sobhe-no.ir
823
دوشنبه، ۲۷ آبان ۱۳۹۸
15
خبر

اتفاقات و حواشی روزهای گذشته باعث شد تا آثاری که درباره حوادث مهم انقلاب منتشر شده است را بازخوانی کنیم

فتنه می‌بارد از این سقف مقرنس، برخیز

حوادث روزهای گذشته به بهانه اعتراضات بنزینی برای ملت ایران تازگی ندارد. اگرچه بسیاری از مردم بحق نسبت به گران‌شدن بنزین معترض هستند اما اینکه به بهانه اعتراض، اقدام خرابکارانه انجام شود قابل‌قبول نیست. کشور ما از اول انقلاب حوادث متعددی را پشت سر گذاشته و درباره آن آثار زیادی هم منتشر شده است. گذشت زمان و شفاف‌شدن مسائل باعث عیان‌شدن آن‌ها خواهد شد. در آینده نیز محققان علوم سیاسی و اجتماعی آثاری را درباره این مقطع خواهند نوشت. به همین بهانه ما نیز در گزارشی به معرفی بخشی از این آثار می‌پردازیم.

صبح نو

اتفاقات و حواشی روزهای گذشته باعث شد تا آثاری که درباره حوادث مهم انقلاب منتشر شده است را بازخوانی کنیم

فتنه می‌بارد از این سقف مقرنس، برخیز

حوادث روزهای گذشته به بهانه اعتراضات بنزینی برای ملت ایران تازگی ندارد. اگرچه بسیاری از مردم بحق نسبت به گران‌شدن بنزین معترض هستند اما اینکه به بهانه اعتراض، اقدام خرابکارانه انجام شود قابل‌قبول نیست. کشور ما از اول انقلاب حوادث متعددی را پشت سر گذاشته و درباره آن آثار زیادی هم منتشر شده است. گذشت زمان و شفاف‌شدن مسائل باعث عیان‌شدن آن‌ها خواهد شد. در آینده نیز محققان علوم سیاسی و اجتماعی آثاری را درباره این مقطع خواهند نوشت. به همین بهانه ما نیز در گزارشی به معرفی بخشی از این آثار می‌پردازیم.

فتنه سال 78 و ماجرای کوی دانشگاه
فتنه 78 در مدل جدید، اولین در نوع خود بود. حضور و همراهی برخی از نمایندگان و اعضای دولت وقت این فتنه را پیچیده‌تر کرده بود. اگر چه ماجرای 78 در یک هفته خاتمه یافت اما تبعات بعدی آن تا سال‌ها گریبانگیر کشور بود. درباره این واقعه متن‌های ژورنالیستی زیادی تهیه شده است اما آثار مکتوب کمی وجود دارد. بعد از حوادث آن سال‌ها، فرهاد نظری به‌عنوان رییس‌پلیس وقت که در دادگاه هم محاکمه شد، خاطراتش را در کتاب «برای تاریخ، درباره حوادث ۱۸ تیر ۱۳۷۸ در کوی دانشگاه» منتشر کرد. وي پس از حوادث 18 تير كه منجر به بركناري وي از سمت فرماندهي نيروي انتظامي شد، شكوایيه‌هاي متعددي تنظيم كرد و در نهايت موفق شد راي برائت خود را بگيرد. «فتنه تیرماه» هم معدود اثری است که به بازخوانی تحلیلی این فتنه پرداخته است. جمعی از نویسندگان به بازخوانی حوادث و ریشه‌های بروز و مهار فتنه 18 تیر 1378 همت گماشته‌اند و این کتاب امسال منتشر شده است.

فتنه 88
یک دهه از فتنه 88 می‌گذرد و این حادثه به سبب پیچیدگی‌هایش توجه بسیاری از پژوهشگران را به خود جلب کرده است. تازه‌ترین کتاب در این‌باره «فتنه تغلب» است. «فتنه تغلب» شامل برخی سخنان منتشرنشده رهبر انقلاب است. این کتاب در روایت‌هایی به بخش‌های نادیده ماجرای 88 می‌پردازد. روایت جمله حجت‌الاسلام حمید پارسانیا، تحلیل حسن رحیم‌پور‌ازغدی از خطبه ۲۰‌شهریور‌۸۸ آیت‌الله خامنه‌ای در نماز جمعه تهران، بخشی از خاطرات منتشرنشده دکتر علی آقامحمدی و دو مصاحبه با آقایان محسنی‌اژه‌ای و سیدمهدی خاموشی به پشت پرده آن حوادث می‌پردازد. مرکز اسناد انقلاب اسلامی آثار زیادی را در این حوزه منتشر کرده است. مجموعه اعترافات فتنه88 در سه جلد، شورش اشرافیت بر جمهوریت، اولیگارشی علیه جمهوری، انقلاب‌های رنگی و انقلاب اسلامی ایران از جمله برخی مهم‌ترین کتاب‌های منتشرشده در این حوزه هستند. نشر معارف هم در ماجرای فتنه 88 آثاری را منتشر کرد که مورد توجه قشر دانشجو قرار گرفت. فتنه 88 به روایت وبلاگ‌نویسان انقلاب اسلامی، نگاه از بیرون: فتنه 88 از نگاه تحلیلگران آمریكایی، تقلب سبز: طنز سیاسی در فتنه 88 از آن جمله است. علاوه بر آثاری تحقیقی و پژوهشی آثاری داستانی نیز در این حوزه منتشر شده است. «تاب طناب‌دار» و «دقیقا نیمه‌شب»، «شکاف»، «گزارش اندوه» و «نشانی روی آب و رد کبوترها» آثار داستانی در این حوزه است.

شورش منافقین
ماجرای منافقین با انقلاب و نظام گره خورده است. گروهی که در ابتدای انقلاب دست به شورش مسلحانه زد و باوجود اینکه در احتضار است به این خصومت و دشمنی با ملت ادامه می‌دهد. این گره‌خوردگی با تاریخ سبب شده آثاری زیاد و متعددی درباره آن تولید شود. علی‌الحساب بدانید هم‌اکنون فیلم ماجرای نیمروز که در سینمای ایران در حال اکران است ماجرای شکست مفتضحانه این گروه در مرصاد است. یکی از مهم‌ترین آثار درباره این گروهک سازمان مجاهدین خلق پیدایی تا فرجام (1344- 1384) است که از ابتدای تأسیس تا سال 84 را بررسی کرده و هزاران سند درباره این تشکیلات مخوف عرضه کرده است. موضوع این کتاب، بررسی و تبیین مستند تاریخچه، ایدئولوژی، مواضع و عملکرد سازمان نیمه‌مخفی و سیاسی نظامی موسوم به مجاهدین خلق ایران است که طی بیش از دو دهه گذشته تاکنون در ایران عموماً با نام سازمان منافقین شهرت یافته و شناخته می‌شود. این کتاب در سه جلد، مبتنی بر سیر تاریخی تحولات و نیز ارتباط مفهومی موضوعات سامان یافته است. یکی از افرادی که در سال‌های اخیر تمرکز زیادی روی این گروهک داشته حسن روزی‌طلب است. وی در کتاب‌های عملیات مهندسی، استراتژی و دیگر هیچ ‌به این گروهک پرداخته است. ضمن اینکه ویژه‌نامه رمز عبور درباره عملیات فروپاشی این گروه در سال 60 یکی از منابع مهم در این حوزه است. در حوزه رمان و خاطرات نیز آثار مهمی نوشته شده است. کلت 45، سال گرگ، خاطرات عزت‌شاهی، تقی شهرام، سرگذشت من با مجاهدین خلق و سراب آزادی
 از آن جمله است.

عزل قائم‌مقام رهبری
ماجرای عزل قائم‌مقام رهبری در اواخر دهه 60 جزء بحران‌هایی است که نظام از سر گذراند اما جراحی عمیقی طی آن صورت گرفت. تازه‌ترین کتاب درباره این ماجرا کتاب «روایت رهبری» است. این کتاب حاوی نکاتی جدید و منتشرنشده از نحوه انتخاب حضرت آیت‌الله خامنه‌ای به‌عنوان رهبر انقلاب اسلامی در سال ۱۳۶۸ و بخش‌هایی منتشرنشده از خاطرات سیاسی ایشان است. پس از پیروزی انقلاب اسلامی تاکنون، سه رویداد مهم ناظر به تعیین رهبر نظام اسلامی رخ داده است. نخست، رسمیت و قانونیت یافتن رهبری حضرت امام‌خمینی ؟ره؟ با مصوبه مجلس خبرگان قانون اساسی. دوم، تعیین آیت‌الله منتظری به رهبری آینده توسط مجلس خبرگان رهبری و سپس عزل وی؛ و سوم، تعیین حضرت آیت‌الله خامنه‌ای توسط مجلس خبرگان به رهبری انقلاب اسلامی. کتاب «روایت رهبری» روایتی مستند و دست اول از هر سه رویداد مذکور است که نشان می‌دهد این سه رویداد از یک منطق مشخص پیروی کرده‌اند. در این کتاب برای اولین‌بار از مذاکرات شورای انقلاب و متن مذاکرات اجلاسیه‌ خبرگان در سال ۶۴ و اجلاسیه‌ خبرگان در سال ۶۸ استفاده شده است. از جمله آثار مشهور در این ماجرا کتاب «رنجنامه» است که توسط سیداحمد خمینی، یادگار امام خمینی نوشته است و حاوی موارد مهمی است که از سوی فرزند امام خطاب به آقای منتظری نوشته شده است. «روزگار قائم‌مقامی» هم دیگر اثر در این حوزه است. در کتاب «روزگار قائم‌مقامی»؛ پیشینه و پیامدهای قائم‌مقامی حسینعلی منتظری بررسی شده است. «روزگار قائم‌مقامی» اثری جامع در بررسی ماجرای قائم‌مقامی منتظری است که در نگارش آن همه آثار و اسناد مهم پیشین را مورد مطالعه و بررسی دقیق قرار گرفته و نگاهی جامع و جدید به مساله ارائه شده است. مستندنگاری حداکثری و ارائه نقل‌قول‌های پرشمار، این اثر را به متنی مرجع مبدل کرده که پژوهشگران بعدی بی‌نیاز از مراجعه به آن نخواهند بود. در ماجرای عزل قائم‌مقام رهبری، نپرداختن به مساله سیدمهدی هاشمی ناگزیر است چون نقطه افتراق منتظری با نظام از سیدمهدی هاشمی آغاز شد. درباره مهدی هاشمی هم کتابی با همین عنوان منتشر شده است. کتاب «مهدی هاشمی» دارای مباحثی از جمله گسست، پیوند، زندان، بازگشت، التقاط، ترور، انقلاب، انفعال، پایگاه، فتنه، انشعاب، جفا و فرجام است.

captcha
شماره‌های پیشین