دو ماه بعد از وعده داده‌شده، مدارس شاهد تهران بازهم به صدر اخبار برگشتند

مدرسه تخلیه شد

حدود دو ماه قبل بود که خبر پلمب چند مدرسه شاهد در تهران خبرساز شد؛ پلمبی که با شکایت بنیادشهید انجام شده بود. این مدارس سال‌های طولانی دراختیار آموزش‌و‌پرورش بوده است؛ اما مالکیت ساختمان‌ها ازآنِ بنیاد شهید. درحالی‌که کمتر از یک ماه تا آغاز سال تحصیلی باقی مانده است، اختلاف این دو نهاد بر سر خرید یا واگذاری ملک باعث سرگردانی دانش‌آموزان این مدارس شده است. روز گذشته نیز یکی از این مدارس با حکم انتظامی تخلیه شد.

حدود دو ماه قبل، یعنی صبح دوشنبه ۱۰تیر، اخباری منتشر شد مبنی‌بر اینکه هنرستان دولتی شهدای هسته‌ای واقع در منطقه سه تهران و یکی از مدارس شاهد دوره دوم ابتدایی منطقه دو تهران با حکم قضایی پلمب شده‌اند. ماجرا از این قرار بود که این دو ساختمان و 9 مدرسه دیگر که در مالکیت بنیادشهید بودند، در سال‌های متمادی مدارس شاهد محسوب می‌شدند.
اختلاف از آنجا شروع شد که بنیادشهید می‌خواست آموزش‌و‌پرورش استان تهران این املاک را بخرد؛ اما این خرید‌و‌فروش به‌تعویق افتاد و بنیاد نیز پس از شکایت قضایی، درخواست پلمب  املاک مذکور را داد. همان زمان پس از پیگیری‌های «صبح‌نو»، آقای مسعود ثقفی، مشاور مدیرکل آموزش‌و‌پرورش شهر تهران، اعلام کرد اگر این روند بنیادشهید درباره 9 مدرسه دیگر هم ادامه پیدا کند، دو ماه دیگر و با شروع ثبت‌نام مدارس، هشت‌هزار دانش‌آموزی که در این مدارس درس می‌خواندند،  سرگردان می‌شوند.
او همچنین در توضیح اینکه این ساختمان‌ها از چه زمانی دراختیار آموزش‌و‌پرورش بوده، گفته بود: مدرسه‌ای که در منطقه دو تهران پلمب شد، حدود نیم‌قرن است که کاربری مدرسه دارد. مالک اولیه این ملک حدود 50‌ سال قبل این مدرسه را دراختیار امور آموزشی‌ و‌ پرورشی قرار داده بود؛ اما پس از انقلاب، به‌دلیل آنکه اسناد وقفی آن موجود نبود، دراختیار بنیادشهید قرار گرفت. در طول این
 40 ‌سال نیز، تابه‌امروز ساختمان با مشارکت بنیادشهید و آموزش‌و‌پرورش به‌عنوان یکی از مدارس شاهد ابتدایی به فعالیت خود ادامه داده است. مسأله این است که مدرسه مذکور اکنون حدود ۴۵۰‌ دانش‌آموز دارد و درصورت قلع‌و‌قمع‌شدن مدرسه، در اطراف آن تا شعاع طولانی مدرسه جایگزینی برای دانش‌آموزان وجود ندارد.
او همچنین تصریح کرده بود در تهران بیش از چهارهزار مدرسه فعال است که از‌این‌میان، حدود 70 مدرسه مشکلاتی مانند مدارس پلمب‌شده دارند و استیجاری هستند. همچنین، ۴۷ مدرسه مالک حقیقی دارند و ۲۳ مدرسه نیز مالک حقوقی و هر لحظه ممکن است درمعرض تعطیلی، تخریب یا پلمب قرار بگیرند. آ‌ن‌طورکه ثقفی عنوان کرد، مشکلات آموزش‌و‌پرورش استان تهران با این مدارس وسیع‌تر و پیچیده‌تر است؛ به‌طوری‌که برای خرید این مدارس استیجاری، 700میلیارد تومان اعتبار نیاز است و سال‌به‌سال هم بر قیمت مسکن افزوده می‌شود. همچنین، درصورت تخلیه برخی از این مدارس به‌دلیل نبود فضای مناسب در آن محله‌ها، نمی‌توانیم مدرسه دیگری بسازیم.

درمانی کوتاه و موقت
پس از رسانه‌ای‌شدن ماجرا و پیگیری‌های مختلف اصحاب رسانه، پلمب مدارس برداشته و برای رفع مشکل توافق‌نامه‌ای با حضور استاندار تهران منعقد شد. این تفاهم نامه به امضای رییس بنیادشهید و سرپرست آموزش‌وپرورش هم رسید.
تا اینجای قصه به‌نظر می‌رسید ماجرا تا حدودی حل شده است و دانش‌آموزان این مدارس حداقل در سال تحصیلی جدید می‌توانند با خیال راحت تحصیل کنند؛ اما چندی پیش آقای علی امینی، معاون حقوقی سازمان اموال و املاک کوثر، اعلام کرد به‌دلیل اجرانشدن مفاد توافق‌نامه در زمان‌های تعیین‌شده از سوی آموزش‌وپرورش، سازمان اموال و املاک بنیادشهید در نظر دارد در اسرع وقت سایر احکام صادره را اجرا کند و مدارسی که رأی قطعی دارند، تا اول مهر تخلیه کند.

تهدیدی که عملی شد
روز گذشته در‌حالی‌که همه امیدوار بودند اختلاف مالی و مالکیتی این دو نهاد فرهنگی به‌زودی حل شود، به‌یک‌باره خبر تخلیه دبیرستان شهدای هسته‌ای در منطقه سه تهران منتشر شد؛ دبیرستانی که دو ماه پیش نیز بنیادشهید آن را پلمب کرده بود.
خانم پری‌سیما ماجدی، مدیر آموزش‌وپرورش منطقه سه تهران، روایت تلخی از این تخلیه ارائه می‌دهد. او به «تسنیم» می‌گوید از ساعت 6 صبح روز گذشته با کامیون تمام وسایل مدرسه را جمع کردند، کوچه را بستند و اجازه تردد به هیچ ماشینی ندادند. این اتفاق درحالی رخ می‌دهد که تعدادی از دانش‌آموزان امتحان جبرانی شهریور را داشتند؛ اما متأسفانه دستگاه تکثیر و... را از مدرسه جمع کردند.
مدیر آموزش‌وپرورش منطقه سه شهر تهران با شگفتی عنوان می‌کند: «تصور می‌کردیم طبق توافق‌نامه میان آموزش‌و‌پرورش و بنیادشهید موضوع تخلیه مدارس پلمب‌شده منتفی باشد و براساس همین توافق‌نامه هم برنامه‌ریزی کردیم. به‌نظر می‌رسید این 
توافق نامه رسمی باشد؛ چرا که استاندار تهران، رییس بنیادشهید و سرپرست آموزش‌وپرورش آن را امضا کرده بودند و اصلا تصور نمی‌کردیم بنیادشهید به این توافق توجهی نکند و مدرسه را به مزایده عمومی بگذارد و بعد هم این‌طور وسایل را ببرند».
نکته مهم این است که دبیرستان پسرانه شهدای هسته‌ای در دوره دوم متوسطه فعالیت می‌کند و بیشتر از 150‌ دانش‌آموز در رشته انسانی و شاخه فنی‌وحرفه‌ای دارد. افزون‌براین، این دبیرستان به‌عنوان مدرسه بزرگسالان هم فعالیت می‌کرد و 400‌ دانش‌آموز داشت؛ اما حالا تمام پرونده‌های دانش‌آموزان را برده‌اند و دانش‌آموزان حتی اگر بخواهند در مدرسه‌ای دیگر ثبت‌نام کنند، مدرکی در دست ندارند. ناگفته نماند این دبیرستان، تنها دبیرستانی است که در منطقه سه رشته انسانی دارد؛ بنابراین، امکان ادامه تحصیل این دانش‌آموزان در سایر دبیرستان‌های پسرانه منطقه نیز منتفی است.
هیچ‌کس پاسخگو نیست
از لحظه انتشار خبر تخلیه این دبیرستان در منطقه سه، در روزنامه «صبح‌نو» پیگیر موضوع شدیم. پس از چندین‌بار تماس با مسعود ثقفی، مشاور مدیرکل آموزش‌و‌پرورش شهر تهران، موفق نشدیم با وی گفت‌و‌گو کنیم. او با ارسال پیامکی مبنی‌بر اینکه «در‌این‌زمینه فقط استاندار قرار است پاسخگو باشد»، از پاسخ‌دادن شانه خالی کرد. درادامه پیگیری‌ها، چندین‌بار نیز با آقای انوشیروان محسنی‌بندپی، استاندار تهران تماس گرفتیم؛ اما او نیز پاسخی نداد. تخلیه ناگهانی این مکان فرهنگی و آموزشی این نگرانی را برای بسیاری از خانواده‌ها ایجاد کرده که هر لحظه ممکن است مالکی به‌یک‌باره حکم تخلیه مدرسه‌ای را دهد و دانش‌آموزان آن مدرسه آواره خیابان‌ها شوند. برخی گمانه‌ها حاکی از آن است که گزینه بعدی، همان مدرسه منطقه دو باشد که دو ماه قبل نیز پلمب شده بود.

تا نیمه شهریور صبر کنید
تنها کسی که در روز گذشته حاضر شد با یکی از رسانه‌ها گفت‌و‌گو کند، آقای منصور اردستانی، مدیرکل دفتر حقوقی املاک و حمایت قضایی وزارت آموزش‌و‌پرورش بود. وی به «ایسنا» این‌گونه توضیح داد: از مجموع مدارس تحت‌مالکیت بنیاد در شهر تهران، قرارداد اجاره ۱۰ مورد منعقد شده و بقیه تا همین هفته نهایی می‌شود. او درباره پلمب و تخلیه دو مدرسه «شهدای هسته‌ای» و «شهیدزیوری» گفت: پیشنهاد خرید این دو ملک را داده‌ایم و با بنیادشهید هم به توافق اولیه رسیده‌ایم. ارزش‌گذاری این دو مدرسه نیز ازطریق هیأت‌های کارشناسی انجام می‌شود. احتمال ضعیفی وجود دارد که آموزش‌و‌پرورش نتواند این دو ملک را بخرد؛ اما درهرصورت اگر این اتفاق رخ نداد، آموزش‌و‌پرورش وظیفه دارد فضای جایگزین مناسب را برای ثبت‌نام دانش‌آموزان این دو مدرسه در نظر بگیرد و آن‌ها را در مدارس مجاور سامان‌دهی کند.
با وجود آنکه اکثر دانش‌آموزان ثبت‌نام خود را در مدارس انجام داده‌اند و آماده شروع سال تحصیلی هستند، اردستانی اعلام می‌کند تکلیف این دو مدرسه تا ۱۵شهریور مشخص می‌شود. حال سوال اینجاست که با آنکه این اختلاف‌ها از مدت‌ها قبل وجود داشته، چرا به‌یک‌باره و همزمان با شروع سال تحصیلی چنین اختلاف‌هایی باید سر بازکنند و نگرانی را به هزاران خانواده‌ای منتقل کنند که ثمره زندگی‌شان در این مدارس درس می‌خوانند. ناگفته نماند برخی شنیده‌ها حاکی از آن است که آموزش‌و‌پرورش توان خرید این املاک را ندارد و قرار است با بنیادشهید تهاتر کند. سوال مهم آن است که اگر آموزش‌و‌پرورش تهران املاکی برای معاوضه یا تهاتر دارد؛ چرا از آن‌ها برای کمبود خلأهای آموزشی استفاده نمی‌کند؟ نقش استانداری تهران در‌این‌میان چیست؟