«صبح‌نو» از پخش زنده مراسم بهترین‌های فیفا از تلویزیون‌های اینترنتی گزارش می‌دهد

کــوچ به تلویزیــون مجــازی

در اقدامی جالب توجه، مراسم معرفی بهترین‌های فیفا در سال 2017 توسط چند اپ تلویزیون اینترنتی به صورت زنده و مستقیم پوشش داده شد.

«یک خانم پشت سر زیدان ایستاده که منشوریه و غیرقابل پخش. تصاویر ما رو هم ایشون دچار مشکل کرده! خب برو اون طرف‌تر!» مجری نفسی می‌گیرد و ادامه می‌دهد: «آخه خانم! پات لب گوره این چه لباسیه پوشیدی آخه!» مجری دوم که بیشتر نقش مترجم برنامه را دارد از مزه‌ای که همکارش می‌ریزد و با ابعاد لباس خانم روی سن شوخی می‌کند. این‌ها لحظاتی از پخش مستقیم مراسم جایزه بهترین‌های فیفاست که دوشنبه‌شب در اتفاقی نادر از طریق مجاری رسانه‌ای رسمی جمهوری اسلامی ایران پخش شد. اپلیکیشن‌های تلویزیونی و تصویری آرام آرام مشغول باز کردن جا میان مخاطبان خود هستند.

مخاطبان جالب توجه
اگر شما همین الان به بخش صوتی و تصویری یکی از فروشگاه‌های آنلاین مانند کافه‌بازار مراجعه کنید تعدادی از این اپلیکیشن‌ها را خواهید دید. آیو، تلوبیون و آنتن از معروف‌ترین اپ‌ها هستند. آیو، برنامه‌ای است که شایعه تعلق سازمانی آن به صدا و سیما هم این روزها روی زبان است. این اپلیکیشن که تاکنون فقط در فروشگاه کافه‌بازار روی دستگاه 200 هزار نفر از کاربران فارسی‌زبان نصب شده است، محبوبیت بالایی دارد و تاکنون موفق به دریافت 4 ستاره از 5 ستاره شده است. این اپلیکیشن امکان پخش زنده شبکه‌های تلویزیون را برای کاربران خود فراهم آورده است.
به این ترتیب شما با نصب چنین اپ‌هایی می‌توانید از طریق اینترنت، شبکه‌های مختلف سیمای جمهوری اسلامی را تماشا کنید. البته در کنار تماشای زنده شبکه‌های سیما، آرشیو مفصلی از انواع فیلم و سریال‌ها هم وجود دارند که کاربر در صورت پرداخت مبلغ اشتراک، می‌تواند از این آرشیو استفاده کند. کاربر حتی می‌تواند تا چند روز قبل هم محتوا را بازیابی و تماشا کند. این‌ها همه واقعیات این اپ تلویزیون اینترنتی نیست. از دیگر خدمات این اپ‌ها، امکان ارائه خدمات تصویری و تلویزیونی به کاربران بدون مصرف ترافیک است. به عبارت دیگر،در صورتی که خدمات دهنده اینترنت کاربر یا اپراتور سیم‌کارت او طرف قرارداد این اپ‌ها باشند، او می‌تواند به تماشای تلویزیون اینترنتی بنشیند بدون اینکه ترافیک یا حجم اینترنت مصرف کند. این اتفاق البته در موارد مشابه مانند پخش بعضی برنامه‌ها و مسابقات ورزشی هم افتاده است. کاربر صرفا با پرداخت یک حق اشتراک هفتگی،‌ماهانه یا سالانه بدون حجم اینترنت تلویزیون تماشا می کند. این اپ روز دوشنبه با ارسال نوتیف برای کاربران خود اعلام کرد که امکان پخش مستقیم و زنده مراسم جایزه بهترین‌های فیفا را فراهم آورده است. به این ترتیب کاربران می‌توانستند با پرداخت حق اشتراک، رأس ساعت 21:30 دوشنبه‌شب این مراسم را به طور زنده و مستقیم روی تبلت یا گوشی‌های هوشمند خود ببینند. خبرنگار صبح‌نو برای اطلاع از کم و کیف این پخش زنده از ابتدا تا انتهای مراسم به تماشای آن نشست.

شبکه تلویزیونی ورزشی اینترنتی
در گوشه سمت راست کادر صفحه نمایش، لوگو و تایپوگرافی متعلق به بخش ورزشی این اپ درج شده است. چیزی شبیه لوگوی شبکه‌های سیما که صفحه نمایش‌شان را متفاوت از دیگر شبکه‌های سیما می‌کند. تصاویر به صورت پخش مستقیم با چند ثانیه تأخیر انجام می‌گیرد. این چند ثانیه کافی برای ناظران پخش آیو کافی است تا موارد متعددی که مشمول ممیزی هستند را کات زده و به جای پخش این تصاویر منشوری، به پخش تصاویر تکراری همان مراسم کنند. اتفاقی که البته در موارد متعدد با اشارات مستقیم و صریح طنزگونه دو مجری برنامه هم همراه می‌شود. دو مجری -یک نفرشان نقضش مترجم را دارد و صحبت‌های انگلیسی مراسم را ترجمه می‌کند- روی تصاویر، صحبت می‌کنند و نقش مجری برنامه‌های ورزشی و زنده تلویزیونی را به عهده دارند. با این حال ادبیات و حال و هوا، شباهتی با ادبیات و حال هوای اجراهای تلویزیونی ندارد. آن‌ها اجازه دارند با سوژه‌ها و شخصیت‌ها و حتی ویژگی‌های فیزیکی سوژه‌ها شوخی کنند. موضوعی که نمونه آن در ابتدای گزارش ذکر شد.

امیدوارم هوای سالن سرد باشد
مهمان‌ها به ترتیب از راهروی فضای باز وارد کادر دوربین شده و در ادامه راهی سالن می‌شوند. یکی از مجریان به مزاح از کاربران و تماشاگران عذرخواهی کرده و ابراز امیدواری می‌کند که با شروع مراسم در سالن اصلی، تعداد صحنه‌های منشوری کاهش پیدا کند تا بتوانند آن را پخش کنند: «خب وقتی تو سالن بریم، شرکت‌کننده‌ها مرتب‌تر و پوشیده‌تر هستند. امیدواریم هوای داخل سالن هم سرد باشه که ما تو پخش مشکلی داشته باشیم!»مجری در عین حال مشغول خواندن کامنت‌های افرادی است که به ادعای وی به طور مستقیم و لایو، برنامه را از حساب کاربری اینستاگرامی تماشا می‌کنند: «این دوست‌مون برامون نوشته ما فکر می‌کردیم شما سانسور نمی‌کنید ولی کردید! بله خب! آخه این تصاویر به درد شما نمی‌خورن!» تصویر مدام کات خورده و با تصاویر تکراری تعویض می‌شوند. نمودی از صحنه‌های غیرقابل پخش! ادامه برنامه اما جالب‌تر می‌شود وقتی که یک مجری خانم برای اهدای جوایز روی سن حاضر شده و در کنار مجری مرد برنامه قرار می‌گیرد. کادر مشکی بزرگی تمام حجم بدن برهنه خانم مجری را پوشانده و فقط سر او از بالای کادر بیرون است. واکنش تماشاگران در صفحه لایو اینستاگرام افزایش پیدا می‌کند. حس طنز و مزاح مجری دوباره گل می‌کند: «ما مردونه سانسور می‌کنیم! مثل بعضیا نیستیم که برای سانسور، آباژور تو کادر بذاریم!» اشاره مجری به شیوه ممیزی‌های تصویری در سریال‌های خارجی است که روی آنتن شبکه‌های صدا و سیما می‌روند. گپ و ادبیات مجری بیشتر به گپ‌های خودمانی و دورهمی شباهت دارد و تفاوت محسوسی با ادبیات اجراهای تلویزیونی پیدا کرده‌اند. در بخشی از مراسم، مجری در واکنش به تعارف بازیگر نمایش زنده به مجری برای صرف نوشیدنی می‌گوید: «دلستره داداش! دلستره!»

طعنه به تتلو
در بخشی از مراسم یک گروه موسیقی روی سن دعوت شده‌اند تا پیش از اهدای جایزه بهترین بازیکن سال دنیا، چند قطعه را به طور زنده اجرا کنند. آقای خواننده گروه، لباس عجیبی به تن دارد. دوباره مجری می‌رود سر وقت حاشیه‌ها: «فکر کنم ایشون لباساشونو از جایی می‌گیرن که آقای امیرحسین مقصودلو تهیه می‌کنه!» پیش از شروع بخش بهترین بازیکن سال مرد جهان هم بخش معرفی بهترین بازیکن زن فوتبال جهان با معرفی و پخش کلیپی از فوتبال روی چمن زنان برگزار شده و از بهترین زن فوتبال تقدیر می‌شود. با تمام برنامه و معرفی کریستین رونالدو، پخش زنده و مستقیم برنامه هم به اتمام می‌رسد. هرچند طبق ادعای مجریان برنامه، این اپلیکیشن تنها جایی است که مراسم را مستقیم و زنده به طور رسمی پخش می‌کرد اما بنا بر اطلاع و پیگیری خبرنگار  صبح‌نو  دو اپ دیگر هم این مراسم را به همین صورت پوشش داده‌اند. نکته جالب توجه دیگر آنکه نظارت و مانیتورینگ پخش برنامه‌هایی از این دست هم در سازمان صدا و سیما مستقر بوده و عملاً جزئی از سازمان شده‌اند.
با توجه به واقعیات و نشانه‌هایی که به تدریج در حال بروز و ظهور هستند، از یک سو با تسهیلاتی مانند عدم مصرف ترافیک که برای کاربران برای تماشای تلویزیون اینترنتی فراهم شده و از سوی دیگر فازها و قدم‌های جدی برای اجرایی شدن شبکه ملی اطلاعات باید آرام آرام شاهد تغییر مکانیزم مصرف تلویزیونی ایرانیان از امواج رادیویی به بستر فضای مجازی و اینترنت باشیم. اتفاقی که در کلیت خود یک موضوع مثبت است.
موضوعی که نشان می‌دهد سازمان صدا و سیما می‌تواند بدون درگیر شدن در پروسه تولید و صرفا با رگولاتوری و تنظیم مقررات، نسبت به ساماندهی محتواهای رادیویی-تلویزیونی اقدام کند. این رویکرد هرچند در نگاه کلان خود دارای یک رویکرد مثبت و قدم رو به جلو برای سازمان صدا و سیما و سپهر رسانه‌ای صوتی و تصویری کشور محسوب می‌شود اما نباید از یاد برد که مدیریت و هندسه محتوایی ارائه این خدمات هم به اندازه بستر سخت‌افزاری آن مهم است چرا که در غیر این صورت، فرهنگ عمومی قربانی اصلی این جریان خواهد شد.