sobhe-no.ir
852
یکشنبه، ۰۸ دی ۱۳۹۸
3
یادداشت

دفاع از جمهوریت

دکتر علی دارابی

خط فکری حزب کارگزاران سازندگی، نقش عمده ای در نارسایی های اجتماعی و اقتصادی طی سه دهه گذشته داشته است ،سیدنظام موسوی: بافت اقتصادی و سیاسی حاکم بر دولت آقای روحانی دقیقا شبیه دولت آقای هاشمی است

چرخ دنده‌های بی رحم نئولیبرالیسم

گزارش حسام رضایی / اخیرا دبیرکل حزب کارگزاران سازندگی مدعی شد که اصول‌گرایان اگر در انتخابات مجلس پیروز شوند، این بار کشور را به قعر دریا خواهند کشاند. این اظهار نظر با توجه به سابقه حکمرانی اصحاب کارگزاران در دولت‌های هاشمی‌رفسنجانی و حسن روحانی عجیب می‌نماید؛ دو دولتی که بالاترین نرخ تورم و گرانی را در تاریخ پس از انقلاب اسلامی به نام خود ثبت کرده‌اند.

صبح نو

خط فکری حزب کارگزاران سازندگی، نقش عمده ای در نارسایی های اجتماعی و اقتصادی طی سه دهه گذشته داشته است ،سیدنظام موسوی: بافت اقتصادی و سیاسی حاکم بر دولت آقای روحانی دقیقا شبیه دولت آقای هاشمی است

چرخ دنده‌های بی رحم نئولیبرالیسم

گزارش حسام رضایی / اخیرا دبیرکل حزب کارگزاران سازندگی مدعی شد که اصول‌گرایان اگر در انتخابات مجلس پیروز شوند، این بار کشور را به قعر دریا خواهند کشاند. این اظهار نظر با توجه به سابقه حکمرانی اصحاب کارگزاران در دولت‌های هاشمی‌رفسنجانی و حسن روحانی عجیب می‌نماید؛ دو دولتی که بالاترین نرخ تورم و گرانی را در تاریخ پس از انقلاب اسلامی به نام خود ثبت کرده‌اند.

وزیر اقتصاد دولت هاشمی: پلیس ضد‌شورش باید تجهیز شود
غلامحسین کرباسچی، دبیرکل حزب کارگزاران سازندگی، اخیرا در گفت‌وگو با پایگاه «خبرآنلاین» صحبتی را به زبان آورد که با توجه به صبغه حکمرانی ضعیف این حزب بر کشور، عجیب و قابل تامل به نظر می‌رسید. کرباسچی درباره فعالیت سیاسی جبهه انقلابی در آستانه انتخابات مجلس اظهار کرد: «شاید چون خودشان کشور را در این گرداب انداخته‌اند، فکر کنند که می‌توانند دوباره از این گرداب در بیاورد. ممکن است کسی هم فکر کند وقتی 
دفعه پیش ما را به گرداب انداختند، این دفعه به قعر دریا بیندازند». کارگزارانی‌ها در دولت هاشمی‌رفسنجانی و نیز در دولت کنونی یعنی دولت حسن روحانی، بیشترین نفوذ را برای اداره کشور داشتند و دارند؛ با این حال، مشاهده پیامدها و عواقب سیاست‌گذاری‌های این دو دولت که خود را در قالب شورش‌های خیابانی نشان داده، با آنچه کرباسچی در به قعردریا فرستادن کشور به دست اصول‌گرایان مدعی آن شده است، به‌هیچ‌وجه همخوانی ندارد. در فاصله سال‌های 73 تا 75 شورش‌هایی در برخی نقاط کشور به خصوص در مشهد، اراک، اسلام شهر و ورامین و قزوین در واکنش به سیاست‌های اقتصادی دولت هاشمی‌رفسنجانی شکل گرفت. دولت هاشمی‌رفسنجانی برای کنترل شرایط، نه اقناع‌سازی مردم بلکه تجهیز پلیس ضد‌شورش را به‌عنوان نسخه تجویز کرد. احمد توکلی چند سال پیش درباره گرایش‌های سرکوبگرانه ژنرال‌های دولت هاشمی در قبال اعتراضات مردمی گفت: «وقتی چنین تمایلاتی جوانه زد، توجه و تکریم زراندوزان اندک اندک افزایش می‌یابد. در تخصیص منابع یواش‌یواش مستضعفان از کانون سیاست‌گذاری‌ها فاصله می‌گیرند. اساسا آن‌ها تغییر ماهیت می‌دهند و اسم‌شان هم از مستضعف به آسیب‌پذیر عوض می‌شود؛ یعنی از کسانی که به ناحق ضعیف نگاه داشته شدند و مسوولیت توانمند کردنشان برعهده حاکمیت است، تبدیل می‌شوند به افرادی که در فرایند تعدیل استعداد پذیرش آسیب را دارند و ممکن است 
زیر چرخ‌های توسعه کاملا آسیب را بپذیرند و له شوند و چون این احتمال هم هست که شورش کنند، باید پلیس ضد‌شورش با تجهیزات پیشرفته مجهز شود. این حرف‌ها قصه نیست، قسمت 
شورش و لزوم سرکوب مضمون سخنان مرحوم دکتر نوربخش، 
وزیر اقتصاد در هیات دولت آقای هاشمی‌رفسنجانی است که پیشنهاد واردکردن تجهیزات ضد‌شورش را به همان دلیل داده بود». برای بررسی بیشتر چیستی و چرایی شورش‌های رخ‌داده در 
نیمه اول دهه 70 که متاثر از سیاست‌های نئولیبرالی خط فکری حزب کارگزاران بود، به سراغ سیدنظام موسوی، تحلیلگر و کارشناس مسائل سیاسی رفتیم.

تبعیض، فساد و فقر، سه نتیجه سیاست‌های اقتصادی دولت هاشمی
سیدنظام‌الدین موسوی در گفت‌وگو با خبرنگار روزنامه صبح‌نو، درباره خط فکری اقتصادی دولت اکبر هاشمی‌رفسنجانی گفت: در دولت اول آقای هاشمی، روند اقتصادی 
تحت عنوان سازندگی و بازسازی شکل گرفت. در آن زمان، بستر تئوریک رویکردهای اقتصادی حاکم بر دولت، مساله بازسازی خرابی‌های پس از جنگ بود که اتفاقا مورد اجماع همه ارکان حاکمیتی هم قرار داشت اما به تدریج، شاهد بودیم که مساله توسعه و توجه به بازسازی زیرساخت‌های اقتصادی، سمت و سوی دیگری یافت و آقایان، یکسری مفاهیم جدید مثل مساله تعدیل یا توسعه اقتصادی را وارد اقتصاد کشور کردند. وی در این‌باره افزود: بسیاری از افرادی که نگاه‌شان به بازسازی و توسعه پس از جنگ مثبت بود، به تدریج متوجه شدند که تحت این عناوین، مخصوصا در دولت دوم آقای هاشمی، مباحث نئولیبرالی و توصیه‌ها و قواعد بانک جهانی و صندوق بین‌المللی پول، دارد در اقتصاد ایران تئوریزه می‌شود و به اجرا در می‌آید. این تحلیلگر مسائل سیاسی با اشاره به واکنش انتقادی چهره‌های انقلابی به سیاست‌های نئولیبرالی دولت هاشمی، اظهار کرد: بافت اصلی در دولت دوم آقای هاشمی، سال‌های بعد یعنی در فاصله سال‌های 74 تا 75، تحت عنوان حزب کارگزاران سازندگی رخ‌نمایی و فرم پیدا کرد. وی اضافه کرد: وقتی حزب کارگزاران شکل گرفت، حدودا 17 تا 18 نفر از اعضای دولت هاشمی، عضو موسسین این حزب شدند؛ یعنی خط فکری‌ای که بحث‌های نئولیبرالیستی را دنبال می‌کرد، در این حزب نمود یافت. موسوی افزود: یکی از ویژگی‌ها و خصایص این خط فکری، بی‌توجهی به مستضعفان و محرومان بود؛ مثلا می‌گفتند اگر قرار است ما به توسعه 
دست یابیم، ناگزیر یک عده‌ای از مردم زیر چرخ توسعه 
له خواهند شد؛ این اصطلاحی بود که آن زمان به کرات بیان می‌کردند. این فعال حوزه رسانه تصریح کرد: بحث «مانور تجملی» که آقای هاشمی مطرح کرد یا سیاست‌های تعدیل اقتصادی، همگی فشار سنگینی را بر طبقات اجتماعی 
به خصوص طبقات پایین و ضعیف وارد می‌کرد. نتیجه سیاست‌های اقتصادی دولت آقای هاشمی، این بود که کشور در فاصله سال‌های 73 تا 75 تورم شدیدی را تجربه کرد که تا 49 درصد هم رسید. موسوی با اشاره به پیامدهای اخلاقی و اجتماعی سیاست‌های دولت هاشمی تاکید کرد: سیاست‌های نئولیبرالی دولت، علاوه بر تحمیل هزینه‌های سنگین به کشور، موجب ایجاد شکاف طبقاتی، جابه‌جایی ارزش‌ها در حوزه اجتماعی و شکل‌گیری یک طبقه نوکیسه شد. وی با بیان اینکه پدیده «خصولتی» از زمان دولت هاشمی‌رفسنجانی شکل گرفت، گفت: تبعیض، فساد و فقر، سه محصول استیلای نگاه نئولیبرالی کارگزارانی بر اقتصاد کشور بود.

ژنرال‌های ازکارافتاده در دولت حسن روحانی
موسوی در بخش دیگری از اظهارات خود با بیان اینکه 
بافت اقتصادی، سیاسی و تئوریک حاکم بر دو دولت آقای روحانی به خصوص دولت دوم، دقیقا شبیه دولت آقای هاشمی است، گفت: نگاه نئولیبرالی معطوف به غرب، پیگیری مدل کاریکاتوری از توسعه تک‌خطی غربی و بی‌توجهی به محرومان و مستضعفان، دقیقا در دولت آقای روحانی هم حاکم است. وی تصریح کرد: رویکردها در دولت‌های نهم و دهم، عمدتا به سمت اقشار مستضعف بود اما در دو دولت آقای روحانی، این رویکرد‌ها تغییر یافت. وی با بیان اینکه چهره‌های تاثیرگذار در دولت آقای روحانی مثل نیلی و زنگنه و نعمت‌زاده و آخوندی، دقیقا چهره‌های تاثیرگذار در دولت آقای هاشمی هستند، گفت: برخی چهره‌ها مثل آقای عباس آخوندی که در دولت آقای هاشمی جرات نمی‌کردند بگویند ما لیبرال هستیم، الان در مقالات خود رسما از لیبرالیسم و نئولیبرالیسم دفاع می‌کنند. وی با اشاره به تفاوت میان دولت‌های هاشمی و روحانی، تصریح کرد: آقای هاشمی در دولت اول خود توانست قدم‌هایی را در داخل کشور بردارد اما در دولت آقای روحانی، همین قدم‌ها نیز برداشته نشد چون برخی عناصری که امروز در دولت آقای روحانی حضور دارند، در دولت آقای هاشمی جوان‌تر بودند و حال و حوصله انجام چند کار را داشتند اما در دولت تدبیر، رسما از کار افتاده‌اند؛ شما فرض کنید افرادی مانند نعمت‌زاده و زنگنه که امروز هر کدام بالای 70 سال سن دارند، دیگر از توان عملیاتی اوایل دهه 70 بهره‌ای ندارند. از سوی دیگر این عناصر از زمان آقای هاشمی به این‌سو، لیبرالی‌تر و حائز زندگی‌های اشرافی شده‌اند.

فروپاشی برجام؛ فروپاشی دولت
موسوی تصریح کرد: از سوی دیگر در دولت آقای هاشمی درست است که برخی ایده‌ها مانند سیاست‌های لیبرالی مطرح می‌شد، اما به هر صورت آن دولت، به دوران جنگ چسبندگی داشت و برخی اقداماتی که در دولت سازندگی پیش رفت، مربوط به دولت اول بود که برخی وزرا بابت اتصال‌شان به فضای جنگ، از خود توان عملیاتی نشان می‌دادند ولی از سال 72 به بعد که سیاست‌های لیبرالی و نئولیبرالی مطرح شد، دیگر کار شاخصی در دولت آقای هاشمی صورت نگرفت. این تحلیلگر مسائل سیاسی با اشاره به دلیل دیگر انفعال در دولت حسن روحانی، تاکید کرد: از طرف دیگر، آقای روحانی بخش عمده‌ای از 
ایده مرکزی خود را حول مذاکره و سیاست خارجی گذاشت و بخش عمده‌ای از ساختارها را معطل گشایش در سیاست خارجی و جذب سرمایه از خارج کرد تا احیانا این سرمایه‌ها بتوانند کاری برای کشور انجام بدهند. وی تاکید کرد: یعنی آقای روحانی در دولت اول خود، هیچ ‌طرح عملیاتی جز به ثمررساندن برجام نداشت؛ معروف شده بود که برخی وزرای دولت ابراز می‌کردند ما سالی یک‌بار یا دو سالی یک‌بار هم نمی‌توانیم آقای روحانی را ببینیم؛ یعنی بیشتر زمان و وقت آقای روحانی معطوف به سیاست خارجی و برجام شده بود. در دولت دوم هم با آمدن ترامپ، چون آن ایده مرکزی یعنی برجام از هم پاشید، شاهد ازهم‌گسیختگی اقتصادی، افزایش تورم و بی‌توجهی به اقشار مستضعف شدیم.

captcha
شماره‌های پیشین