند افزایش جذب تنوع زیستی، کارکردهای اکوسیستمی مناسب مانند جلوگیری از فرسایش خاک، تلطیف محیط و تعدیل اقلیم باشند؛ همچنین ضروری است که گونه‌هایی که در فضاهای شهری کاشته می‌شوند فاقد آلرژی‌زایی باشند.

captcha
شماره‌های پیشین