sobhe-no.ir
875
سه شنبه، ۰۸ بهمن ۱۳۹۸
15
خبر

بازیگر نمایش «زخم مدینه» از راز اقبال مردمی به تئاتر مذهبی در بیش از دو دهه می‌گوید

پربازدید در میان مردم، منزوی در میان خواص

«زخم مدینه» از آن دست نمایش‌هایی در جریان تئاتر مذهبی است که بعد از اولین‌بار در سال‌73 که روی صحنه رفته است، بارها‌و‌بارها اجرا شده و همیشه مخاطب را هم جذب کرده است. در همین ایام فاطمیه جاری امسال نیز اجرای این نمایش برای چند روز پیاپی تمدید شد. اقبال مردمی از آثار مذهبی البته موضوعی است که سال‌ها در جریان اصلی تئاتر کشور مورد غفلت قرار گرفته و به حاشیه رفته است با این همه در حالی به حیات خود ادامه می‌دهد که بیش از بسیاری از نمایش‌های معمول در تماشاخانه‌ها مورد استقبال مردم قرار گرفته است. به سراغ مالک سراج، یکی از بازیگران آخرین اجرای نمایش «زخم مدینه» رفتیم تا از راز این اتفاقات آگاه شویم.

صبح نو

بازیگر نمایش «زخم مدینه» از راز اقبال مردمی به تئاتر مذهبی در بیش از دو دهه می‌گوید

پربازدید در میان مردم، منزوی در میان خواص

«زخم مدینه» از آن دست نمایش‌هایی در جریان تئاتر مذهبی است که بعد از اولین‌بار در سال‌73 که روی صحنه رفته است، بارها‌و‌بارها اجرا شده و همیشه مخاطب را هم جذب کرده است. در همین ایام فاطمیه جاری امسال نیز اجرای این نمایش برای چند روز پیاپی تمدید شد. اقبال مردمی از آثار مذهبی البته موضوعی است که سال‌ها در جریان اصلی تئاتر کشور مورد غفلت قرار گرفته و به حاشیه رفته است با این همه در حالی به حیات خود ادامه می‌دهد که بیش از بسیاری از نمایش‌های معمول در تماشاخانه‌ها مورد استقبال مردم قرار گرفته است. به سراغ مالک سراج، یکی از بازیگران آخرین اجرای نمایش «زخم مدینه» رفتیم تا از راز این اتفاقات آگاه شویم.

باتوجه به اینکه این نمایش بیش از 15‌دوره اجرا در طول بیش از دو دهه داشته، این چندمین همکاری شما با این نمایش است؟
این اولین دوره‌ای است افرادی که با این گروه کار می‌کنم و کار را هم پیش از آن ندیده بودم اما بعد از آنکه به من پیشنهاد شد، نمایشنامه را خواندم و از همکاری هم بسیار راضی هستم.

استقبال مردم چطور بوده؟
که به این دست نمایش‌ها علاقه دارند و آن‌ها را می‌بینند و دنبال می‌کنند، بیشترین قشر جامعه هستند. چون این نمایش از جایگاه مذهبی برخوردار است، اغلب مردمی که برای تماشای این دست آثار می‌آیند مخاطبان عام تئاتر هستند و جزو تماشاگران خاص تئاتر محسوب نمی‌شوند. اگر باشند خیلی معدود هستند. بنابراین 
این دست آثار نمایش‌های عامه‌پسند و مذهبی است که خداروشکر مورد استقبال خیلی از مردم واقع شده است.

ما قبلاً قالب‌های سنتی مثل تعزیه برای نمایش‌های مذهبی و سنتی داشتیم و برخی معتقدند که قالب‌های مدرن نمایشی ممکن است این محتوا را برنتابد. نظر شما چیست؟
ببینید محتوا و موضوعات مذهبی از پایگاه‌های اجتماعی زیاد و قدرتمندی برخوردار است. حالا از یک طرف اغلب جامعه ما مذهبی هستند و تعلق خاطر زیادی به اهل بیت و ائمه معصومین ؟عهم؟ دارند. از طرف دیگر این نمایش‌ها محدودیت‌ها و خط قرمزهای زیادی دارند که نمی‌شود از آن‌ها عدول کرد و با وجود همه این محدودیت‌ها به نظر من چنین فرضیه‌ای درست نیست. خود من پیش از این کار، یک اثر دیگری را هم همکاری کردم و نتیجه در هر دو بسیار خوب و قابل اتکا بود. شاید بعضی فکر کنند کار کردن در حوزه تئاتر مذهبی ریسک باشد اما هم استقبال خوب مردم، هم تبلیغات و هم گروه‌های هنری که می‌توانند این جمعیت را پای کار بیاورند باعث می‌شود اینطور نباشد. این بخشی که این دست آثار را دنبال می‌کند، بخشی است که شاید در طول سال یک بار هم در هیچ تئاتری نبینید اما اگر از این دست آثار روی صحنه برود به شدت استقبال می‌کند. به‌خاطر همین است که این آثار دیده می‌شود و سالن هم کاملاً پر می‌شود.

این اتفاق برای تئاتر کشور چه رهاوردی دارد؟
اینکه مخاطبانی که برای تماشای این دست آثار می‌آیند با پیشینه خودشان که غالباً پیشینه مذهبی است، با اینکه قصه را می‌دانند اما باز هم تماشای این تئاتر را تجربه می‌کنند. این اتفاق درست مثل تعزیه است که هم تعزیه‌خوان و هم تماشاچی هر دو به نوعی خودشان را در وقایع داستان شریک می‌کنند و هر دو به نوعی دنبال کسب فضیلت هستند؛ هم تماشاگر و هم تعزیه‌خوان‌ها. این احساس در همین نمایش هم به من بازیگر دست می‌دهد که به‌عنوان یک بچه‌مذهبی که پای منابر اشک ریخته‌ام، در هنگام اجرای نمایش هم دوست دارم چنین حسی داشته باشم و ارادتم را به این خاندان نشان دهم. آن‌ها که می‌آیند هم مثل ما هستند و ما هم مثل آن‌هاییم. وقتی در سالن می‌نشینیم همه با هم بر این مصائب بزرگی که برای این خانواده رخ داده و پس از آن تاریخ را درگیر کرده، اشک می‌ریزیم و همه با هم دنبال کسب فضیلت هستیم. این اتفاقی است که خودم به‌عنوان بازیگر تئاتر جای دیگری تجربه نکرده‌ام و خوشحالم که در این پروژه هستم. حالا شاید بعضی بگویند شعار اما من واقعاً ممنونم که دست ما را گرفتند و آوردند در این نمایش.

نمایش زخم مدینه، وقایع سال‌های ابتدای صدر اسلام را به وقایع تاریخ معاصر مثل دفاع مقدس پیوند می‌زند. به نظر شما علت این نوع روایت چیست و چقدر در دریافت مخاطب مؤثر است؟

اولین علتش این است که ما می‌خواهیم وقایع مشابهی در تاریخ را با وقایع جدید پیوند بزنیم و آن را با ذهن مخاطب آشنا کنیم.دوم هم اینکه وقتی ما از حال به گذشته برمی‌گردیم ناخودآگاه داریم بین این حال و گذشته پیوند می‌زنیم و این مشابه‌سازی باعث می‌شود که درک آن وقایع تاریخی هم ساده‌تر شود چراکه آن آدم‌ها و داستان‌های پرعمق و مفهوم در قالب‌های آشنا به ذهن و شرایط فعلی کوچک و قابل درک می‌شود. این نوعی مثال زدن است که به ملموس شدن تاریخ کمک می‌کند. از طرف دیگر ممکن است در تاریخ هم وقایعی داشته باشیم که ممکن است که به‌دلیلی بگویند سندیت ندارد یا چالش‌برانگیز است و ما هم طبعاً مجاز به نمایش آن نیستیم. بنابراین با مشابه‌سازی در شرایط امروز می‌توانیم از این محدودیت هم عبور کنیم. پس از این زاویه هم تمهید بسیار خوبی است برای تئاتری کردن مضامین تاریخی و ارتباط برقرار کردن با مخاطب.

    تجربه اجرای یک نمایش در بیش از دو دهه در کشور ما فقط مختص برخی آثار در جریان تئاتر مذهبی است. علت این را چه می‌دانید؟

بخشی حتماً به همان پایگاه اجتماعی محتواها و موضوعات مذهبی برمی‌گردد اما بخشی هم واقعاً مرهون حمایت‌هاست. شخصاً دست هر کسی را که حمایت کرده تا این نمایش روی صحنه برود من دستش را می‌بوسم. مسأله حمایت البته در همه جریان‌های تئاتر از جمله تئاتر مذهبی اساسی و مهم است. اگر حمایت نباشد تأمین هزینه‌ها واقعاً از عهده اشخاص خارج است. در این نمایش هم شهرداری خیلی کمک کرد و من از آن‌ها تشکر می‌کنم.

captcha
شماره‌های پیشین