sobhe-no.ir
937
دوشنبه، ۲۹ اردیبهشت ۱۳۹۹
11
نکته

چرا سریال «سرباز» با اقبال مردمی مواجه نشده است

«سرباز»؛ بی‌رمق وکم‌جان

گفت‌وگو زهرا سادات مصطفوی / مجموعه «سرباز» سریال ویژه شبکه سوم سیما برای ایام ماه رمضان است. «سرباز» روایتگر زندگی سرباز وظیفه‌‌ای به نام یحیی، همسرش یلدا و رفقای هم‌خدمتی‌اش است. آرش مجیدی، الیکا عبدالرزاقی، پدرام شریفی، رویا تیموریان، نیما شعبان‌نژاد، سیاوش خیرابی، علی عامل‌هاشمی، جمال اجلالی، اسماعیل محرابی، گلوریا هاردی، افسانه کمالی، جواد خواجوی، فرحناز منافی‌ظاهر، کاوه آهنگر، مهتاب ثروتی، محبوبه صادقی، مهدی مستصبری و دریا بخشنده از بازیگران این مجموعه هستند. «سرباز» محصول مشترک گروه فیلم و سریال شبکه سه سیما و ستاد کل نیروهای مسلح است. متاسفانه سریال «سرباز» با توجه به در اختیار داشتن بهترین زمان برای پخش آنطور که باید با مخاطبان ارتباط برقرار نکرده است. به همین دلیل گفت‌وگویی با دو منتقد تلویزیون داشته‌ایم تا دلیل عدم‌موفقیت این سریال را جویا شویم.

صبح نو

چرا سریال «سرباز» با اقبال مردمی مواجه نشده است

«سرباز»؛ بی‌رمق وکم‌جان

گفت‌وگو زهرا سادات مصطفوی / مجموعه «سرباز» سریال ویژه شبکه سوم سیما برای ایام ماه رمضان است. «سرباز» روایتگر زندگی سرباز وظیفه‌‌ای به نام یحیی، همسرش یلدا و رفقای هم‌خدمتی‌اش است. آرش مجیدی، الیکا عبدالرزاقی، پدرام شریفی، رویا تیموریان، نیما شعبان‌نژاد، سیاوش خیرابی، علی عامل‌هاشمی، جمال اجلالی، اسماعیل محرابی، گلوریا هاردی، افسانه کمالی، جواد خواجوی، فرحناز منافی‌ظاهر، کاوه آهنگر، مهتاب ثروتی، محبوبه صادقی، مهدی مستصبری و دریا بخشنده از بازیگران این مجموعه هستند. «سرباز» محصول مشترک گروه فیلم و سریال شبکه سه سیما و ستاد کل نیروهای مسلح است. متاسفانه سریال «سرباز» با توجه به در اختیار داشتن بهترین زمان برای پخش آنطور که باید با مخاطبان ارتباط برقرار نکرده است. به همین دلیل گفت‌وگویی با دو منتقد تلویزیون داشته‌ایم تا دلیل عدم‌موفقیت این سریال را جویا شویم.


 امیر ابیلی   منتقد تلویزیون  
همه چیز در«سرباز» رویایی است
اولین نکته‌‌ای که در ارتباط با سریال «سرباز» به چشم می‌‌آید، کندبودن ریتم داستان است و اینکه مخاطب شاهد هیچ اتفاقی در این سریال نیست. من فکر می‌کنم این موضوع ناشی از تلقی غلط از سینما و تلویزیون باشد و تصور هادی مقدم‌دوست از داستان‌پردازی و روایت در قاب تلویزیون با داستان‌پردازی در رمان هیچ فرقی نمی‌کند، درصورتی که این دو مدیوم بسیار با یکدیگر تفاوت دارند. در رمان درونیات افراد و ذهنیات آنها بیان می‌‌شود اما در تلویزیون یا سینما باید کنش بیرونی وجود داشته باشد و به تصویر کشیده شود. ویژگی هادی مقدم‌دوست این است که توجه ویژه‌‌ای به جزئیات دارد و ما این را هم در فیلم «سر به مهر» و هم سریال «وضعیت سفید» نیز شاهد بودیم، ولی این موضوع ارتباطی با ساختار کلی قصه ندارد. در «سرباز» بر خلاف «وضعیت سفید» تعدد شخصیتی وجود ندارد و ساختار بسیار ساده کارگردانی با چند پلان و ریتم کُند باعث به وجود ‌‌آوردن اثری غیر قابل قبول شده است.
 من فکر می‌‌کنم حضور راوی برای پر‌کردن خلأ قصه است، در صورتی که هیچ چیزی برای داستان‌گویی و روایت برای راوی وجود ندارد! زمانی که هیچ اتفاقی در سریال رخ نمی‌دهد، راوی مجبور است همان چیزهایی که بدیهی است و ما آن‌ها را می‌‌بینیم، بازگو کند. همچنین حضور راوی باید یک منطق روایی داشته باشد؛ مشخص نیست که صدای ناصر طهماسب به عنوان راوی کیست. آیا دانای کلی ا‌ست که ما او را نمی‌بینیم؟ آیا خداست؟ بالاخره مخاطب باید منطق حضور این راوی را بداند و من فکر می‌‌کنم که اگر کارگردان به حضور راوی اصرار داشت، بهترین گزینه همان شخصیت اصلی داستان یعنی آرش مجیدی بود؛ البته صدای ذهنی همه افراد در طول داستان شنیده می‌‌شود و صدای ناصر طهماسب روی همه آنها مجددا شنیده می‌‌شود. از نظر من حضور راوی در سریال از اساس غلط بوده و انتخاب ناصر طهماسب به عنوان راوی از آن غلط‌‌تر است. ما در این چند سال اخیر آنقدر که صدای طهماسب را روی مستندهای سیاسی تلویزیون شنیده‌ایم که یک ذهنیتی نسبت به صدای آن پیدا کرده‌ایم. حال انتخاب و شنیدن این صدا روی سریالی با ریتمی آرام و شاعرانه اوج بدسلیقگی است.
همچنین در ارتباط با انتخاب بازیگران باید بگویم بدیهی‌‌ترین موضوع یعنی سن آنها به‌هیچ‌وجه رعایت نشده است. هیچ‌کدام از شخصیت‌ها گریم خاصی ندارند و سن بازیگران بیشتر از دورانی است که باید به سربازی بروند. فیلمساز حتی سعی نکرده که با گریم بازیگران را کمی کم‌سن و سال‌تر از خود واقعی‌شان نشان دهد. موضوع دیگر ارتباط شخصیت‌ها با یکدیگر است، بچه برادر یلدا همیشه کنار اوست، پدر بچه کجاست؟ چرا این بچه سراغ پدر خود را نمی‌گیرد؟ منطق خانواده و شخصیت‌ها بسیار گنگ و غیرواقعی است. حضور شخصیت شهاب و یحیی در یک پادگان به طور کل خیلی بعید است و این موضوع اصلا قابل پیش‌بینی نیست.
 به طور کلی در ارتباط با چینش شخصیت‌ها و فضا‌‌سازی چیزی که خیلی آزار‌دهنده است، ترسیم ‌کردن فضای سربازی است. همه افرادی که به خدمت سربازی رفته باشند، می‌‌دانند که اساس این پادگان دروغ است. این حجم از خوشی در سربازی محال است، هیچ مافوقی برای سختگیری به این شخصیت‌ها وجود ندارد، شخصیت‌های فرعی مدام آمد و رفت دارند و به طور کلی یک فضا و داستان رویایی را روایت می‌‌کنند. حداقل این سریال می‌‌توانست با پژوهشی ساده جزئیاتی از نظامی‌گری و محیط سربازی را به مخاطب نشان دهد. قطع به یقین هادی مقدم‌دوست به سربازی نرفته وگرنه هیچ موقع حاضر به نشان دادن این حجم از غلو در این سریال نمی‌شد.
 
جبار آذین   منتقد تلویزیون
«سرباز»؛ قربانی نگاه افراطی به فرم
هادی مقدم‌دوست با نوع نگاه متفاوت به مسائل خانوادگی و اجتماعی و همچنین نگرش سلیقه‌‌ای به ساختار آثار هنری و همچنین علاقه زیاد به بازی با فرم، سریال «سرباز» را کارگردانی کرده است. این سریال گرچه از مضامین خوبی برخوردار است اما به دلیل نوع پردازش و ساختار هنری نتوانسته نظر مخاطبان را به خود جذب کند. نوع سبک روایت، تلفیقی از نریشن‌گویی با قصه‌گویی تصویری است. این سبک از ساختار در روند سریال خدشه ایجاد می‌‌کند و باعث می‌‌شود مخاطب به خوبی با اثر ارتباط برقرار نکند.
از سوی دیگر نگاه کارگردان عمیق، تحلیلی و همراه با نوعی نگره فرهنگی‌-اجتماعی نیست. نگاه سلیقه‌‌ای کارگردان بر اثر استوار است و حتی فضا‌‌سازی درباره محیط سربازی بیشتر جنبه تخیل دارد تا واقعیت. باوجود تلاش‌‌‌های برخی بازیگران و عوامل فنی، «سرباز» در جایگاه مناسبی در کارنامه مقدم‌دوست قرار نمی‌گیرد و ریتم بسیار کند آن سبب شده بخشی از مخاطبان علاقه‌‌ای به تماشای ادامه آن 
نداشته باشند.
دو شخصیت اصلی در این سریال وجود دارند که به درستی شخصیت‌پردازی نشده‌اند. انسان‌ها دارای ابعاد گوناگون شخصیتی هستند که باید به آنها توجه لازم صورت بگیرد اما در این سریال ما بیشتر با بخش سطحی و بیرونی کاراکترها مواجه هستیم. به طور کلی ابعاد درام، چه در فیلمنامه و چه ساخت آن رعایت نشده؛ گزینش بازیگران نیز چندان نتوانسته به هدایت درست سریال کمکی کند و همین بازی‌ها نیز از سطح متوسط فراتر نرفته است. حمید نعمت‌الله و هادی مقدم‌دوست در زمینه نگارش سابقه طولانی دارند اما فیلمنامه «سرباز» قربانی نگاه سلیقه‌‌ای هر دو و نگاهی افراطی به فرم شده است.
 

captcha
شماره‌های پیشین