sobhe-no.ir
878
دوشنبه، ۱۴ بهمن ۱۳۹۸
11
نکته

مصطفی وثوق‌کیادبیر گروه فرهنگ

اختتامیه جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی 16‌بهمن در تالار وحدت برگزار خواهد شد

رکوردداران کتاب سال

نشست خبری سی‌و‌هفتمین‌ دوره جایزه کتاب سال و بیست‌و‌هفتمین دوره جایزه جهانی کتاب سال یکشنبه ۱۳‌بهمن‌ماه در سرای اهل قلم برگزار شد.

صبح نو

اختتامیه جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی 16‌بهمن در تالار وحدت برگزار خواهد شد

رکوردداران کتاب سال

نشست خبری سی‌و‌هفتمین‌ دوره جایزه کتاب سال و بیست‌و‌هفتمین دوره جایزه جهانی کتاب سال یکشنبه ۱۳‌بهمن‌ماه در سرای اهل قلم برگزار شد.

از نظر محتوایی شاهد اتفاق قابل توجهی نیستیم
محمدعلی مهدوی‌راد، دبیر علمی سی‌وهفتمین دوره جایزه کتاب سال با بیان این مطلب که سبک و روش ارزیابی آثار این دوره از جایزه کتاب سال همانند دوره‌های قبل بود گفت: هر سال کتاب‌های منتشر شده سال قبل را ارزیابی می‌کنیم و این دوره نیز کتاب‌های منتشر شده فروردین تا اسفند سال‌97 مورد ارزیابی و داوری قرار گرفتند. تاکید دارم محدودیت موضوعی در جایزه کتاب‌سال وجود ندارد؛ به‌عبارت دیگر هر کتابی که از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در محدوده داوری جایزه کتاب سال قرار می‌گیرد. از 4‌سال گذشته کتاب‌ها براساس فراخوان دریافت و به دبیرخانه ارسال می‌شد. امسال نحوه دریافت به دوگونه بود فراخوان عمومی و همچنین فراخوان خصوصی سازمان‌ها و نهادها، مولفان، مترجمان و محققان. تجربه نشان داده در جریان داوری گاهی بعضی عنوان‌ها از قلم می‌افتند و دیده نمی‌شوند؛ بنابراین از بانک اطلاعاتی موسسه خانه کتاب نیز برای ارزیابی همه کتاب‌ها استفاده شد. به‌عبارت دیگر علاوه بر فراخوان از این اطلاعات نیز استفاده کردیم.
مهدوی‌راد افزود: 46هزار 254‌عنوان کتاب چاپ نخست در سال‌1397 منتشر شده است. بخشی از این کتاب‌ها در غربال اولیه کنار گذاشته شدند و در مرحله بعدی داوری 7هزار و 473‌عنوان کتاب باقی ماند از بین این آثار 213‌عنوان کتاب به مرحله دوم داوری راه پیدا کردند. هر عنوان کتاب از سوی 3‌داور ارزیابی شد. ملاک‌ها و معیارهای ارزیابی نیز منطق با آیین‌نامه بود. کتاب‌هایی که بین 80 تا 90‌امتیاز کسب کردند، عنوان شایسته ‌تقدیر و کتاب‌هایی که 90 تا 100‌امتیاز گرفتند به‌عنوان برگزیده شناخته شدند.از 4‌دوره گذشته با توجه به افزایش انتشار کتاب‌های ترجمه در کشور جایزه کتاب سال نیز به این بخش توجه ویژه داشت؛ بنابراین کتاب‌هایی که بین 95 تا 100امتیاز گرفتند به‌عنوان کتاب‌های برگزیده و کتاب‌هایی که بین 85 تا 90‌امتیاز کسب کردند به‌عنوان کتاب‌های تقدیری معرفی خواهد شد.
دبیر علمی سی‌وهفتمین دوره جایزه کتاب سال با بیان این مطلب که داوری فرایند دشوار و سختی است، گفت: در مقدمه ویژه‌نامه کتاب سال آمده است که در این دوره سیطره کمیت همچنان حاکم بود؛ به‌عبارت دیگر، جریان تولید کتاب در کشور کم نیست اما از نظر محتوایی شاهد اتفاق قابل توجهی نیستیم. متاسفانه رویدادهای مختلف کتاب‌محور ازجمله جایزه کتاب‌سال، جایزه فارابی و همچنین کتاب سال حوزه نیز این شرایط را دارند. 
تکرار مکررات از جمله عمده‌ترین نگرانی‌های برگزارکنندگان جایزه کتاب سال است علاوه بر این سرقت‌های ادبی و نوشتاری نیز همچنان وجود دارد. این سرقت‌ها حتی بیش از سرقت در حد یک فصل از کتاب است. سرقت ادبی آفتی است که باید با پیگیری و تدابیر ویژه مانع از آن شد.هیچ رویدادی مشابه جایزه کتاب سال زمینه‌ساز حضور اندیشمندان و پژوهشگران مطرح کشور پای یک میز نمی‌شود. بی‌تردید متخصص‌ترین افراد در گروه‌های داوری جایزه کتاب سال وجود دارند که قابل تقدیر است. جزء بعضی از خطوط قرمز خاص حقیقتاً در 5‌سالی که من به‌عنوان دبیر علمی این رویداد حضور داشتم وجود نداشته به عبارت دیگر به‌خاطر سویه، رویه و جهت‌گیری مؤلف یا مترجم کتاب از ارزیابی کنار گذاشته نشده است.

عمر برخی کتابخانه‌های ایران 
از قدمت کشور آمریکا بیشتر است
نیکنام حسینی‌پور، مدیرعامل خانه کتاب در این نشست با انتقاد به سیاست‌های آمریکا و تهدیدات دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری این کشور طی ماه‌های اخیر، شهادت سردار قاسم سلیمانی را به عموم ایرانیان و مسلمانان جهان تسلیت گفت.در زمانه‌ای زندگی می‌کنیم که افراد مدعی فرهنگ جهانی و تبدیل کردن جهان به مهد تمدن خودشان، اما بی‌فرهنگ‌ترین کارها را انجام می‌دهند. ترامپ در سلسله اظهارات و توییت‌هایش تهدیدات متعددی علیه ایران عنوان کرده که بخشی از آن‌ها به حوزه فرهنگ برمی‌گردد؛ آنچنانکه تهدید کرده بود 52 نقطه فرهنگی ایران را مورد هدف قرار خواهد داد.مدیرعامل خانه کتاب خطاب به رییس‌جمهوری آمریکا و در پاسخ به اقدامات و اظهارات ضدفرهنگی او اظهار کرد: عمر برخی کتابخانه‌های ایران از قدمت کشور آمریکا بیشتر است و این مسأله نشان از ریشه‌های تمدن و فرهنگ در کشور ایران دارد. 
نگاهی به عملکرد 36ساله کتاب سال
نیکنام حسینی‌پور در ادامه سخنان خود، به فرایند برگزاری سی‌وهفتمین دوره جایزه کتاب سال اشاره و بیان کرد: ابتدا باید بگویم بزرگترین رویداد کتاب‌محور کشور حتی با آمد‌و‌رفت دولت‌ها به کار خود ادامه داده است، طی سی‌و‌شش دوره برگزاری 300هزار و 157 عنوان کتاب را مورد داوری قرار داده‌است که 1642‌عنوان طی این مدت به‌عنوان آثار برگزیده و شایسته تقدیر معرفی شدند.طی سی‌وشش دوره برگزاری جایزه کتاب سال 646‌عنوان اثر برگزیده، 996‌اثر شایسته تقدیر معرفی شده‌اند و صاحبان این آثار مورد تقدیر قرار گرفته‌اند.
 مدیرعامل موسسه خانه‌کتاب درباره بیشترین آثار موضوعی تقدیرشده در جایزه کتاب‌سال گفت: 407هزار و 64‌عنوان در موضوع ادبیات، بیشترین آثار برگزیده جایزه کتاب‌سال هستند. کتاب‌های گروه کودک، دین، علوم کاربردی، علوم اجتماعی، تاریخ و جغرافیا، فلسفه، روانشناسی، علوم خاص و کلیات در ردیف‌های بعدی قرار دارند. از 646‌اثر برگزیده 121‌عنوان در حوزه علوم کاربردی بودند. کتاب‌های حوزه دین و ادبیات با 64‌عنوان در ردیف‌های بعدی قرار دارند.در مجموع 996عنوان کتاب در این سال‌ها به‌عنوان آثار تقدیری معرفی شدند که در حوزه علوم کاربردی 233‌عنوان، در حوزه دین 140‌عنوان و در حوزه علوم اجتماعی 108‌عنوان کتاب قرار دارد.
 
رکوردداران و پرافتخارترین برگزیدگان ادوار کتاب سال
وی با اشاره به بیشترین مولفان، مترجمان برگزیده و شایسته تقدیر جایزه کتاب‌سال بیان کرد: در طول ادوار جایزه کتاب سال، در بخش تألیف غلامحسین ابراهیمی‌دینانی با چهار کتاب، حسن ابراهیم‌زاده با سه کتاب و محمدباقر وثوقی، محمد حسن‌دوست، امیرمحمد طباطبایی، شاپور طاحونی و... با دو کتاب در رتبه‌های اول تا سوم قرار گرفته‌اند.در بخش ترجمه نیز آذرتاش آذرنوش، عبدالله کوثری و حسین ابراهیمی‌اِلوند با 3‌کتاب بیشترین کتاب برگزیده را داشته‌اند. در بخش تصحیح و تحقیق مؤسسة آل‌البیت؟عهم؟
 لإحیاء التراث با 6‌کتاب، رضا مختاری با 3‌کتاب، و نجفقلی حبیبی و علی‌اوسط ناطقی با 2‌کتاب، بیشترین آثار برگزیده را در این بخش دارا هستند.
حسینی‌پور درباره ناشرانی که کتاب‌های آن‌ها در سی‌وشش دوره گذشته بیشترین جوایز را از جایزه کتاب‌سال دریافت کردند بیان کرد: ناشران دولتی طی این سی‌وشش دوره پیشتاز بودند. مرکز نشر دانشگاهی با 56‌عنوان کتاب، دانشگاه تهران با 50عنوان، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی با 19‌عنوان در این حوزه برترین ناشران دولتی هستند. علاوه بر این انتشارات خصوصی فرهنگ معاصر و سخن با 7‌عنوان، همچنین انتشارات طرح نو، فاطمی، قدیانی و همچنین مروارید در ردیف‌های بعدی قرار دارند. نشر نی با 13‌عنوان، افق با 9‌عنوان، سخن با 8‌عنوان در رتبه‌های اول تا سوم ناشران شایسته تقدیر بخش خصوصی قرار دارند. 
مدیرعامل موسسه خانه‌کتاب درباره وضعیت حضور ناشران دولتی و خصوصی در جایزه کتاب‌سال طی 6دوره گذشته افزود: به نظر می‌رسد ناشران دولتی بیشترین کتاب‌های برگزیده و شایسته تقدیر را در جایزه کتاب‌سال دارند اما بررسی‌ها نشان می‌دهد طی این مدت به‌مرور جایگاه این 
دو دسته از ناشران در حال جابه‌جا شدن است. حوزه فعالیت ناشران دولتی در کتاب سال بیشتر حول محور کتاب‌های اندیشه‌ای است در حالی که ناشران خصوصی با توجه به اهداف اقتصادی نگاه‌شان بیشتر به سمت کتاب‌هایی است که قابلیت سرمایه‌گذاری افزون‌تری دارند.
 
برگزیده چینی و ملاحظه ویروس کرونا
حسینی‌پور درباره آثار داوری شده در سی‌وهفتمین دوره جایزه کتاب سال گفت: در این دوره 13اثر برگزیده و 41‌اثر شایسته تقدیر از سوی هیات داوران انتخاب شده‌اند، جوایز برگزیدگان مطابق سال‌های گذشته در مراسم اختتامیه اهدا خواهد شد و جوایز شایستگان تقدیر نیز در مراسم جداگانه‌ای اهدا خواهد شد.6برگزیده جایزه جهانی کتاب سال از کشورهای چین، فنلاند، روسیه و آلمان هستند. با توجه به شرایط جهانی و شیوع بیماری کرونا اگر موفق میزبانی برگزیده این دوره از جایزه جهانی کتاب سال از کشور چین نباشیم به احتمال زیاد جایزه وی همزمان با جایزه منطقه‌ای کتاب سال در چین 
به وی اهدا خواهد شد.
 
اختتامیه با حضو ر رییس‌جمهوری
وی درباره مراسم اختتامیه گفت: آیین اختتامیه سی‌وهفتمین دوره جایزه کتاب‌سال 16‌بهمن‌ماه ساعت‌15 تا 17 و احتمالاً با حضور ریاست جمهوری در تالار وحدت برگزار می‌شود. یادآور می‌شوم مراسم تقدیر از شایستگان تقدیر دو دوره گذشته جایزه کتاب سال برگزار نشده و احتمالاً این دوره نیز برگزار نخواهد شد. مدیرعامل خانه کتاب با اشاره به ملاحظات بودجه‌ای، اظهار کرد: از همین‌جا از سازمان برنامه‌ریزی و مجلس شورای اسلامی این پرسش را دارم که مگر هزینه تأمین جوایز شایستگان تقدیر جایزه کتاب ‌سال چقدر است؟ به شخصه بررسی کرده‌ام که مجموع هزینه برگزاری جایزه کتاب سال شامل برگزاری نشست‌های داوری، تشکیل دبیرخانه و سایر موارد به اندازه تأمین بودجه ساخت چهار کیلومتر راه روستایی است.هر کیلومتر راه روستایی 500‌میلیون تومان بودجه نیاز دارد؛ آیا جمع نخبگانی کشور اهمیتی بیش از این ندارد؟!وی ادامه داد: مسوولان همواره در سخنرانی‌ها درباره فرهنگ و مفاخر ایرانی صحبت می‌کنند و به اصطلاح پُز آن‌ها را می‌دهند اما زمان تأمین بودجه گویا دست‌ها می‌لرزد؛ در حالی‌که نباید سرمایه‌های اجتماعی را به حراج بگذاریم چراکه موجب بی‌اعتمادی خواهد شد. وقتی سکه را از جوایز جایزه کتاب سال حذف کردیم نباید فرایند این رویداد را از سکه بیندازیم. امیدوارم امسال موفق به اهدای جوایز شایستگان تقدیر دو دوره پیش رو شویم. تأمین این جوایز کمتر از هزینه ساخت یک کیلومتر جاده روستایی است. از همه شایستگان تقدیر جایزه کتاب سال بابت تأخیر در اهداف جوایز آن‌ها پوزش می‌طلبم که نتوانستیم به وظیفه خودمان عمل کنیم. 
حسینی‌پور درباره دیدگاه برخی به جایزه کتاب‌سال به‌عنوان یک رویداد دولتی بیان کرد: بعضاً برخی کتاب‌سال را یک جایزه دولتی می‌دانند هرچند که هزینه‌های برگزاری این رویداد از سوی دولت تأمین می‌شود اما با قطعیت می‌گویم اعمال نظر و فشار دیدگاه برای داوری و انتخاب کتاب‌ها از سوی دولت وجود ندارد. جایزه کتاب‌ سال یک رویداد نیمه‌دولتی است.

captcha
شماره‌های پیشین