«صبح‌نو» از سرانجام طرح وام ودیعه مسکن توسط دولت گزارش می‌دهد

دردی که دوا نشد

دولت و ستاد ملی کرونا به‌دلیل مشکلاتی که برای برخی از مستاجران در شرایط کرونا به‌خاطر محدودیت‌ها و خلل در کسب درآمدها پیش آمد، این امکان را فراهم کرد تا متقاضیان مستاجر در شهرهای بزرگ، میانی و کوچک با دریافت مبالغی نسبت به تامین مسکن موردنیاز خود اقدام کنند؛ اقدامی که البته نه‌تنها سبب خیر نشد بلکه در اغلب مواقع متقاضیان را با مشکلاتی جدی مواجه کرد.

امسال برای همه مردم با روزهای دلهره‌آور کرونایی شروع شد اما برای مستأجران با اضطراب و نگرانی بیشتری همراه بود و این شرایط در تابستان که معمولا فصل جابه‌جایی اقشار خانه به دوش است، با فشاری مضاعف، گرما را بر تن مستأجران طاقت‌فرساتر کرد؛ البته شیوع کرونا و بحران اقتصادی از یک طرف و افزایش روزافزون قیمت مسکن از طرفی دیگر.  اگرچه ستاد ملی مبارزه با کرونا برای رهایی مستأجران از این وضعیت دردناک، دو مصوبه الزام مالک به تمدید یک‌ساله اجاره‌نامه با افزایش حداکثر ۲۵درصدی در تهران و اعطای تسهیلات کمک‌ودیعه مسکن به این قشر را به تصویب رساند، اما نه اولی کارساز شد و نه بانک‌ها مصوبه اعطای تسهیلات ودیعه مسکن را به‌خوبی اجرا ‌کردند. بنا بر اعلام مرکز آمار ایران، افزایش2/41 درصدی اجاره‌بهای تهرانی‌ها در تابستان امسال نشان داد که مصوبه الزام موجر به تمدید یک‌ساله اجاره‌بها با حداکثر افزایش ۲۵ درصدی برای تهران، مصوبه‌ای بی‌اثر بوده است؛ هرچند آقای محمود محمودزاده، معاون مسکن و ساختمان وزارت راه و شهر‌‌سازی، معتقد است علت اینکه مرکز آمار نرخ ۴۱ درصدی رشد اجاره‌بها را برای تهران اعلام کرده، آن است که مرکز آمار شاخص‌های متفاوتی برای استخراج اطلاعات خود داشته و تلویحا نرخ اعلامی از سوی مرکز آمار را زیر سوال برد، در حالی که مرکز آمار ایران به‌عنوان تنها مرجع رسمی اعلام آمار، شاخص‌های درست و دقیقی را برای استخراج آمار مختلف مورد استفاده قرار می‌دهد. مصوبه اعطای تسهیلات نیز بالاخره با حدود سه ماه تأخیر از اواخر شهریور اجرایی شد و بانک مرکزی آیین‌نامه اجرایی آن را به بانک‌ها ابلاغ کرد؛ آیین‌نامه‌ای که عملا بی‌فایده بود و بانک مرکزی اجازه همه‌گونه دخل و تصرف در آن را به بانک‌ها داده بود. نتیجه این اتفاق، عدم‌همراهی برخی بانک‌ها با مستأجران به‌ویژه در تهران بوده و بسیاری از مستأجران را در ‌گرفتن وام ۵۰ میلیون تومانی ودیعه‌مسکن با بن‌بست مواجه کرده است. با این حال، روز گذشته معاون مسکن و ساختمان وزارت راه ‌و شهر‌‌سازی با اعلام اینکه شرط پرداخت وام ودیعه مسکن، تکمیل اطلاعات در سامانه طرح اقدام ملی مسکن بوده است، از پرداخت وام ودیعه مسکن در شرایط کرونایی به ۲۸۰ هزار متقاضی خبر داد. این درحالی است که در اواخر شهریور، وزیر مسکن گفته بود که دست‌کم به 700 هزار نفر وام تعلق می‌گیرد. همین موضوع نه‌تنها به داد مستاجران نیازمند نرسید بلکه دست آن را در پوست گردو گذاشت، به طوری که بسیاری از این خانوارها به امید دریافت وام ودیعه مسکن، اجاره‌نامه‌‌ای با رقمی بیش از دارایی‌شان را امضا ‌کردند اما در تهیه مبلغ ودیعه درمانده‌ شدند و نتوانستند به قراری که با صاحبخانه داشتند، عمل کنند. برخی از این خانوارها ناچار شدند به ازای هر یک ماهی که نمی‌توانند رقم ودیعه را تکمیل کنند، چند میلیون تومان اجاره‌بها پرداخت کنند؛ اما مگر با حقوق پایه قانون کار، می‌توان این ارقام میلیونی را 
پرداخت کرد؟
در این‌باره اواسط آبان، اسلامی، وزیر راه و شهر‌‌سازی در گفت‌وگو با خبرگزاری مهر درباره نحوه تعامل این وزارتخانه با بانک‌های عامل اعطای وام ودیعه مسکن گفته بود: از نظر ما روند وام ودیعه مسکن از مسیر خود منحرف نشده است؛ هفته‌ای سه تا چهار هزار مستأجر، وام ودیعه مسکن را دریافت ‌کرده‌اند. وی افزود: روال پرداخت وام ودیعه مسکن تثبیت شده و در برخی هفته‌ها، تعداد بیشتر و در برخی هفته‌ها هم تعداد کمتری از مستأجران این تسهیلات را دریافت می‌کنند؛ در این ۶ هفته‌ای که پرداخت وام ودیعه روی ریل افتاده است، ۷۰ هزار نفر این تسهیلات را دریافت کرده‌اند.»  با توجه به اینکه از اواخر شهریور تا نیمه آبان فقط70 هزار نفر وام ودیعه مسکن دریافت ‌کرده‌اند، خیلی بعید به نظر می‌رسد که در مدت دو هفته بعدی آن تا آخر ماه، 210 هزار نفر موفق به دریافت این وام شده باشند. گفته می‌شود رقم ودیعه مسکن برای مستاجران تهرانی ۵۰ میلیون تومان، برای سایر کلانشهرها ۳۰ میلیون تومان و برای شهرهای کوچک ۱۵ میلیون تومان است. متقاضیان هم باید پس از یک‌سال اصل ودیعه را به بانک بازگردانند و در عین حال سود این تسهیلات ۱۳ درصد تعیین شده است. گروه‌های مشمول دریافت تسهیلات وام ودیعه مسکن، کارگران و حقوق‌بگیران ثابت با اولویت ازدواج‌های جدید و خانواده‌های پنج نفر و بیشتر، مشمولان تحت پوشش کمیته امداد امام‌خمینی‌؟ره؟، سازمان بهزیستی کشور و همچنین زنان سرپرست خانوار 
هستند.

بنا بر اعلام مرکز آمار ایران، افزایش2/41 درصدی اجاره‌بهای تهرانی‌ها در تابستان امسال نشان داد که مصوبه الزام موجر به تمدید یک‌ساله اجاره‌بها با حداکثر افزایش ۲۵ درصدی برای تهران، مصوبه‌ای بی‌اثر بوده است