چند سالی است که شعارهای اجتماعی و اقتصادی در راهپیمایی 22 بهمن بیشتر دیده می‌شوند

جشن انقلاب با چاشنی مطالبه

جشن سی‌ونهمین سالگرد پیروزی انقلاب تمام شد. حضور مردم در راهپیمایی 22بهمن، مانند سال‌های گذشته پر شور بود. امسال اما نسبت به سال‌های قبل تفاوت‌هایی وجود داشت. یکی از این تفاوت‌ها، افزایش شعارهای اجتماعی- اقتصادی بود که در دستان کسانی که در راهپیمایی شرکت کرده بودند، دیده می‌شد. شاید مشهورترین قاب ثبت شده از این مطالبه‌ها، آن‌ها سه‌نفری باشند که با لباس‌های زندانی، روی صورتشان را پوشانده‌اند و به‌نام‌های «مفسد اقتصادی»، «مدیر ناکارآمد» و «مفسد اقتصادی» دست‌بسته در خیابان‌ها در حال قدم زدن هستند.

حالا دیگر در کنار عروسک‌های طنزآمیز شخصیت‌های سیاسی، عروسک‌های ناکارآمدان و مفسدان هم ساخته می‌شود. اگر سال گذشته، اغلب اعتراض‌های اقتصادی مردم در راهپیمایی، مربوط به حقوق‌های نجومی بود، امسال شعارهای اقتصادی، اجتماعی و محیط‌زیستی با هم دیده می‌شد. این‌ها همه نشان می‌دهد که مردم انتظار دارند تا در جامعه‌ای زندگی کنند که بهتر از این باشد. به‌خاطر همین است که خود دست به کار شده‌اند و شعارهایشان را به سمت و سوی مسائل اجتماعی و اقتصادی هم سوق داده‌اند.

این شعارهای اجتماعی
 موضوعات متفاوت‌اند، از شعارهای آرام و بی‌آلایش اقتصادی گرفته تا شعارها و مطالبات اجتماعی، دیده‌می‌شود. در میان شعارهای سیاسی، شعارهای اجتماعی و اقتصادی بیشتر توسط دوربین‌ها دیده شده‌اند. به‌جز شعارهای تبلیغاتی از ارگان‌ها، مدارس، باشگاه‌ها، تشکلات مردمی و مهاجران افغان و سایر کشورها، شعارهای خودجوش از همه بولدترند. بیشترین توجه شعارهای اقتصادی در راهپیمایی، معطوف به فساد اقتصادی و مساله بیکاری است: «گرسنگی کودکی که پدرش چند ماه حقوق نگرفته را درک می‌کنید؟ #معدن- یورت، #هپکو#معدن- کوه- بنان»،
«اگر یک اختلاس کم بشود، دست به جیب مردم نشود، دست نجومی‌بگیران قطع بشود، گرانی و اشتغال حل می‌شود.» مساله ارز و دلار یکی از مسائلی است که شعار‌دهندگان اقتصادی به آن توجه نشان داده‌اند: «مسوولان گله‌مندیم، قبلاً دلار می‌خریدیم 3700 با راکتور، الآن دلار می‌خریم 4800 بدون راکتور.» شعارهای فاصله طبقاتی تقریباً در بین همه مورد توجه قرار گرفته است: «دفن فتنه و حفظ انقلاب با کوخ‌نشینی با یا کاخ‌نشینی؟» و «شهدا شرمنده‌ایم... که هنوز 16 میلیون حاشیه‌نشین داریم.
# شکاف- طبقاتی.»  برخی از شعارها با چاشنی پیام‌های سلامتی به مشکلات اقتصادی معترض شده‌اند: «کاش به جای نوشابه، خوردن بیت‌المال سرطان‌زا بود.» بعضی از کسانی که در راهپیمایی شرکت کرده‌اند هم مطالبات و دغدغه‌های زیست‌محیطی دارند: «آب کارون را انتقال ندهید.» برای برخی از شهرستان‌ها که مشکلات زیادی دارند هم درخواست‌ها در یک شعار گنجانده شده است: «بی‌آبی، بیکاری و بیماری، خوزستان فرزند دائمی ایران است.» وجه مشترک تمامی شعارنوشته‌هایی که به‌صورت خودجوش نوشته شده است، همراهی با جمهوری اسلامی است، حتی اگر مطالبه یا ناراحتی هم وجود داشته، مردم در صحنه حاضر شده‌اند و البته ناراحتی خود را ابراز کرده‌اند: «دلمان از دست مسوولان خون است!!! فقط به خاطر حفظ اسلام و انقلاب‌مان آمده‌ایم.» یا «مسوولان ذوق نکنید، فقط به‌خاطر رهبر آمدیم.»

روشی که نتیجه خواهد داد
 دکتر مصطفی اقلیما رییس انجمن مددکاری ایران در گفت‌وگو با «صبح نو» درباره شعارهای اقتصادی و اجتماعی این سال‌ها در راهپیمایی 22 بهمن می‌گوید: «40 سال از انقلاب گذشته است و بسیاری دوست داشتند که وضع برای خودشان و بچه‌هایشان بهتر بشود. کسانی از انقلاب ناراضی نیستند، از این حکومت ناراضی نیستند. نه اینکه بگویند این حکومت نباشد، حکومت بعدی بهتر است و بهتر کار می‌کنند.
آنها دلبسته این نظام هستند و تنها مشکل خود را به هر طریقی عنوان می‌کنند. همان‌طور که ریس‌جمهور گفت، حق مردم باید به آنها داده شود، حرف نزنند، عمل کنند. مردم خسته می‌شوند وقتی که ببینند که قول‌ها عملی نمی‌شود، بنابراین به این شکل مطالبات خود را ابراز می‌کنند. وجود این شعارها یک اعتراض ساده مدنی، برای بهتر شدن روزگار جامعه است.»
او به مشکلاتی که در جامعه وجود دارد نیز اشاره می‌کند: «90 درصد، افراد تحصیل‌کرده، بیکارند، یا در شغلی کار می‌کنند که در آن تحصیل نکرده‌اند. تنها 11 درصد از زنان کار می‌کنند و شغلی دارند. کارخانه‌ها تعطیل می‌شود. به‌دلیل فقر، طلاق افزایش یافته است. به تازگی معاون وزیر بهداشت درباره اعتیاد سرسام‌آور به شیشه گفته است.»  اقلیما تمام ریشه مشکلات جامه را ریشه در تورم موجود در جامعه می‌داند: «رییس‌جمهور اعلام می‌کند که ما افزایش قیمت‌ نداریم، اما 7 تا 8 درصد حقوق کارمندان بالا می‌رود، بعد امروز اعلام می‌شود که قیمت بلیت مترو، سه برابر قرار است گران شود، این تناقض در گفته‌ها و شنیده‌هاست.»  پدر مددکاری ایران معتقد است، همین تناقض‌ها می‌تواند دلیلی بر دیده شدن شعارهای اقتصادی و اجتماعی در روز راهپیمایی 22بهمن و جشن ملی باشد: «این شعارها به‌خاطر این است که حداقل دیگران، مطالباتشان را گوش کنند. مسلماً مسوولان می‌دانند که خواسته مردم چیست. حداقل شاید با وجود این شعارها توجه بیشتری کنند. مردم امیدواری‌شان این است که کسی به حرف آنها توجه کند.»  اقلیما تأکید می‌کند: «متأسفانه هر چه که در مطبوعات گفته می‌شود، مدیران دولتی به آن توجهی نمی‌کنند. رهبر معظم انقلاب گفتند که تا زمانی که پاسخگویی و شایسته‌سالاری در جامعه نباشد، آسیب‌ها روزبه‌روز افزایش پیدا می‌کنند.»  او‌توضیح می‌دهد که اگر به مطالبات مردمی توجه نشود، ممکن است مشکلات اجتماعی به وجود بیاید. البته کارشناس اجتماعی معتقد است که مشکلات حل خواهند شد: «تنها راهی که مردم می‌دانند و بلد هستند، حضور در راهپیمایی برای حمایت از انقلاب و اسلام و درخواست مطالبات به حقشان است. آن‌چیزی که صلح‌آمیز و بدون توهین و افتراست. مردم بسیاری از خواسته‌های خود را با تلگرام و در شبکه‌های اجتماعی مطرح می‌کنند. مسلماً مسوولان هم تلگرام و سایت‌های مختلف را می‌خوانند. می‌بینند که مردم برای چه چیزی ناراحت هستند و این مطالبات به گوش کسانی که باید، می‌رسد.»  او معتقد است که عنوان مشکلات مردمی درنهایت کار خود را می‌کند و تأثیر خاص خود را خواهد داشت: «شاید در دفعه اول، کسی به آن درخواست‌ها توجه نکنند، درنهایت واکنش و تأمین آن درخواست‌ها ایجاد خواهد شد. بعد از آن اعتراض‌هایی که در شهرهای مختلف به وجود آمد، رییس‌جمهور در نهایت گفت که ما می‌دانیم مشکلات کجاست و باید برای مردم کار بکنیم. درست است که آن اعتراض‌ها به راه‌هایی رفتند که درست نبودند و مشکلاتی را ایجاد کردند، اما درنهایت مردم حرف حق خود را مطرح کردند و حرف آن‌ها شنیده شد.»  اقلیما توضیح می‌دهد که در راهپیمایی 22 بهمن هم شعارهای اقتصادی و اجتماعی مردم از همین جنس است: «به شوخی یا با طنز، مردم مشکلات خود را در راهپیمایی مطرح کردند. حضرت علی ؟ع؟می‌فرمایند: «حق گرفتنی است نه دادنی.» حضرت می‌فرمایند: «اگر ما چیزی نگوییم از ظالم بدتریم و باعث اشاعه ظلم می‌شویم.» اگر مردم مشکل خود را مطرح نکنند، همه فکر می‌کنند که مشکلی وجود ندارد. مطرح کردن مشکلات شاید در کوتاه‌مدت جواب ندهد اما در طولانی‌مدت جواب خواهد داد.»
اقلیما معتقد است که از 20 سال پیش تا به حال شرایط جامعه خیلی تغییر کرده است. با درخواست بجا، بحق و در قالب قانون، هم مردم می‌توانند مشکلات‌شان را مطرح کنند و هم مسوولان از وجود آن مشکل آگاه و برای حل آنها دست به کار می‌شوند.