ماجرای ادغام یا انحلال خبرساز در وزارت ورزش و جوانان چیست

معمای جدایی دفتر ازدواج

«دفتر برنامه‌ریزی ازدواج و تعالی خانواده وزارت ورزش و جوانان ادغام شد براساس گفته‌های مسوولان وزارت ورزش و جوانان حدود 2 هفته است که دفتر برنامه‌ریزی ازدواج و تعالی خانواده این وزارتخانه تعطیل شده و جای خود را به دفتر برنامه‌ریزی امور جوانان داده است.» خبری نه کاملاً کذب و نه کاملاً درست که برخی از رسانه‌ها آن را منتشر‌کردند.


خبری که خودش سوژه گزارش ما قرار بود باشد در تماس با عوامل وزارت ورزش و جوانان به گونه‌ای، بخشی از آن تأیید و بخشی دیگر تکذیب شد اما موضوع مهم، مطرح شدن این مسأله و در مدار توجه قرار گرفتن موضوع جوانان است که چه با ادغام و انحلال و چه با تکذیب و تأیید، نیازمند توجه ویژه است. از زمان ادغام سازمان ملی جوانان با وزارت ورزش، امور مربوط به جوانان روی خوش ندیدند و هر کسی در وزارتخانه ورزش و جوانان مسوول رسیدگی به امور این قشر بزرگ در کشور شد، نتوانست گره‌ای از مشکلات آنها بگشاید. از سال‌های دهه 70 به این طرف امور جوانان بدون متولی مانده است. مشکلات جوانان در کشور که جمعیت کمی هم نیستند، کم نیست. از مشکلات بیکاری گرفته تا ازدواج و تحصیل همه و همه با تغییرات مدیریتی و همچنین رویکردی دولت‌ها همچنان مغفول باقی مانده است. با وجود جمعیت زیاد جوان کشور نیاز به رسیدگی به امورات آنها بیشتر احساس می‌شود.

فراموش شدگان
یکی از مشکلات اصلی که بعد از ادغام گریبان کشور را گرفت، فراموش شدن امور جوانان در وزارتخانه‌ای بود که حالا قدرتمندتر از قبل می‌توانست به مشکلات این قشر رسیدگی کند؛ اما اتفاقی که افتاده، افتادن سایه ورزش بر سر امورات جوانان است. این اتفاق باعث شده تا به مسائل جوانان رسیدگی کمرنگ‌تر شود.  آقای شکور پورحسین شقلان، عضو کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی درباره فضای آشفته موجود در بحث جوانان به «صبح نو» می‌گوید: «ظاهراً معتقدند که امورات ورزش نسبت به امورات جوانان پررنگ‌تر است و البته من معتقدم که پایه ورزش هم همین جوانان هستند.» او ادامه می‌دهد: «الان دولت آقای حسن روحانی گفته است با بحرانی که در کشور و در حوزه جوانان داریم از قبیل بحران‌های هویت نسلی، شکاف‌های بین نسلی و اشتغال جوانان و تشکیل خانواده، همه اینها برمی‌گردد به جوانان و دولت باید اهتمام جدی‌ای به جوانان داشته باشد.»

آسیب در کمین
وزارت ورزش و جوانان در سال‌های گذشته و الان هم کار قابل توجهی برای جوانان نه در بحث حمایت‌های مادی و نه در حوزه حمایت‌های معنوی کاری انجام نداده است. همیشه در رده اول توجهات، رسیدگی به امور ورزش کشور مطرح بوده که البته در این حوزه هم جای بحث وجود دارد اما اینکه امورات جوانان از زمینی به زمینی دیگر پاسکاری شود کار درستی نیست.  در حال حاضر هم می‌توان بیکاری موجود را نتیجه همین کوتاهی‌های وزارت ورزش و جوانان دانست. پورحسینی می‌گوید: «در حال حاضر طبق گزارش‌هایی که دولت داده 3.6 میلیون نفر و براساس آمار مرکز پژوهش‌های مجلس 7.5 میلیون نفر جوان بیکار داریم که این رقم در چهار سال آتی می‌تواند به 12.1 میلیون نفر برسد.» وی اضافه می‌کند: «ببینید وقتی در چهار سال آتی 12 میلیون جوان بیکار خواهیم داشت به نوعی ظرفیت‌های بالقوه‌ای که باید چرخ صنعت کشور را به حرکت دربیاورند، عملاً دچار آسیب هستند. این موضوع بسیار مهم است و دولت باید اهتمام جدی به این حوزه داشته باشد.» این نماینده مردم در کمیسیون اجتماعی می‌گوید: «ورزش نماد کشورها در دنیاست و صرفاً ورزش، ورزش نیست بلکه سیاست، اقتصاد، شغل و سرمایه گذاری است و معتقدم که نمی‌توان هیچ یک را مغفول بگذاریم و باید در پرداختن، اولویت به این مباحث بدهیم.»

سازمان جدید مشکلی را حل نمی‌کند
ادغام سازمان ملی جوانان با وزارت ورزش تجربه‌ای بود که ثابت کرد ادغام راه حل مناسب برای کاهش هزینه‌ها و افزایش بهره‌وری یک سازمان نیست. بهره‌وری یک سازمان چه مستقل و چه ادغام شده بستگی به نیروهایی دارد که آن را هدایت می‌کنند؛ بستگی به تأمین منابع مالی برنامه‌ها و طرح‌هایی دارد که می‌توانند مشکلات را از سر راه بردارند. پور حسین می‌گوید: «گاهی در مجلس درباره ادغام یا جداسازی سازمان‌ها و معاونت‌ها و وزارتخانه‌ها بحث‌هایی می‌شود. مهم‌تر از این جداسازی‌ها، پاسخگو بودن آن سازمان در برابر مجلس شورای اسلامی است. بحث ما درد بودجه و شدت مصرف منابع و بحران‌هایی است که دولت با آن روبه‌روست و اگر در هر سازمانی بودجه کافی و توجه درستی به امور باشد مسلماً می‌تواند مشکلات را برطرف کند.» او اضافه می‌کند: «این پیشنهادات روی کاغذ خوب هستند اما باید دید اراده‌ای برای ایجاد توجه ویژه به مسائل هست یا خیر.» این عضو کمیسیون اجتماعی در پاسخ به این سؤال که چرا وزارتخانه‌ها بودجه‌های خود را بدون اجرای برنامه‌ای قابل توجه به اتمام می‌رسانند،  می‌گوید: «دخل و خرج‌ها در ایران خیلی شفاف نیستند و یکی از بحران‌هایی که ما در ایران با آن مواجه هستیم، هدررفت هزینه‌هاست که نمی‌توانیم جلوی آن را بگیریم.» او کشور را نیازمند مدیران شجاع و با جسارت دانسته و اضافه می‌کند: «اقتصاد ما به علت رانتی بودن، نفتی بودن، دولتی بودن و سیاست زده بودن نفرین شده است. بین کشورهایی که در راه توسعه‌اند، تناقضی وجود دارد که بر اساس این تناقض، کشورهای دارای منابع غنی بیشتر از توسعه کمتری برخوردارند و بالطبع تمام برنامه‌ریزی‌های کشور در حوزه ورزش و جوانان از همین اقتصاد شروع می‌شود و نتیجه همین است که می‌بینیم.»  تجربه سال‌های گذشته نشان می‌دهد که این اقدام می‌تواند اتفاقی را که در آن دوره در زمینه ادغام سازمان ملی جوانان و سازمان ورزش رخ داد، تکرار کند. در آن دوره راه‌اندازی وزارت ورزش و جوانان منجر به کمرنگ شدن رسیدگی به امور حوزه جوانان شد و پیش‌بینی می‌شود این تغییر نیز منجر به کمرنگ‌تر شدن توجه وزارت ورزش و جوانان به مقوله ازدواج و خانواده شود.

اصلاح و بازنگری اطلس زنان و خانواده
خبر تغییر نام دفتر برنامه‌ریزی ازدواج و تعالی خانواده وزارت ورزش و جوانان، این نگرانی را به وجود آورد که امورات مربوط به خانواده رها خواهند شد اما از طرفی معاون امور زنان و خانواده رییس جمهور از بازنگری و اصلاح «اطلس وضعیت زنان و خانواده» خبر داد. خانم معصومه ابتکار درباره اطلاع معاونت زنان و خانواده بر توانمندی‌های زنان و آسیب‌های تهدیدکننده آنان در نقاط مختلف کشور گفته است: در این خصوص اطلسی داریم که آسیب‌ها و توانمندی‌های زنان در نقاط مختلف کشور در آن موجود است. معاون امور زنان و خانواده رییس جمهور درباره احتمال بازنگری این اطلس نیز اضافه کرد: اطلس مذکور بسیار کامل است، البته با توجه به اقدامات انجام شده و براساس سرشماری سال 95 و آمارهای بخشی باید بازنگری و به روز رسانی شده که این موضوع در دستور کار قرار دارد. در هر صورت امور مربوط به جوانان و خانواده، مدت‌هاست به گِل نشسته و هر دم از این باغ بری می‌رسد اما هیچ سازمان و نهادی تا امروز برای بدست گرفتن امورات جوانان و خانواده آستین بالا نزده است. شاید کمبود بودجه و پروسه مصوب شدن لایحه خانواده مشکلاتی بر سر راه اصلاح رفتارهای دولت با این دوبخش باشد اما همانطور که گفته شد، سوءمدیریت بیشترین آسیب را به کشور وارد کرده‌است.