الزامات تشکیل هیأت اندیشه‌ورز خبرگان رهبری


طرح تشکیل گروه اندیشه‌ورز از سوی رهبر معظم انقلاب، از طرح‌های اساسی، بنیادی و تاریخی است. گروه اندیشه‌ورز باید حاصل اندیشه‌های خود را در اختیار مجلس خبرگان قرار دهند تا اقدام آنها، به‌موقع، مؤثر و برخاسته از اندیشه و سودمند به حال انقلاب نسبت به موضوعات مختلف باشد.اگر گروه اندیشه‌ورز موردنظر رهبر معظم انقلاب در خبرگان رهبری شکل نگیرد یا حتی اگر این هیات در صورت تشکیل، متناسب با جایگاه خبرگان نباشد، ممکن است به‌جایگاه منحصربه‌فرد خبرگان در چشم‌ها و چشم‌اندازها آسیب وارد کند. به همین دلیل این مجلس باید بر روی ریل اندیشه‌ورزی حرکت کند و در اندیشه‌ورزی خود بر کلان‌ترین چارچوب‌های برخاسته از منطق انقلاب اسلامی تمرکز کند. رنگ و لعابی که بر اندیشه‌ها، طرح کردن‌ها و عرضه نمودن‌های گروه اندیشه‌ورز می‌نشیند باید رنگ و لعاب انقلاب اسلامی باشد، زمانی که انقلاب مبنا قرار گیرد حمایت از همه دستاوردهای انقلاب اسلامی محل اندیشه‌ورزی قرار می‌گیرد. از سوی دیگر هر حادثه و مساله‌ای را که در این چارچوب قرار بگیرد باید بر اساس این منطق یعنی انقلاب اسلامی موردسنجش قرار داد. اگر گروه اندیشه‌ورز با تمرکز بر منطق انقلاب اسلامی نسبت خود را با نهادها، پدیده‌ها و جریان‌ها تعریف کند، جایگاه مجلس خبرگان رفیع‌تر، اساسی‌تر، منسجم‌تر، معنادارتر و برش‌دارتر خواهد شد. ما اکنون نهادی که به هویت و ماهیت انقلاب اسلامی، روندها، جریان پذیری و تحول‌پذیری‌های اجتماعی مربوط به آن بپردازد نداریم، زیرا سایر نهادها یا قانون‌گذاری می‌کنند یا فعالیت‌های اجرایی، عملیاتی و ... دارند. وقتی سخن از اندیشه به میان می‌آید، شعارها باید بعد از شکل‌گیری اندیشه‌ها باشد، نه اینکه ابتدا شعار بدهیم بعد اندیشه‌ورزی کنیم، در این صورت اندیشه و حرکت و تأثیر آن متضرر می‌شود. خبرگان باید یک موضع جامع‌الاطرافی در مورد مسائل کشور داشته باشد و همه باید از خبرگان درس تقویت همه نهادهای برخاسته از انقلاب را بشنوند.خبرگان نباید به جزئیات و مسائل ریز مشغول شود، اعضا یا مجموعه خبرگان نباید نسبت به چیزی که از دست افراد و مجموعه گروه‌های مرجع دیگری در جامعه برمی‌آید، خود را با آن درگیر بکنند. البته هر عمل جزئی درصورتی‌که به انقلاب مربوط شود و در صورت تکرار، قالبی اجتماعی و عمومی پیدا کند، باید ازآن‌جهت که به انقلاب اسلامی بازگشت دارد، بدان پرداخت. درگیر شدن خبرگان با افراد، اطراف، امام‌جمعه‌ها، استانداران و فرمانداران و... دون شأن است مگر آن‌که منطق انقلاب به‌صورت کلان با مخاطره‌ای جدی روبه‌رو شود که در این صورت از یک موضع فراتر، پاسداری‌کننده، تذکردهنده با همه ظرفیت‌های آن باید وارد عمل شد.مجموعه خبرگان رهبری باید به‌جای حضور یافتن‌های جزئی به سمت داشتن «کلان حضور» در انقلاب اسلامی حرکت کنند و انقلاب را حفظ کنند، بنابراین، هیات اندیشه‌ورز در خبرگان رهبری باید به:
 1. تعیین موضوعات و مساله‌های مرتبط به کشور از حیث داشتن نسبت با انقلاب
2.بررسی ساز و کارها و شیوه‌های تعامل
3. دستیابی به نتایج دقیق نسبت به مسائل مربوط به انقلاب، دست بزند.
حتی خبرگان رهبری می‌تواند تعامل مجموعه‌های داخل نظام را با هم تعریف کند؛ دقیقاً مثل رهبر معظم انقلاب که به نوع و چگونگی تعامل توجه جدی می‌کنند و خطوط قرمز مواجه را گوشزد می‌کنند. گروه‌های اندیشه‌ورز نباید در قالب کمیسیون‌های خبرگان قرار گیرند، زیرا کمیسیون‌ها، طرح‌های خاصی دارند و ممکن است از آنها اندیشه استفاده شود ولی کارهای روتین دارند. گروه اندیشه‌ورز باید در یک فضای کلان‌تر، تحت قالب‌های دیگر و حتی برخوردار از اتاق فکرهای اساسی آزاد ولی متوجه به انقلاب و معطوف به آسیب‌ها و نیز شناخت روح انقلاب شکل بگیرد و کمیسیون‌ها از نتایج آنها، استفاده کنند.با توجه به اینکه اندیشه‌ورزی امری نیست که به‌صورت سهل و آسان در اختیار باشد خبرگان برای انتخاب هیات، باید دست به گزینش بزند و مجموعه‌ها و افرادی را از درون خود به این نام و عنوان برگزیند. گروه‌های اندیشه‌ورز باید با اندیشه‌ورزان جامعه در ارتباط باشند و حتی هرکدام می‌توانند به بخشی از جامعه وصل شده و اندیشه‌ها را از جامعه دریافت و بعد در آن مجموعه‌های خود خبرگان، به بحث گذاشته شود.گروه‌های اندیشه‌ورز باید انعکاس‌های شعارهای انقلاب اسلامی را از حیث میزان توجه جامعه به آن شعارها به هر دلیلی از دلایل را هم رصد کنند یعنی با مطالعات میدانی، به‌نوعی واقعیت‌های اجتماعی در ارتباط با انقلاب و جامعه‌شناسی انقلاب را فهم و کشف کنند و نباید انتزاعی فکر کند.نشستن در یک اتاق و به شکل کلی و انتزاعی، بافتن یک سری کلیات، سودمند نیست، انقلاب یک پدیده عظیم و عمیق اجتماعی است و بعد از 40 سال، اندیشیدن نسبت به یک موضوع مهم و حساس، با اندیشه‌های انتزاعی غیر متکی بر واقعیت‌ها به‌دست نمی‌آید؛ بلکه نیازمند مدد گرفتن از مطالعات میدانی و برخوردار بودن از یک حوصله بالا است.

منبع:   moballeghi@