sobhe-no.ir
831
شنبه، ۰۹ آذر ۱۳۹۸
2
نکته

از آرزوی «همه پرسی» تا شبیخون اقتصادی

محبوبه نیاورانیدبیر گروه سیاست

معاون سیاسی وزیر امور خارجه تاکید کرد که ایران دیگر بر سر برجام مذاکره نمی‌کند

عراقچی: نتیجه پایبندی به برجام، تحریم بیشتر بود

هرچند ایران بعد از خروج آمریکا از برجام صبورانه و براساس وعده دیگر طرف‌های برجامی خود، به توافق هسته‌ای پایبند ماند؛ اما به گفته معاون وزیرخارجه کشورمان نتیجه این پایبندی ایران فقط تحریم‌های بیشتر بود.

صبح نو

معاون سیاسی وزیر امور خارجه تاکید کرد که ایران دیگر بر سر برجام مذاکره نمی‌کند

عراقچی: نتیجه پایبندی به برجام، تحریم بیشتر بود

هرچند ایران بعد از خروج آمریکا از برجام صبورانه و براساس وعده دیگر طرف‌های برجامی خود، به توافق هسته‌ای پایبند ماند؛ اما به گفته معاون وزیرخارجه کشورمان نتیجه این پایبندی ایران فقط تحریم‌های بیشتر بود.

«سید عباس عراقچی» معاون وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در مصاحبه با وبگاه هلندی «ان‌آرسی» تاکید کرد که برجام هم‌اکنون در شرایطی مانند «مراقبت‌های ویژه» قرار دارد. او در ادامه با اشاره به تجربه توافق هسته‌ای و نتایج متفاوت همکاری و مقاومت در برابر غرب گفت: «می‌خواهم تأکید کنم که یکی از درس‌هایی که ما از مساله برجام گرفتیم، آن است که نتیجه این توافق و پایبندی به آن، ظاهرا اعمال تحریم‌های جدید بود. اگر قرار است چنین باشد، ما نیز شاید مجبور به تغییر رویه شویم. اینکه چطور را فعلا نمی‌توانم بگویم. دیگر درسی که گرفتیم این است که مقاومت، بیش از تمایل برای همکاری جواب می‌دهد».
براساس این گفته عراقچی، زمانی که ایران تصمیم گرفت گام‌های خود را برای کاهش تعهدات برجامی آغاز کند، برخی کشورهای اروپایی از جمله فرانسه با ارائه پیشنهاداتی سعی کردند ایران را راضی به ماندن در برجام کنند، هرچند پیشنهادات فرانسه تاکنون اجرایی نشده و اروپا هم در این زمینه نتوانسته است استقلال رای و نظر خود را در برابر آمریکا نشان دهد. در همین زمینه عراقچی در ادامه مصاحبه خود با رسانه هلندی تاکید کرد: معاون وزیر خارجه ایران در پاسخ به این سوال که اروپا در چه زمینه‌ای موفق عمل نکرده، گفت: «اینکه [اروپا] با ایران تجارت کند، کاملا قانونی و مشروع است، اما کمپانی‌های اروپایی بعد از تحریم‌های آمریکا از ایران رفتند. کشورهای اروپایی می‌گویند که می‌خواهند به برجام پایبند باشند اما اروپا نشان داده یا نمی‌تواند یا نمی‌خواهد در برابر تسلط آمریکا به سیستم مالی [آنها] مقاومت کند.»
معاون دستگاه دیپلماسی ایران درباره تلاش‌های «امانوئل مکرون» رییس‌جمهوری فرانسه برای حفظ توافق هسته‌ای نیز گفت: «ما از تلاش‌های او قدردانی می‌کنیم؛ اما سوال بزرگتر اینجاست که آیا آمریکا هم قدر آن را می‌داند. راستش را بخواهید، من فعلا هیچ‌ فرصت بزرگی [برای اقدامات مکرون] نمی‌بینم.»
پیش از این نیز رییس‌جمهوری 14 آبان هنگام اعلام «گام چهارم در کاهش تعهدات برجامی ایران» از وجود «مذاکرات پشت پرده» خبر داد و تاکید کرد: «ما به تمام مذاکرات پشت پرده متعهد هستیم؛ ما این مذاکرات را ادامه می‌دهیم؛ البته چون در هفته‌های اخیر به توافق نرسیدیم گام چهارم را برمی‌داریم اما در دو ماه آینده به مذاکرات ادامه می‌دهیم و اگر همه تحریم‌ها برداشته شد و ما توانستیم نفت را بفروشیم و از سود بانک‌های خود استفاده کنیم، ما هم به شرایط گذشته بازمی‌گردیم؛ ما راه درستی را انتخاب کردیم و دنیا باید بداند که ملت ایران هم مقاوم است و هم اهل مذاکره.»
حالا هرچند ایران حتی خود را متعهد به مذاکرت پشت پرده دانسته بود اما اخیرا «ژان ایو لودریان» وزیر خارجه فرانسه ایران را به آغاز سازوکار موسوم به مکانیسم ماشه تهدید کرده است. او گفته که کشورش به‌طور جدی کلید زدن «مکانیسم ماشه» را که به از سر‌گیری تحریم‌های سازمان ملل علیه ایران منجر خواهد شد، در دست بررسی دارد. قبل از فرانسه نیز آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در گزارش فصلی جدید خود چند هفته پیش تأیید کرد که ایران غنی‌سازی اورانیوم را در تأسیسات فردو آغاز کرده است. در واکنش به این گزارش آژانس، کشورهای اروپایی هم در بخشی از بیانیه مشترک خود روز دوشنبه برای اولین‌بار تهدید کرده‌اند که آماده‌اند همه مکانیسم‌ها از جمله آغاز «سازوکار حل‌و‌فصل مناقشات» یا مکانیسم ماشه را برای وادار‌کردن ایران به قطع گام‌های برجامی خود مورد بررسی قرار دهند. این تهدید اروپایی‌ها در حالی است که انگلیس، فرانسه و آلمان به‌عنوان کشورهای طرف برجام، بعد از خروج آمریکا از این توافق هسته‌ای وعده دادند ایران را از مزایای وعده‌داده‌شده در این توافق برخوردار کنند. با این حال کشورهای اروپایی اعتراف کرده‌اند که تاکنون به وعده‌های خود برای برخوردار‌کردن ایران از مزایای این توافق عمل نکرده‌اند. در چنین شرایطی ایران یک‌سال بعد از خروج آمریکا از برجام گام‌هایی را برای کاستن از تعهدات خود در توافق آغاز کرد.
 خبرگزاری «رویترز» هم به نقل از دیپلمات‌های اروپایی، تهدید سه کشور انگلیس، فرانسه و آلمان مبنی بر کلید زدن سازوکار موسوم به «مکانیسم ماشه» را «شکستی مهم» در رایزنی‌های دیپلماتیک برای نجات توافق هسته‌ای توصیف کرده است. سیدعباس موسوی، سخنگو‌ی وزارت امور خارجه نیز در واکنش به اظهارات لودریان گفت: این اظهارات غیرمسوولانه و غیرسازنده بوده و شدیدا کارآمدی ابتکارات سیاسی برای اجرای کامل برجام توسط کلیه طرف‌ها در راستای نظام رفع تحریم‌های برجام و مصوبات کمیسیون مشترک را مخدوش می‌کند. وی در خصوص امکان بهره‌گیری فرانسه و دیگر اعضای باقیمانده در برجام از مکانیسم حل‌و‌فصل اختلافات نیز گفت: «منطق و هدف مکانیسم حل‌و‌فصل اختلافات پیش‌بینی‌شده در برجام، درنظرگرفتن اقدامات جبرانی برای دو طرف است و اقدام جمهوری اسلامی ایران هم اجرای حق خود در ماده ۳۶ است و لذا برجام در شرایط کنونی اساسا به طرف‌های اروپایی اجازه نمی‌دهد که در قبال اعمال حق مشروع جمهوری اسلامی ایران در پاسخ به اقدامات غیرقانونی و یکجانبه ایالات متحده و نقض اساسی تعهدات طرف‌های اروپایی، به این مکانیسم استناد ورزند.» طبق مفاد برجام، در صورتی که هر کدام از طرف‌ها معتقد باشد طرف دیگر به تعهداتش متعهد نیست، می‌تواند مساله را به کمیسیونی مشترک شامل نمایندگان ایران، روسیه، چین، سه کشور اروپایی و اتحادیه اروپا ارجاع دهد. چنانچه طرف شاکی نتواند اختلاف را در سطح کمیسیون مشترک فیصله دهد، باید شورای امنیت سازمان ملل متحد را از این مساله مطلع کند. این شورا هم باید طی
۳۰ روز مساله «ادامه تعلیق تحریم‌ها علیه ایران» را به رأی‌ بگذارد.
اگر قطعنامه «ادامه تعلیق تحریم‌ها علیه ایران» به تصویب نرسد، تحریم‌های سازمان ملل متحد که قبل از برجام علیه ایران وضع شده بودند مجدداً احیا می‌شوند. از این مکانیسم به‌عنوان «مکانیسم ماشه» یاد می‌شود. حال روز گذشته(جمعه) «لارس نوردروم» سفیر نروژ در تهران در توییتی اعلام کرد که نروژ به همراه سوئد، دانمارک، فنلاند، بلژیک و هلند به سازوکار مالی «اینستکس» و سه کشور فرانسه، آلمان و انگلیس (بنیان‌گذار این سازوکار) برای تسهیل تجارت با ایران و کمک به حفظ برجام‌ خواهد پیوست. پس از آن، وزارت خارجه فنلاند هم با صدور بیانیه‌ای اعلام کرد که فنلاند، دانمارک، بلژیک، هلند، نروژ و سوئد قرار است به سازوکار مالی اتحادیه اروپا با ایران بپیوندند. در این بیانیه آمده است که در پرتو ادامه حمایت کشورهای اروپایی از توافق هسته‌ای و تلاش‌های جاری برای اجرای بخش اقتصادی آن و تسهیل تجارت قانونی بین اتحادیه اروپا و ایران، ما اکنون در فرایند سهامدار‌شدن در سازوکار مالی (اینستکس) هستیم. «اینستکس» یا «ساحات» همان «ابزار پشتیبان مبادلات تجاری» است که ۱۱ بهمن ۹۷ توسط سه عضو اروپایی برجام رسما ثبت و نهاد متناظر ایرانی آن نیز دوم اردیبهشت امسال در تهران به ثبت رسید. حال باید دید اروپا بالاخره بعد از یک‌سال‌ونیم تعلل در انجام وعده‌های خود که یکی از آن‌ها راه‌اندازی کانال مالی اینستکس است، عمل می‌کنند یا همچنان از سیاست‌های آمریکا در برجام تبعیت خواهند کرد؟
 

captcha
شماره‌های پیشین