sobhe-no.ir
813
یکشنبه، ۱۲ آبان ۱۳۹۸
3
یادداشت

راهبردهای خاورمیانه‌­ای آمریکا

دکتر علی دارابی

«صبح‌نو» در گزارشی نامه رئیس‌جمهوری به کشورهای حاشیه خلیج‌فارس را بررسی کرد

فرصت تکرارنشدنی

گزارش روح‌الله فرقانیبا وجود فشارهای حداکثری آمریکا، ایران روی موج قدرت و نفوذ در منطقه قرار گرفته و کشورهای همسایه و منطقه روزبه‌روز بیشتر به سمت‌وسوی همکاری و رفع تنش با ایران حرکت می‌کنند. دراین‌بین، عربستان که تا سال گذشته به‌دنبال آن بود به‌واسطه حمایت آمریکا و پرداخت رشوه به واشنگتن به قدرت منطقه تبدیل شود، امروز شاید برای اینکه از این قافله عقب نماند، تلاش کرد با کمک قاصدانی به تنش با تهران پایان دهد. ازجمله این اقدامات می‌توان به سفر اخیر عمران‌خان، نخست‌وزیر پاکستان، به تهران اشاره کرد.

صبح نو

«صبح‌نو» در گزارشی نامه رئیس‌جمهوری به کشورهای حاشیه خلیج‌فارس را بررسی کرد

فرصت تکرارنشدنی

گزارش روح‌الله فرقانیبا وجود فشارهای حداکثری آمریکا، ایران روی موج قدرت و نفوذ در منطقه قرار گرفته و کشورهای همسایه و منطقه روزبه‌روز بیشتر به سمت‌وسوی همکاری و رفع تنش با ایران حرکت می‌کنند. دراین‌بین، عربستان که تا سال گذشته به‌دنبال آن بود به‌واسطه حمایت آمریکا و پرداخت رشوه به واشنگتن به قدرت منطقه تبدیل شود، امروز شاید برای اینکه از این قافله عقب نماند، تلاش کرد با کمک قاصدانی به تنش با تهران پایان دهد. ازجمله این اقدامات می‌توان به سفر اخیر عمران‌خان، نخست‌وزیر پاکستان، به تهران اشاره کرد.

این روزها، پیام‌های مذکور باردیگر به تیتر اخبار رسانه‌های عربی منطقه تبدیل شده است. برای مثال، حمد بن‌جاسم، نخست‌وزیر پیشین قطر، در واکنش به ادعای روزنامه «الجریده» کویت مبنی‌بر ارسال نامه‌ رئیس‌جمهوری کشورمان به عربستان و بحرین، در پیامی عنوان کرد: «فرصت گفت‌وگو با ایران تکرار نشدنی است».
دکترروحانی، رئیس‌جمهوری کشورمان، در نامه‌ای برای 6 رئیس شورای همکاری عراق خواستار رفع تنش‌ها میان طرفین شده و گفته است: پیشنهادهایی برای این تنش‌ها ارائه دهید تا به مرحله اجرا  گذاشته شود. به‌نوشته الجریده، پیام ایران که دکترروحانی آن را امضا کرده، به معاون وزیر خارجه کویت تحویل داده شده است؛ چراکه این دو کشور روابط رسمی  ندارند. ایران ازطریق مجاری دیپلماتیک این امر را دنبال و از کشورهای منطقه واکنش مثبتی دریافت کرده است. براساس پیشنهاد ایران، اختلافات موجود میان ایران و کشورهای عربی ازطریق برگزاری نشست سران، احتمالا در کویت حل‌و‌فصل می‌شود.
حمد بن‌جاسم، نخست‌وزیر سابق قطر، در توییتی پیام‌های ایران به کشورهای عربی را تأیید کرده و گفته است عرب‌ها باید این فرصت را غنمیت بشمارند. بن‌جاسم در توییتی نوشت: آن‌طورکه می‌شنویم، پیام‌هایی از ایران به کشورهای شورای همکاری خلیج‌فارس درزمینه آغاز گفت‌وگوی جدی زیر چتر سازمان ملل متحد ارسال شده است. به‌نظرم این فرصت مهمی است که باید کشورهای شورا مسوولانه آن را بررسی کنند. نخست‌وزیر سابق قطر که هنوزهم ارتباطات نزدیکی با خانواده حاکم قطر دارد، پیام‌های ایران را «فرصتی تکرارنشدنی» توصیف کرد که اگر ایران و آمریکا توافق کنند، ممکن است از بین برود.
گفتنی است دولت روحانی برای کاهش تنش‌ها در منطقه تاکنون چند طرح صلح، مانند امضای پیمان عدم‌تجاوز، ائتلاف امید و ابتکار صلح هرمز به کشورهای عربی حوزه خلیج‌فارس پیشنهاد کرده است. بااین‌حال، کشورهای عربی به  این طرح‌ها واکنش سردی نشان داده‌اند. حال باید دید واکنش آن‌ها به نامه جدید چگونه است.

قنادباشی: ایران در دور جدید سیاست‌های منطقه‌ای خود، ابتکار عمل را در دست دارد
آقای جعفر قنادباشی، کارشناس مسائل امور بین‌الملل، در گفت‌وگو با خبرنگار روزنامه «صبح‌نو»، با اشاره به اینکه در چند ماه گذشته سیگنال‌ها و پیام‌های مستقیم و غیرمستقیم عربستان و امارات مبنی‌بر برقراری رابطه با ایران ارسال شده، گفت: سفر اخیر عمران‌خان، نخست‌وزیر پاکستان، به تهران و حتی دیدار با دکترروحانی در سازمان ملل، نشان‌دهنده این است که عربستان و امارات به‌دنبال آغاز دور جدیدی از روابط با ایران هستند.
سفیر سابق ایران در لیبی با اشاره به اینکه ایران در دور جدید سیاست‌های خود با کشورهای عربی حاشیه خلیج‌فارس ابتکار عمل را در دست دارد، افزود: اینکه این موضوع عنوان می‌شود فرصت گفت‌وگو با ایران تکرارنشدنی است، از این حقیقت حکایت می‌کند که سیاستی تازه یا موضعی علیه ما نیست و این اقتدار ما را در ورای این موضوع نشان می‌دهد.

جبران مافات ریاض
وی با بیان اینکه عربستان دیگر همانند گذشته ماهیتی ندارد، گفت: سیاست‌های ریاض مبتنی‌بر منافع ملی عربستان نیست؛ بلکه همسو با غرب و رژیم صهیونیستی گام برمی‌دارند. اگر می‌بینیم نیروهای نظامی آمریکا به عربستان گسیل داده می‌شوند، به‌دلیل رفتار غلط ما نیست؛ بلکه نشان‌دهنده این است که آن‌ها برای نوکری به آمریکا نزدیک شدند، بسیار بعید به‌نظر می‌رسد دشمنی ما با یکدیگر به‌پایان رسد؛ چراکه آن‌ها همچنان از منافقان حمایت و در نقاط مرزی ایران قومیت‌ها را تحریک می‌کنند تا دست به اقداماتی بزنند. آن‌ها همچنین در حادثه منا کمیته حقیقت‌یاب ما را نپذیرفتند و کشورهای سودان، موریتانی و جیبوتی را مجبور کردند روابطشان را با ما قطع کنند. البته برای ایجاد رابطه بهینه باید این خطاها را جبران کنند.

نبود روزنه امیدی به سازمان ملل
قنادباشی با اشاره به  ادعای مقام قطری که نوشته ایران خواستار برگزاری این مذاکرات زیرنظر سازمان ملل است، یادآور شد: سازمان ملل پرونده‌های زیادی در لیبی، سومالی، مغرب، سوریه و حتی عراق دارد که البته موضوع جنگ را در بیشتر آن‌ها بررسی و کمتر به چنین موضوع‌هایی ورود می‌کند. البته اگر گشایشی هم درزمینه موضوع سوریه دیده می‌شود، نتیجه نشست‌های ژنو و آستانه است که هیچ‌یک از آن‌ها به سازمان ملل مرتبط نمی‌شود و خود کشورها براساس روابط طرفین موضوع جنگ سوریه را دنبال کردند.

هانی‌زاده: با بومی‌سازی امنیت خلیج‌فارس از تنش‌های موجود جلوگیری می‌شود
آقای حسن هانی‌زاده، کارشناس مسائل غرب آسیا، پیام نخست‌وزیر سابق قطر را ایجاد فرایند هم‌گرایی و مذاکره هفت کشور به مفهوم امنیت خلیج‌فارس توصیف کرد و به «صبح‌نو» گفت: مشکلات موجود میان ایران و برخی کشورهای عربی حاشیه خلیج‌فارس می‌تواند به دور از نظارت سازمان ملل برطرف شود؛ چراکه قطر، عمان، کویت و بعضا امارات با ایران روابط نزدیک سیاسی دارند و تنها ریاض است که با بدعت‌های خطرناکش به تضاد با ایران ادامه می‌دهد. البته با بومی‌سازی امنیت خلیج‌فارس می‌توان از تنش‌های موجود جلوگیری کرد.

ناکامی سازمان ملل در بحران سوریه و یمن
این کارشناس مسائل منطقه افزود: برای بومی‌سازی امنیت خلیج‌فارس بارها ایران دست دوستی به‌سوی ریاض و ابوظبی دراز کرده است؛ ولی به‌دلیل سیاست‌های اعمال‌شده آمریکا و وظایف محول‌شده این کشور به ریاض که در یمن‌، سوریه، عراق و لبنان شاهدش هستیم، باید گفت این سازمان ملل است که باید این ‌گونه بحران‌ها را حل کند و صلح و آرامش را در یمن یا سوریه برقرار سازد. اگر روند صلح حاکم شود، به‌طور طبیعی از شکل‌گیری جنگ‌های دیگر جلوگیری می‌شود.
وی با اشاره به ناکارآمدی سازمان ملل در توقف جنگ‌ها گفت: سازمان ملل که در آمریکا مستقر است، همیشه سیاست‌های غرب را دنبال کرده و می‌کند و حتی نتوانسته است نسخه واحدی برای سوریه، عراق، بحرین و یمن ارائه دهد. مأموریت‌های سازمان ملل در این عرصه‌ها شکست خورده است و این خودِ کشورها هستند که باید با ایجاد رابطه چندجانبه یا دوجانبه مسائل خود را حل کنند و به دخالت نهادهای بین‌المللی نیازی نیست.
این پیام‌ها و دیدگاه‌ها پس از بمباران پهپادی تأسیسات نفتی عربستان به‌دست نیروهای مقاومت یمن، تلاش ریاض برای نزدیکی به ایران و خاتمه‌دادن به بحران خودساخته منطقه‌ای فزونی گرفته و بعضا با استقبال کشورهای عربی منطقه روبه‌رو شده است.  گفتنی است عربستان که از اوضاع اقتصادی و داخلی مناسب برخوردار نیست، به‌دنبال این است به هر طریق ممکن به‌شکل آبرومندانه‌ای از باتلاق یمن بیرون آید و تنش‌های سیاسی خود با ایران را پایان دهد. حال باید دید این کشورها چه واکنشی به جدیدترین نامه رئیس‌جمهوری کشورمان نشان می‌دهند که رسانه‌های عربی ازجمله الجریده به ارسالش اشاره کرده‌اند.
 

captcha
شماره‌های پیشین