«سهیلا زکزاکی» در گفت وگو با «صبح نو» از آخرین وضعیت مسلمانان نیجریه و پدرش می‌گوید

پتانسل وقوع انقلاب اسلامی در نیجریه بالاست

«سهیلا زکزاکی»24 سال سن دارد و پنجمین فرزند «شیخ ابراهیم زکزاکی» رهبر شیعیان نیجریه است، وی که اکنون دانشجوی معماری در یکی از دانشگاه‌های مالزی است از دلتنگی برای پدر و مادرش می‌گوید و آرزو دارد تا بار دیگر شرایطی مهیا شود تا پدرش را در سلامت جسمی کامل ببیند.


او از چگونگی حمله ارتش نیجریه به خانواده‌اش و شهادت برادرانش این‌گونه می‌گوید:«زمانی که افراد مسلح وارد اتاق ما شدند همه اعضای خانواده کنار یکدیگر نشسته بودیم. آنها به طور کور شروع به شلیک کردند، دست پدرم مورد اصابت گلوله قرار گرفت. مادرم هم که جلوی من نشسته بود گلوله خورد و اصلاً نفهمیدم که چطور تیر به پای پدرم خورد. من که در کنار آنها بودم، آسیبی ندیدم. هنوز گلوله‌ای که از آن حمله وحشیانه به مادرم اصابت کرده در بدنش وجود دارد. اصابت یکی از تیرها به چشم پدرم باعث شد تا یک چشم ایشان نابینا شود.»
«نیجریه» را می‌توان سومین کشور پرجمعیت شیعه جهان پس از ایران و عراق به شمار آورد، این مسأله را می‌توان در راهپیمایی روز قدس، راهپیمایی روز اربعین و مراسم روز عاشورا در این کشور به خوبی دید. قطعاً نیجریه یک استثنا نیست و می‌توان این‌گونه برنامه‌های موفق را در دیگر کشورهای جهان هم دید؛ اما تلاش‌های 30 ساله شیخ زکزاکی واقعیت دیگری را در این نقطه از غرب آفریقا به تصویر می‌کشد. تلاش‌هایی که بدون پشتوانه مالی و سازمانی و با ایثار و همت مردم توانست گامی موفق در توسعه ارزش‌های اسلامی بردارد. ایثار و بندگی که می‌توان با شهادت 6 فرزند رهبر شیعیان نیجریه در راه احیا و بیداری مردم در سال‌های اخیر به روشنی مشاهده کرد.
«شیخ ابراهیم زکزاکی» 64 ساله که فارغ التحصیل رشته اقتصاد و مطالعات علوم قرآنی و عربی است، سال ۱۹۵۳ میلادی در شهر «زاریا» در شمالِ غربی نیجریه به دنیا آمد. تلاش‌ها وایثارگری‌های وی تا آنجا پیش رفت که با افزایش گرایش طیف مسلمانان به شیعه، می‌توان «نیجریه» را سومین کشور پرجمعیت شیعه جهان پس از ایران و عراق به شمار آورد.

در ادامه با «سهیلا زکزاکی» درباره آخرین وضعیت مسلمانان نیجریه و پدرش «شیخ ابراهیم زکزاکی» به گفت وگو نشسته‌ایم.

لطفاً در ابتدا به معرفی خود و خانواده‌تان بپردازید؟
سهیلا زکزاکی پنجمین فرزند «شیخ ابراهیم زکزاکی» رهبر شیعیان نیجریه هستم.
در حال حاضر در رشته معماری در یکی از دانشگاه‌های مالزی به تحصیل مشغولم. من دارای 8 خواهر و برادر هستم که 6 تن از آنها در سه سال اخیر به شهادت رسیده‌اند.
«محمد» فرزند نخست خانواده است که کارهای پدر را دنبال می‌کند، «نصیبه» که دومین فرزند خانواده است اکنون پزشک و درنیجریه مشغول خدمت به مردم است، «احمد» سومین عضو خانواده که روز قدس  2014 در نیجریه به شهادت رسید، «حامد»چهارمین فرزند خانواده که از شهدای روز قدس بود، «محمود» ششمین فرزند خانواده که در روز قدس درکنار دیگر برادرانش به شهادت رسید، «حماد»، «حیدر» و «حمید» از دیگر فرزندان این خانواده هستند که در یک مراسم دینی در سال 2015 نیجریه به شهادت رسیدند.

با توجه به اینکه خانواده شما دینی و سیاسی هستند چه شد که رشته معماری، آن هم در مالزی را برای تحصیل انتخاب کردید؟
معماری از رشته‌های مورد علاقه من بود و پدرم بر حسب علاقه فرزندان آنها را به ادامه تحصیل تشویق می‌کند. من هم باموافقت پدرم و تحصیل در رشته معماری مالزی را انتخاب کردم.
خصوصیت خوبی که پدرم دارد این است که هرگز کسی را به انجام کاری که بدان اعتقادی ندارد مجبور نکرده است.

با توجه به نگرانی موجود در مورد سلامتی پدرتان، لطفاً از آخرین وضعیت جسمانی ایشان بگویید؟
در حال حاضر ایشان سکته مغزی کرده و به خاطر اینکه این مدت از دسترسی به پزشکان محروم بوده است، مشکلات جسمی دیگری نیز پیدا کرده است . به دلیل اثرات این سکته هم اکنون  نمی‌تواند از اعضای بدن خود استفاده کند و حتی اخیراً نیز قادر نیست فریضه نماز و سجود را به درستی به جا آورد.

این طور که عنوان شده است، ایشان یکی از چشمان خود را از دست داده‌اند؟
بله به دلیل حوادثی که در سال 2015 اتفاق افتاد، وی چشم چپ خود را از دست داد. ضمناً بینایی چشم راست وی نیز، چندان مطلوب نیست و این در حالی است که وضعیت وی نیازمند حضور تیمی از پزشکان متخصص است، در طول این مدت وی تنها به یک پزشک دسترسی داشته است.

آیا مادرتان به همراه پدر در بازداشت به سر می‌برند؟
مادرم در حادثه سال 2015، به دلیل اصابت گلوله زخمی شد و هنوز گلوله از بدنش خارج نشده است. پدر و مادرم در خانه‌ای بازداشت هستند که زیر نظر مأموران امنیتی قرار دارد.

لطفاً درباره فعالیت‌های پدرتان در نیجریه بگویید؟
نفع بعضی از افراد و گروه‌ها در فقر مردم نیجریه است، اما پدرم سعی کرده با ارائه وام و ایجاد کسب و کارهای کوچک به مقابله با فقر در نیجریه بپردازد. بیشتر مردم ما زیر خط فقر به سر می‌برند.  

اخیراً مصاحبه‌ای ویدئویی از پدرتان منتشر شد که نشان از بهبود ایشان می‌داد، آیا این‌گونه است؟
این اتفاق زمانی رخ داد که پدرم به دلیل وضع جسمانی وخیم و سکته‌ای  که کرده بود، به تشخیص پزشکان در حال انتقال به بیمارستان بود و مأموران دولتی به پدرم حضور خبرنگاران را اطلاع نداده بودند و وی در مواجهه با خبرنگاران با این تصور که آنها نیز از مأموران امنیتی هستند، صحبت کرده بود و آنها به گونه‌ای تصویری ارائه دادند که پدرم را سالم نشان می‌دهد در صورتی که این‌گونه نیست و ایشان نیازمند مراقبت‌های پزشکی هستند.

 محبوبیت شیخ زکزاکی در نیجریه و غرب آفریقا به چه دلیل است؟
از جمله دلایل اصلی این بود که حرف‌ها و منطق شیخ زکزاکی بر دل مردم می‌نشست و وی خواهان بازگشت به اسلام اصیل بود.

گفته می‌شود شکل گیری گروه تروریستی بوکوحرام در نیجریه لطمه زدن به اسلام است، لطفاً این موضوع را تبیین کنید.
اگر به درستی از واقعیت نیجریه خبر داشته باشید، متوجه خواهید شد آنچه در رسانه‌ها از بوکوحرام گفته می‌شود، صرفاً یک تصویر نمایشی است. بوکو حرام هم از سوی کشورهای خارجی و هم از طرف حکومت نیجریه پشتیبانی و حمایت می‌شود و اخباری که در سطح بین‌المللی درباره این گروه پخش می‌شود، برای افراد خارج از نیجریه، ساخته و پرداخته می‌شود. مثلاً در مورد مسأله ربودن دختران توسط بوکوحرام که اخبار آن پخش شد، بعدها مشخص شد که 50 تن از این دختران آزاد شدند یا از آن کمپ فرار کرده و از دل جنگل‌ها به خانه‌های خود بازگشتند،
در صورتی که آنها هیچ ابزاری برای دانستن موقعیت مکانی خود در اختیار نداشتند و واقعیت‌ها در این‌باره هیچ گاه گفته نشد. یکی از دلایل به وجود آوردن بوکوحرام نیز تخریب چهره اسلام در سطح بین‌المللی است. علاوه براین، آ‌نها در مناطق مشخصی، هرج و مرج ایجاد می‌کنند تا بتوانند از آن در جهت منافع برخی گروه‌ها استفاده کنند. مثلاً اخیراً در جایی از نیجریه که مقداری طلا پیدا شده بود، این گروه با کمک و حمایت برخی دیگر، دست به کشتار مردم زدند و به بهانه این کشتارها، جمعیت آن منطقه تخلیه شد تا بهتر بتوانند طلای آنجا را تخلیه کنند.

لطفاً درخصوص زندگی سیاسی-اجتماعی شیخ زکزاکی بگویید.
پدرم هیچ کس را مجبور به انجام کاری نمی‌کند و مردم شیفته صداقت او هستند و اگرچه میزان دقیق پیروان وی، مشخص نیست، حدس می‌زنیم بیش از ده میلیون نفر در نیجریه از حامیان و پیروان شیخ زکزاکی باشند.

آیا فکر می‌کنید پدرتان به زودی از زندان آزاد شود؟
در حال حاضر با سکوت مجامع بین‌المللی در این باره مواجهیم و احیاناً اگر فشاری هم تاکنون وارد شده، متأسفانه تأثیرگذار نبوده است و دولت نیجریه نیز نه تنها از این موضوع شرمگین نیست، بلکه در پی یافتن راه‌هایی برای ادامه بازداشت غیرقانونی پدرم است.  

از چگونگی به شهادت رسیدن برادرانتان بگویید؟
زمانی که در نخستین واقعه در بیست و پنجم جولای 2014 سه برادرم شهید شدند، من در مدرسه و در مالزی بودم که به لحاظ زمانی، 7 ساعت از نیجریه جلوتر است.
 آن روز بعد از افطار کردن، خواستم که ویدیوئی را به برادرم بفرستم که در گروه اینترنتی متوجه شدم، وی هدف گلوله قرار گرفته است. بعد از آن بود که با خانه تماس گرفتم و متوجه شدم که این تنها محمود نبوده و  دو برادر دیگرم نیز شهید شده‌اند. با این حال با کمک‌های خدا توانستیم این بحران را پشت سر بگذاریم و در حادثه دوم نیز که سه برادر دیگرم به شهادت رسیدند در سال 2015 تقریباً به مدت سه روز خانه ما تحت‌محاصره و ارتش در حال کشتار مردم بود و علاوه بر خانواده من، عده زیادی نیز در خانه ما حضور داشتند. در طول آن سه روز، صدای تیراندازی و کشته شدن مردم را می‌شنیدیم و این در حالی بود که یکی از برادرانم قرار بود در کنفرانسی مربوط به فلسطین در لبنان شرکت کند و به من نیز پیشنهاد کرده بود که برای ساختن کلیپی برای ارائه در آن کنفرانس به او کمک کنم و می‌توانم بگویم نیمی از تیمی که برای ساختن این کلیپ همکاری می‌کردند نیز طی این فاجعه به شهادت رسیدند. هیچ یک از ما فکر نمی‌کردیم از آن مهلکه جان سالم به در ببریم؛ مثلاً زمانی که مردم مسلح وارد اتاقی شدند که من و پدر و مادرم و دیگران در آن بودیم، به طور کور شروع به شلیک کردند، دست پدرم مورد اصابت گلوله قرار گرفت و مادرم نیز که جلوی من نشسته بود گلوله خورد و اصلاً نفهمیدم که چطور تیر به پای پدرم خورد و با اینکه من در کنار آنها بودم، آسیبی ندیدم.

با توجه به اینکه در سالروز پیروزی انقلاب اسلامی ایران به سر می‌بریم، تحلیل‌تان درباره تأثیرگذاری انقلاب اسلامی در قاره آفریقا چیست؟
می‌دانم که پیروزی انقلاب اسلامی، آرزوی قلبی بسیاری از مردم نه تنها در نیجریه بلکه در دیگر کشورهای آفریقایی است. ما می‌دانیم که اسلام سیستم کاملی برای تمامی موضوعات دارد. یکی از خاطراتی که والدینم تعریف می‌کنند این است که در دهه هفتاد [میلادی] چنانچه می‌خواستند مناسک دینی خود را به جا آورند، از انجام آن در انظار عمومی اباء داشتند تا اینکه انقلاب اسلامی به رهبری امام خمینی؟ره؟به پیروزی رسید، شخصیت بزرگی که فوق‌العاده به رعایت شعائر دینی پایبند بود و به مسلمان بودن خود افتخار می‌کرد. شخصاً معتقدم که پتانسیل اتفاق افتادن انقلاب اسلامی در نیجریه بسیار بالاست و مردم در آنجا، سال‌ها منتظر این اتفاق هستند، چرا که اسلام دارای راه‌حل‌هایی برای مشکلات امروز آنهاست و حتی مسیحیان و دیگر فِرَق دینی نیز چشم امیدشان به مسلمانان است و پدر من نیز بیش از هرچیز به وحدت مردم نیجریه تأکید داشته است.