sobhe-no.ir
1
چهارشنبه، ۰۵ آبان ۱۳۹۵
1
دکتر زهره خوارزمی:

تا این اندازه «ابژه کردن زنان» در انتخابات آمریکا بی‌سابقه است

در سال‌های اخیر و با افزایش مشارکت‌های زنان در عرصه اجتماعی و سیاسی، در تمامی انتخابات‌های دنیا، توجه به زنان از شاخصه‌های اصلی شده است. اما این بار در انتخابات آمریکا شاهد گزاره‌های قابل تأملی از توجه به مسأله جنسیت هستیم. از تغییر رویکردهای کاندیداها درباره حقوق همجنس‌بازان و سقط جنین گرفته تا افشاگری‌های جنسی. برای بررسی بیشتر این فضا به سراغ خانم دکتر زهره خوارزمی، دکترای مطالعات آمریکا از دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران رفتیم و با ایشان به گفت‌وگو نشستیم.

از فعالیت برای شهروندسازی جهانی زنان تا نامزدی ریاست جمهوری

برنامه‌هایی برای زنان

مشاوران عاملان طلاق؟!

صبح نو

مشاوران عاملان طلاق؟!

 یادداشت  شیما مشفق
کارشناس امور زنان
چندی پیش اظهارنظری جنجالی از طرف آقای دکتر ابراهیم فیاض؛ جامعه‌شناس و عضو هیأت علمی دانشگاه تهران، درباره روان‌شناسی مطرح شد که طی آن روان‌شناسان به عنوان عاملان اصلی طلاق در ایران معرفی شدند. او در تشریح این ادعای خود اذعان داشت که طی مشاهدات و بررسی‌های خود در تهران، قم، تبریز و چند شهر دیگر به این نتیجه رسیده است که روان‌شناسان زمانی که زوجین به آن‌ها مراجعه می‌کنند، پیشنهاد عمده‌شان طلاق است. فیاض البته تأکید دارد که با روان‌شناسی مخالف نیست؛ بلکه با وضعیت فعلی روان‌شناسان در ایران مخالف است. چرا که این سیستم، با پول عجین است. زوجین در معرض آسیب هستند و مشاور برای کسب درآمد بیشتر، به این مشکل و معضل دامن می‌زند، تا آن‌ها را بیشتر به خود وابسته کند.
این اظهارنظر فیاض، از طرف روان‌شناسان مورد توجه و واکنش قرار گرفت. برخی این اظهارات را ناشی از دعوای تاریخی جامعه‌شناسی و روان‌شناسی دانستند و برخی دیگر «صدا»هایی که نباید مورد توجه قرار گیرند. اما در این میان کارشناسانی این صحبت‌ها را به بحث و بررسی گذاشتند.
دکتر شهریار شهیدی، روان‌شناس  و استاد دانشگاه شهید بهشتی در این زمینه و در انتقاد به صحبت‌های فیاض معتقد است که برای ادعایی از این دست، دست کم نیاز به تحقیقات دقیق کیفی است... شرط اصلی استفاده از روش‌های کیفی و کمی این است که مبتنی بر برداشت‌های شخصی نبوده و براساس مشاهدات سیستماتیک و نظام‌دار علمی و عینی باشد.
دکتر محمدعلی مظاهری، استاد روان‌شناسی و رییس گروه روان‌شناسی دانشگاه شهید بهشتی نیز با اشاره به برخی آمارهای ارائه‌شده از کاهش نرخ طلاق در برخی استان‌ها، اظهار داشت: شواهد بسیار زیاد کمی و کیفی در شهرهای گوناگون نه صرفاً از سوی روان‌شناسان، بلکه از سوی دادگستری‌های استان‌ها عنوان می‌شود که نشان می‌دهد اجرای برنامه‌های روان‌شناسی، چه در زمان ارجاع زوج‌های متقاضی طلاق و چه در زمان آموزش زوجین قبل از ازدواج، کاملاً موفق بوده و حتی درصدهای مشخصی از کاهش طلاق به دلیل این مشاوره‌ها را نیز ارائه می‌دهند. مثلاً دادگستری کرمان در سال 94 اعلام کرد که به دلیل برنامه مشخصی که با جهاددانشگاهی کرمان در این زمینه انجام دادند، توانستند 13 درصد آمار طلاق را کاهش دهند؛ درحالی‌که در تمام استان‌های کشور، شاهد افزایش آمار طلاق در آن سال نسبت به سال گذشته‌اش بودیم.
از سویی حجت‌الاسلام محمدرضا سالاری‌فر؛ روان‌شناس  و عضو هیأت علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه معتقد است که به منظور دانستن این‌که نظام مشاوره بر طلاق تأثیر می‌گذارد یا خیر، نیاز به کار میدانی دقیق داریم تا ببینیم فرآیند مشاوره‌های زناشویی یا زوج‌درمانی‌ها چه مسیری را طی می‌کنند و در چه شرایطی توصیه به طلاق می‌شود... اما این‌که چرا مشاوره‌ها ممکن است توصیه به طلاق کنند یا طلاق را تسهیل کنند، باید ببینیم افرادی که توصیه به طلاق می‌شوند چقدر برای مشاوره سرمایه‌گذاری کرده‌اند؟ چه زمانی برای مشاوره آمده‌اند؟ آیا وقتی آمده‌اند که همه حریم‌ها بین زن و شوهر شکسته شده است؟ چندبار دادگاه رفته‌اند و دادگاه آن‌ها را به مشاوره فرستاده است؟ حال، مشاور برای زن و شوهری که در دادگاه مقابل هم ایستاده‌اند، چه کاری می‌تواند بکند؟
البته به عقیده او گاهی مشاوره‌ها رویکردهای فمینیستی دارند؛ یعنی در عین این‌که می‌خواهند از حقوق زن دفاع کنند، در درازمدت به زن آسیب می‌زنند، مصلحت کلی زن را در رابطه با زندگی خانوادگی در نظر نمی‌گیرد و زمینه طلاق را به وجود می‌آورند زیرا مصلحت‌های کوتاه‌مدت را تأمین می‌کنند. مثلاً زنی یک‌بار کتک خورده و به خاطر آن بگوید جدا شو؛ در صورتی که در کل، خوب زندگی کرده و اگر به خاطر یک‌بار کتک خوردن این حرف زده شود، باعث زیر سؤال رفتن مصلحت کل زندگی است. این روند وجود دارد و ممکن است مشاورهای زن در این زمینه تسهیل‌گرتر باشند و به حقوق کوتاه‌مدت زنان توجه کنند.
با توجه به اظهارنظرها و واکنش‌های صورت‌گرفته و با درنظرگرفتن تجربه‌زیسته هرکدام از ما که با پیشنهادهای غیرخانواده‌محور مشاوره‌ها نیز مواجه شده‌ایم، به نظر می‌رسد، اگر نتوان این اظهارنظر دکتر فیاض را به صراحت پذیرفت، اما می‌توان انتقاداتی را به سیستم مشاوره خانواده در کشور وارد دانست که می‌تواند موجب تقویت طلاق شود و لازم است در سیاست‌گذاری‌های جدید قضایی و حقوقی خانواده، به این مهم نیز توجه شود.

captcha
شماره‌های پیشین